Κι όταν οι ζωές κυλούν

Σαν βαλίτσες ανθεκτικές

Γεμάτες με τα υπάρχοντα του σώματος

Πάντα ένας ποιητής θα συνευρίσκεται

Με το φως του εωσφόρου

Ξέρω πολλά να σας διηγηθώ για τον υποχθόνιο

Αλλά θαρρώ πως ό,τι αξίζει είναι η βία του

Έτσι όπως σε σκυλεύει

Μαγκώνοντας τον άτλαντα του σώματος

Με τους κοπτήρες των δοντιών του

Ματώνοντάς σε

Και λίγο πριν την εξάντληση

Εντός κενού

Αειφανείς

Φλεγόμενοι αστέρες

Κατακαίγουν την όψη που καθένας επιθυμεί να αντικρίσει

Γεωγραφώντας με το μη μετρήσιμο φως τους

Αυτό που ποτέ δεν υπήρξε

Μέσα στις λόχμες των αχτίδων τους

Το σώμα ακκίζεται

Και μη μπορώντας να υπομείνει

Καταρρέει

Καμιά φορά αναρωτιέμαι

Αν τούτη είναι η πείρα της ζωής;

Μα έχω τα όνειρα

Να δεικνύουν αυτό που θέλει καθένας να ζήσει

Να μην ξεχάσω…

Να μην ξεχάσω…

Κυλώντας χθες στο αεροδρόμιο

Την ανθεκτική πράσινη βαλίτσα μου

Κοντοστάθηκα να χαιρετήσω τον διάβολο

Θεόρατος

Ολόξανθος

Πρασινομάτης και φωτισμένος

-όχι σαν τους μαλλιαρούς ιππόγρυπες ειδικούς,

που σε εξετάζουν περιπαικτικά

και σου συστήνουν κοινωνικότητα –

Περιδινούσε και πάλι

Στο σκοτεινό λαρύγγι του

Τον παραπικρασμό της ζωής μου


(Είμαι ο ίδιος που ξεριζώθηκα

Σε αγκαθωτά στρώματα διαμερισμάτων

Όπως τα ξανθά μαλλιά της Σουλαμίτιδας

Στα χέρια του ερωτευμένου Σολομώντα

Είμαι ο ίδιος άσχημος, ντροπαλός ανθρωπάκος

Λίγο πριν γδυθώ στη σκοτεινή σας κάμαρα

Ύστερα αρπάζει καθέναν η αγκαλιά

Κι εξαφανίζεται η συστολή

Είμαι ο ίδιος οδοιπόρος των λεωφόρων της πολιτείας

Βαδίζοντας εκ του ασφαλούς

Στις διαχωριστικές λευκές λωρίδες

Πάντα επιθυμώντας να ξεστρατίσω

Είμαι ό,τι είσαι και συ

Ίσως λίγο πιο μόνος

λίγο πιο έρημος

Μετά δεν είμαι 

δεν είναι 

Τίποτε άλλο

Από έναν μέτριο θάνατο που συνέχεια προσπερνώ).

*Από τη συλλογή “Εκπνοές”, Εκδόσεις Ίκαρος.

Είτε σήμερα σου εύχονται χρόνια πολλά
είτε σήμερα δεν βρίσκουν αφορμή για ευχές ευχών,

Χρόνια Πολλά.

Χρόνια Πολλά και μείνε όπως είσαι
ή άλλαξε με όποιον τρόπο εσύ θες.

Κοίταζε κάθε μέρα τον ουρανό.
Ακόμα και τις μέρες που κανείς δεν σου εύχεται.
Ακόμα περισσότερο τις μέρες που κανείς δεν σου εύχεται.

Όταν μιλάς με μεθυσμένο
άκου με μεγάλη προσοχή τα λόγια του.

Αλλά κράτα μακριά τα χέρια του.

Δίνε σημασία στις χαζές στιγμές.
Για να καταλάβουμε τούτες τις χαζές στιγμές
γράφτηκαν όσα βιβλία έχεις διαβάσει.

Χρόνια Πολλά, και να είσαι όμορφη με τη
δική σου
ομορφιά.

