Ανέβαινα προς το βουνό και μ’ έχασαν
και μακριά ακουγόταν το τραγούδι του αντάρτη
“στο βουνό στο βουνό”

Ερημιά λευκή κάτω απ’ το φεγγάρι
μα κάπου ακούγεται κρυμμένο
το σφύριγμα του αντάρτη

Θα τους βρω τους ελεύθερους

*Δημοσιευμένο στο περιοδικό “Εξώπολις”, τ.1 / 1994.

I know all the tales
I don’t know a lot of things, it’s true.
I’m just saying what I’ve seen. And I have seen :
That the cradle of man is rocked with,
that the cries of anguish of man drown them with
tales, that the cry of man is covered with tales,
that the bones of man bury them with tales, and that he
fear of man… he has made up all the tales.
I don’t know many things, it’s true.
but I’ve been slept with all the tales…
and I know all the tales.

Ξέρω όλα τα παραμύθια
Δεν ξέρω πολλά πράγματα, είναι αλήθεια.
Απλά λέω αυτά που έχω δει. Και έχω δει:
Ότι ο άνθρωπος λικνίζεται από την κούνια του
ότι οι κραυγές της αγωνίας του ανθρώπου πνίγονται με
παραμύθια, ότι η κραυγή του ανθρώπου καλύπτεται με παραμύθια,
ότι τα οστά του ανθρώπου τα θάβουν με παραμύθια, και ότι αυτός,
ο φόβος του ανθρώπου… έχει επινοήσει όλα τα παραμύθια.
Δεν ξέρω πολλά πράγματα, είναι αλήθεια.
αλλά έχω κοιμηθεί με όλες τις ιστορίες…
και ξέρω όλα τα παραμύθια.

*Ο León Felipe Camino Galicia ήταν Ισπανός αντιφασίστας ποιητής. Γεννήθηκε στην Tábara, Zamora της Ισπανίας, το 1884, ενώ οι γονείς του ταξίδευαν. Σπούδασε Φαρμακολογία και έγινε φαρμακοποιός. Ωστόσο, η λογοτεχνία άσκησε μεγαλύτερη έλξη πάνω του και απέδρασε με έναν πλανόδιο θεατρικό θίασο. Κατηγορήθηκε για απάτη, λόγω της πτώχευσης που προκάλεσε η αθέτηση των επιχειρηματικών του υποχρεώσεων, και πέρασε δύο χρόνια στη φυλακή. Μετά την αποφυλάκισή του, άρχισε να γράφει για λογοτεχνικές επιθεωρήσεις και αργότερα εκδόθηκαν τα πρώτα του βιβλία. Υπήρξε ένας από τους καλύτερους ποιητές της Ισπανίας του εικοστού αιώνα και οι μελετητές τον έχουν συμπεριλάβει μαζί με τους Federico García Lorca, Jorge Guillén, Perdo Salinas και Vicente Aleixandre στα μέλη της Γενιάς του 1927. Πολέμησε στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο για τον Ισπανικό Δημοκρατικό Στρατό εναντίον της εθνικιστικής παράταξης. Το 1938 εγκατέλειψε την Ισπανία και έζησε εξόριστος στο Μεξικό, όπου και πέθανε το 1968.

**Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

I
First they slaughtered the angels
tying their thin white legs with wire cords
and
opening their silk throats with icy knives
They died fluttering their wings like chickens
and their immortal blood wet the burning earth
we watched from underground
from the gravestones, the crypts
chewing our bony fingers
and
shivering in our piss-stained winding sheets
The seraphs and the cherubim are gone
they have eaten them and cracked their bones for marrow
they have wiped their asses on angel feathers
and now they walk the rubbled streets with
eyes like fire pits

II
who finked on the angels?
who stole the holy grail and hocked it for a jug of wine?
who fucked up Gabriel’s golden horn?
was it an inside job?
who barbecued the lamb of god?
who flushed St. Peter’s keys down the mouth of a
North Beach toilet?

I
Πρώτα έσφαξαν τους αγγέλους
δένοντας τα λεπτά λευκά πόδια τους με συρματόσχοινα
και
ανοίγοντας τους μεταξωτούς λαιμούς τους με παγωμένα μαχαίρια.
Πέθαιναν πλαταγίζοντας τα φτερά τους σαν κοτόπουλα.
και το αθάνατο αίμα τους έβρεχε τη φλεγόμενη γη.
Παρακολουθούσαμε από το υπέδαφος
από τις ταφόπλακες, τις κρύπτες
μασώντας τα οστέινα δάχτυλά μας
και
τρέμοντας μέσα στα κατουρημένα σεντόνια μας.
Τα Σεραφείμ και τα Χερουβείμ έφυγαν.
τους έφαγαν και έσπασαν τα κόκαλά τους για το μεδούλι.
Έχουν σκουπίσει τους κώλους τους με τα φτερά των αγγέλων.
και τώρα περπατούν στους δρόμους με τα ερείπια…
μάτια σαν λάκκους φωτιάς

II

ποιος ανοιγόκλεινε το μάτι στους αγγέλους;
ποιος έκλεψε το άγιο δισκοπότηρο και το έβαλε ενέχυρο για μια κανάτα κρασί;
ποιος γάμησε το χρυσό κέρας του Γαβριήλ;
Ήταν δουλειά εκ των έσω;
ποιος έψησε τον αμνό του Θεού;
ποιος έριξε τα κλειδιά του Αγίου Πέτρου στο στόμα μιας…
τουαλέτας της Βόρειας Παραλίας;

*Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

The bullet goes right by you
in the wake of its echo you count the wishes
you’re worn out waiting for—you absolve them
and say: maybe there’s more waiting to a lifetime.

The bullet goes right by you
so you sketch string and a paper plane
a child’s merciful fingers catch it
only to also be spared by chance
from the blood of the massacre.

The bullet goes right by you
you sleep an hour longer
you dream a rose grows
in the depths of your veins
and light rain falls on
the edges of the heart to
make room for the poem

the bullet goes right by you
shadow trees stretch out and doze off
like your forgotten grief over there
past the fence to the burial ground. 

The bullet goes right by you
a dove shakes the stars from its wings
casting peace upon your darkened way.

The bullet goes right by you
and you smile for a lifetime
of living also delivered by
accident and chance.

Η σφαίρα περνάει δίπλα σου
στον απόηχό της μετράς τις ευχές
που έχεις κουραστεί να περιμένεις – τις αθωώνεις
και λες: ίσως υπάρχουν κι άλλες που περιμένουν μια ζωή.

Η σφαίρα περνάει δίπλα σου
κι έτσι σκιτσάρεις σπάγκο κι ένα χάρτινο αεροπλάνο
τα φιλεύσπλαχνα δάχτυλα ενός παιδιού το πιάνουν
μόνο και μόνο για να γλιτώσεις κι εσύ κατά τύχη
από το αίμα της σφαγής.

Η σφαίρα περνάει δίπλα σου
κοιμάσαι μια ώρα παραπάνω
ονειρεύεσαι ένα τριαντάφυλλο να φυτρώνει
στα βάθη των φλεβών σου
και μια ελαφριά βροχή να πέφτει
στις άκρες της καρδιάς
για να κάνει χώρο για το ποίημα

η σφαίρα περνάει δίπλα σου
τα σκιώδη δέντρα απλώνονται και αποκοιμιούνται
σαν την ξεχασμένη σου θλίψη εκεί πέρα,
πέρα από τον φράχτη στο νεκροταφείο.

Η σφαίρα περνάει δίπλα σου
ένα περιστέρι τινάζει τα αστέρια από τα φτερά του
ενσταλάζοντας ειρήνη στο σκοτεινό σου δρόμο.

Η σφαίρα περνάει δίπλα σου
και χαμογελάς για μια ζωή
που την έζησες επίσης
από ατύχημα και από τύχη.

*Αγγλική μετάφραση: Ammiel Alcalay. Ελληνική απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

**Η Sahar Rabah γεννήθηκε και ζει στη Γάζα. Αποφοίτησε από το τώρα κατεστραμμένο al-Quds Open University με πτυχίο Αγγλικών. Εργάστηκε ως μεταφράστρια, δημοσιογράφος, υποτιτλίστρια, κειμενογράφος, δασκάλα και διερμηνέας.