Πολλές φορές, ενώ οι άλλοι μιλάνε μεταξύ τους,
χάνεσαι σ’ ένα θλιμμένο βλέμμα
στο δικό σου θλιμμένο βλέμμα
κι ένας ποιητής προσπαθεί να δει τη θέση των ερωτηματικών
πίσω απ’ το θλιμμένο βλέμμα˙
δεν τα καταφέρνει˙
μα ξέρει πως τότε, ανάμεσα στα λόγια που δεν ακούς, μπροστά σε αγνώστους,
σε βλέπει ενώ είσαι μόνη.
Οι όμορφοι άνθρωποι είναι πιο όμορφοι όταν είναι μόνοι.

Να είσαι όμορφη με τη
δική σου
ομορφιά.

Πίστεψε πως η ζωή είναι ένα ποίημα.
Ακόμα κι αν τελικά δεν είναι,
τι πιο ποιητικό αν τελικά δεν είναι;
Η ζωή είναι ένα ποίημα.

Περπάτα πολύ.

Για τ’ όνομα του Θεού, μην μπαίνεις σε τουριστικά λεωφορεία.
Μην αγοράζεις χάρτες. Οι χάρτες είναι οι περαστικοί˙
μαζί με τους δρόμους, μαθαίνεις και την ψυχή της πόλης.

Άσε τον εαυτό σου να ματώσει
και συνέχισε ν’ αγγίζεις
όσα σε κάνουν να ματώνεις.
Και το αίμα, χρώμα είναι.

Γίνε ηλίθια.
Γέλα με τους έξυπνους που γελάνε με σένα.
Με σένα που πιστεύεις σ’ εκείνα
που θα ‘πρεπε να υπάρχουν.

Σε παρακαλώ,
Χτίσε όσα θα ‘πρεπε να υπάρχουν.
Δεν υπάρχουν επειδή κανείς δεν τα έχτισε.
Χτίσε. Δείξε μου πώς.

*Για περισσότερα κείμενα του Αλέξη Αντωνόπουλου, μπορείτε να επισκεφτείτε τον ιστότοπό του στο http://www.alexantonopoulos.com

μόνη αφήνοντας πίσω τα μάτια που με λάβωσαν
μόνη γκρεμίζοντας τις τσακισμένες μνήμες των φωτογραφιών
μόνη με μια καρδιά κενή
και έτοιμη να ξαναδώσει
σε Σένα
που τη μάτωσες

σε αποκήρυξε «απατεώνα»

τώρα προχωρεί δίχως καρδιά
το σεντούκι άφαντο
εγώ έχω το κλειδί

σε αποκήρυξα ως κάτι βλαβερό
για να ζω∙
ζω για να μην πεθάνω
ζω για να πονάς που περπατώ
που ακόμη μπορώ και αγαπώ

Νέττα, 14/1/2014

Έκρυψα ένα παιδί μέσα μου
Μερικές φορές το επισκέπτομαι
Κάθε φορά μου λέει
Πως φοβάται
Έρχεται η μέρα
Που θα αναγκαστεί να μεγαλώσει
Το καθησυχάζω
“Θα μείνεις παιδί
Κι εγώ υπερασπιστής αγνότητας
Αν λείψεις
Θα λείψουν τα παράθυρα
Θα λείψουν οι εξώστες
Και θα πεθάνεις
Πριν ανθίσει
Το τελευταίο τριαντάφυλλο”.

*Από τη συλλογή “Νύχτες χωρίς”.

Του Νίκου Ξένιου για το bookpress.gr

«Οι Θεοί έχουν πεθάνει και το Πεπρωμένο είναι βουβό»
Φερνάντο Πεσσόα, Ηρόστρατος

Ήδη στα έξι του χρόνια ο μεγάλος λογοτέχνης της Πορτογαλίας Φερνάντο Πεσσόα έγραφε με το ψευδώνυμο (ετερώνυμο, όπως επικράτησε να λέγεται) Ιππότης ντε Παθ. Κάποια από τα ψευδώνυμα της παιδικής του ηλικίας: Δόκτωρ Πανγκράθιο και Ντέιβιντ Μέρικ, κατόπιν αυτό του επινοημένου νεαρού Τσαρλς Ρόμπερτ Άνον και, στα 1905-7, ενόσω σπούδαζε στο πανεπιστήμιο της Λισαβόνας, το ετερώνυμο του Αλεξάντερ Σερτς: το τελευταίο ήταν το «μεταβατικό» ετερώνυμο της περιόδου προσαρμογής του στην πορτογαλική πολιτιστική ατμόσφαιρα, προϊόν της οποίας είναι το νεανικό κείμενο Ένα πολύ πρωτότυπο δείπνο (εκδόσεις Gutenberg, 2014, σε υποδειγματική μετάφραση και με πρόλογο κι επίμετρο του Κωνσταντίνου Αρμάου).