Αυτοί που θέλουν
πολέμους
χωρίς θηριωδίες
εκτελέσεις
χωρίς απανθρωπιά
καταδίκες
χωρίς εκτέλεση
έκτιση της ποινής
χωρίς ξύλο
ανακρίσεις
χωρίς βασανιστήρια
βασανιστήρια
χωρίς μόνιμες βλάβες
εκμετάλλευση
χωρίς απαράδεκτη σκληρότητα
ας είναι ευλογημένοι
χωρίς ευλογίες
ή ας είναι καταραμένοι
χωρίς κατάρες.

*Από το “Φωνές χωρίς πατρίδα”, Εκδόσεις Κάλβος, Αθήνα 1981. Επιλογή-μετάφραση: Δημοσθένης Κούρτοβικ.

Εύνοια

Εκεί που έπαιρνα θαυμαστικό, τώρα μου βάζαν αποσιωπητικά. Το κρασί γινόταν νερό, ο Παράδεισος ένα προάστιο κοντά στο Μαρούσι. Στον ύπνο μου έμπαινε ο άγγελός μου, ψιθυρίζοντας ύπουλα το επίθετό του. Μια γνώση οξύτονη και τετρασύλλαβη φώλιαζε μέσα μου. Κάτι σαν Χάρις που αποσυρόταν υπήρχε γύρω.
Δεν είναι τίποτα, είπε η Α. Κι εγώ το ’χω περάσει. Έχασες την εύνοια του βασιλιά.
Δεν ξέρω εγώ, της φώναξα, κανένα βασιλιά.
Δεν έχει σημασία, είπε άτονα. Εκείνος σε ξέρει. Μας ξέρει ανέκαθεν όλες εμάς, μας βαριέται μία μία θανάσιμα.

*

Στο βυθό

Έπεφτα κι έπεφτα, κι ούτε ήξερα ποιος μ’ είχε ρίξει. Γύρω οι φίλες μου χάνονταν, με φούστες που ανέμιζαν σα φτερούγια ψαριών, γύρω από πέτρα που πέφτει. Ένα πράσινο μήλο βρισκόταν στο χέρι μου, κι όσο εγώ πια κατέβαινα, τόσο εκείνο κοκκίνιζε, ωριμάζοντας γρήγορα μέσα στην πτώση. Δεν μπορεί, έλεγα μέσα μου. Όπου να ’ναι θα ερχόταν η αντίστροφη ώθηση, που θα μ’ έστελνε ίσια ψηλά, συνοδευμένη από πλήθος θριαμβευτικές φυσαλίδες.
Ένα έδαφος κρύο με δέχτηκε και με κράτησε. Το μήλο, στο χέρι μου, βαθύ βαθύ κόκκινο. Κανείς δεν ερχόταν.

*Από το βιβλίο «Του Λιναριού τα πάθη – Ο Μέγας Μυρμηκοφάγος» (μικρά πεζά), εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 1993.

Ο χρόνος, οι μέρες, τα χρόνια θα περάσουν!
Το γρασίδι θα φυτρώσει στους νεκρούς!!!
Αυτό που γεννιέται σήμερα θα τελειώσει τις μέρες του·
Τα πλοία δεν θα επιστρέψουν στο λιμάνι
Οι σκοτεινές νύχτες θα περάσουν,
τα ψηλά βουνά θα γίνουν σκόνη,
τα κελιά, οι τάφοι,
θα περάσουν σαν τα κύματα
αλλά, εκτός νόμου ή νεκρός,
Επιστρέφουμε.
Θα επιστρέψουμε σε πολλούς αριθμούς.
Θα επιστρέψουμε μέχρι το τέλος,
σαν εκδικητικά φαντάσματα που ξεσηκώνονται από τις σκιές,
θα σφίξουμε πάλι τις γροθιές.
Μερικοί με τα χλωμά πουλόβερ τους,
άλλοι ακόμα αιμορραγούν,
εξοργισμένοι κάτω από κόκκινες σημαίες
οι τρύπες από σφαίρες στα πλευρά τους.
Τελείωσαν όλα!
Οι δυνατοί, οι γενναίοι,
είστε όλοι κάτω ω φίλοι μου,
Και οι σκλάβοι, οι προδότες και οι ελεεινοί ήδη σέρνονται μέσα.
μα χθες, σε ονειρεύτηκα,
αδέλφια μου,
γιοι των νικητών,
άγριοι και γενναίοι καθώς οι πατέρες μας παρέλασαν,
με τη Μασσαλία στα μάτια.
Αδελφοί, σε τέτοια απίστευτη διαμάχη,
Αγάπησα το φλεγόμενο θάρρος σου,
κάτω από το όπλο που βρυχάται και βροντερό,
με κόκκινες σημαίες να φλέγονται στον άνεμο
Θα επιστρέψουμε μέχρι τέλους
Επιστρέφουμε…

Φυλακή Βερσαλλιών, 8 Σεπτεμβρίου 1871.