Αρχετυπικό δείπνο φυσικότητας και φαντασίας

Το μελαγχολικό ζεύγμα Φύση-Πολιτισμός εμπνέει στον νεαρό Πεσσόα την ιδέα την ιδέα μιας συνάντησης υψηλών γαστρονομικών επιδόσεων, όπου θα τεθούν υπό κρίσιν τα θέσφατα του δυτικού πολιτισμού και θα διασαλευθούν κάποιες βεβαιότητες

Το κείμενο ανήκει στο genre της Λογοτεχνίας Φαντασίας, αν και δεν στερείται φιλοσοφικού κι ανθρωπολογικού προβληματισμού. Αξιοσημείωτη είναι η διπλή σήμανση της λέξης original που επιστράτευσε ο αγγλομαθής Πεσσόα, τόσο για να υποδηλώσει τον βαθμό πρωτοτυπίας του υπό συζήτησιν δείπνου, όσο και για να το συνδέσει απευθείας με την υγιή, απρόσβλητη από taboo ανθρώπινη φύση. Δευτερεύοντα ζητήματα, όπως αυτό της διαδοχής στον επίγειο θρόνο της εξουσίας ή της βίαιης ανατροπής κάποιου προγενέστερου καθεστώτος πραγμάτων, αναφύονται παράλληλα με την κύρια προβληματική, που εστιάζει στον θρίαμβο της πρόκλησης και στην κλιμάκωση της αφηγηματικής αγωνίας.

Στο Ένα πολύ πρωτότυπο Δείπνο[1] ο συγγραφέας Αλεξάντερ Σερτς (εκδοχή του δεκαεννιάχρονου, τότε, Πεσσόα) στήνει μιαν αφήγηση «λογικής επαγωγής»: ο πρωταγωνιστικός χαρακτήρας, ένα μυστηριώδες υποκείμενο ονόματι Πρόζιτ, φέρει όλα τα ψυχοπαθολογικά γνωρίσματα της νοσηρής προσωπικότητας του δημιουργού του. Θέτει ένα πρόβλημα το οποίο ο Αλεξάντερ Σερτς καλείται να επιλύσει, αλλά ο γρίφος του παραλείπει σκόπιμα μία παράμετρο που, άμα τη αποκαλύψει της, θα του προσδώσει μεγαλύτερο σασπένς. Ο αναγνώστης βρίσκεται μπλεγμένος σε μιαν εξιστόρηση κορυφούμενης αγωνίας στο πλαίσιο της οποίας το χιούμορ καλείται να διαδραματίσει πρωτεύοντα ρόλο, αρκεί να διαφοροποιηθεί από την κρατούσα ηθική. Εορταστική ατμόσφαιρα, περιέργεια, πνεύμα άμιλλας, διονυσιασμός, σαρκαστική σκιαγράφηση ανθρώπινων τύπων, υποβόσκουσα σεξουαλικότητα, έως και αποχαλίνωση του ενστίκτου, όλα θα συνεργασθούν στην αποκάλυψη της βίαιας ανθρώπινης φύσης στην αρχέγονη εκδοχή της.
Continue reading →

ΑΥΛΗ ΧΩΡΙΣ ΣΙΩΠΕΣ

Έσπασε η γλάστρα
με τις σιωπές,
ψήλωσε η αυλή μας,
χάθηκε σε ζιζάνια το ψες,
γέμισε με θεούς ο κήπος
κι άνθισε απόψε η κραυγή,
μόνη πια δεν θυμάται,
αν το σκοτάδι φώτισε
υφαίνοντας αυταπάτες,
αν ο ήλιος βάλτωσε
σε ρίζες Ερινύων. `

***

ΜΕΤΑΚΟΜΙΣΗ

Γυμνοί πια,
χρώματα ντυθήκαμε,
λέξεις και φωνές γδύσαμε,
τυφλοί πια,
το φως ήπιαμε,
το θάνατο κολυμπήσαμε,
με αλκοόλ και τσιγάρα
στις αποσκευές
ψευδομαρτυρήσαμε,
ποιοι είμαστε ξεχάσαμε,
πάνω σ’ ένα πουλί
τη ζωή μας χτίσαμε
και ξαναπετάξαμε,
απλώς μετακομίσαμε.

ΘΑΛΑΣΣΟΓΡΑΦΙΑ

Ο καπνός
ζωγράφισ’ ένα πλοίο˙
το πλοίο
ζωγράφισε τη θάλασσα˙
η θάλασσα
με μια γραμμή
έφτιαξε τον ορίζοντα.
Ο ουρανός ήδη υπήρχε.
Έμενε να φυσήξει λίγο
για να πάρει ζωή το τοπίο.
***

ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΕΡΙ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Ποιος κόκκος ηγείται της άμμου;
***

ΕΠΙΤΥΜΒΙΟ

Έχοντας πάθη
έκανα λάθη…
τώρα λανθάνω απαθής
ξένε
στο χώμα που πατείς.

William Turner, Hero and Leander (1837)

την έβλεπα,
μάτια ζωγράφου
κι ας μην
την είχα δει ποτέ
και στο δρόμο,
τα φύλλα κιτρινισμένα,
σκορπισμένα
στο κουρασμένο φως:
η αυταπάτη της ζωής μου·
και το δωμάτιο,
παρακμιακά κομψό,
τρεμοσβήνει
στον άχρονο αέρα
της σιωπής,
με τις σκέψεις μου,
ολογραφικές
και μαζί της,
σε ταξίδια,
σε γαλαξιακούς
καμβάδες
και στο βάθος
του δρόμου,
ολοκαίνουργες
οι φωνές,
φουντώνουν,
η ελπίδα,
οι μέρες της οργής·

*Από τις “Ποιητικές Τρύπες Στο Σκοτάδι”, διαδικτυακή έκδοση, Σεπτέμβρης 2013.

Η εκπομπή «Εποχές και συγγραφείς» της 7ης Ιανουαρίου 2015 η αφιερωμένη στον ποιητή Γιάννη Πατίλη.

Παρεμβαίνουν οι:
Κώστας Μάστρακας
Χάρης Βρόντος
Νατάσα Κεσμέτη
Κώστας Κουτσουρέλης
Αλέξης Ζήρας
Γιώργης Γιατρομανωλάκης
Άγγελος Καλογερόπουλος
Φώτης Τερζάκης
Γιώργος Ζεβελάκης

Η σειρά αυτή της δημόσιας τηλεόρασης παρουσιάζει τους σημαντικότερους Έλληνες συγγραφείς, σε σχέση με την εποχή που έζησαν και την ιστορική και κοινωνική συγκυρία, που επηρέασε και διαμόρφωσε το έργο τους. Ο Γιάννης Πατίλης ανήκει στους αντιπροσωπευτικότερους ποιητές της γενιάς του ’70.

Η ποίησή του είναι πολιτική, είναι ποίηση της πόλης και του δημόσιου χώρου, ποίηση που χαρακτηρίζεται από το επιγραμματικό της ύφος, γεμάτη ειρωνεία και σαρκασμό, αλλά και ταυτόχρονα με έναν υφέρποντα λυρισμό. Η γλώσσα του συνδυάζει όλο το φάσμα της Ελληνικής γλώσσας, από την αρχαία ελληνική γραμματεία μέχρι την καθομιλουμένη και την αργκό. Η παρουσία του Πατίλη στα Νεοελληνικά γράμματα συμπληρώνεται από την έκδοση και διεύθυνση επί 26 χρόνια (1986-2012) του λογοτεχνικού περιοδικού «Πλανόδιον».

Επιλογή κειμένων: Τάσος Γουδέλης.
Ήχος: Θόδωρος Ζαχαρόπουλος.
Φωτογραφία: Ηλίας Αδάμης.
Μοντάζ: Ιωάννα Σπηλιοπούλου.
Εκτέλεση παραγωγής: Τάσος Ψαρράς.
Σκηνοθεσία: Σταύρος Στάγκος.

*Αναδημοσίευση από το Νέο Πλανόδιον στο http://neoplanodion.gr/2015/01/14/%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%B5%CF%83-%CF%83%CF%85%CE%B3%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B5%CE%B9%CF%83-%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%83-%CF%80%CE%B1%CF%84%CE%B9%CE%BB%CE%B7%CF%83/