Βασιλεύς προδοτών, μισητός στον θεό
και στους ανθρώπους
Καταδικασμένος στην πυρά
από την Ιερά Σύγκλητο των Ναζωραίων

Εγώ ειμί άφρων, έκλυτος, συνουσιαζόμενος
Πιστός γιός της Βίας και του Πόθου

Ω, αιματοβαμμένο ποίημα, σε στέλνω
στον αντρειωμένο Σιγισμούνδο Μαλατέστα
για να τον ξαναδώ να μάχεται
με μόνη συντροφιά το έμπιστο στιλέτο του

Σε στέλνω στην ταραχή της Ρώμης
στην παρακμή της Λόντρας
και στην εξάντληση του Παρισιού
Σε στέλνω με τα όπλα της τιμής
ενάντια σε φαύλους
σε προπαγανδιστές, σε καιροσκόπους

Κι άλλον τρόπο δεν έχω
εγώ ο Σιγισμούνδος ο μελαγχολικός
μες στην σατανική εντιμότητα των μαζών
μιαν ελπίδα ψάχνω στην όψη και στην κόψη
μιαν ελπίδα σαν την ροδοκόκκινη λεπίδα των τρελών.

*Από τη συλλογή “Εξάγγελος”, Εκδόσεις Περισπωμένη, 2021.

Παλάμες πιο κρύες απ’ τον ωκεανό 
μάτια ασάλευτα σαν ναυτικού 
ατμόσφαιρα διάτρητη από χιλιάδες πεσόντες αστέρες 
όνειρα 
πειρατές 
όλα πολύ βαριά για το μικρό μου καράβι 

είδα στον ύπνο μου την αδερφή σου 
τη ρώτησα για σένα 
έκανε πως δεν άκουσε 
ήταν πολύ όμορφη στα μάτια, στη μύτη, στο δέσιμο του προσώπου 
ήθελα να τη φιλήσω 
σου έμοιαζε τόσο πολύ 

η ταραχή ξερνάει μνήμες 
ένα γλαρόπουλο κολύμπησε ώσπου πνίγηκε 
«αν ήμουν έντομο 
θα είχα στο μυαλό μόνο το χώμα» 

τα κύματα καβάλησαν την πλώρη μου 
γελάω 
η στεριά κοντά 
μα λίγο πριν πεθάνω

*

Στα ρηχά οι άνθρωποι 
κολυμπούν με τα γόνατα, με τους αγκώνες 
γύρω από τον εαυτό τους κάνουνε στροφές 
δεν έχουν οι άνθρωποι άλλον πιο κοντά 

στο βρομόνερο μουλιάζουν την οργή τους 
τον φθόνο 
βαφτίζουνε 
τον απερίγραπτό τους φόβο 

μούχλιασε το νερό σαν το ψωμί τους
μαλάκωσαν οι κοφτερές γωνίες του μυαλού
πρήστηκαν οι κοιλιές
μελάνιασαν τα χείλη τους 

      ήταν φαίνεται από καιρό νεκροί

“Από τη συλλογή “Αυτοχειρία σε χρόνο εξακολουθητικό”, Εκδόσεις Σμίλη, Αθήνα, Δεκέμβριος 2024.

έχουμε ακόμα το αίμα στα χέρια μας
κι ας
λένε ότι δεν είναι δικό μας
μ α ς α ν ή κ ε ι
μ α ς α ν ή κ ε ι
μ α ς α ν ή κ ε ι
με αυτό θα βάψουμε τα μάγουλά μας
σπάζοντας τους κουμπαράδες των παιδιών μας
να εξυπηρετήσουμε δάνεια
κρύβοντας τη μοναξιά σφιχτά στο παντελόνι
πουλώντας τα χρυσαφικά της πεθαμένης θείας
θα αφήσουμε
τα γένια μας να μεγαλώσουν
τα δάκρυά μας στους σταθμούς και στα λιμάνια
θα περάσουμε
μέσα από τη φωτιά
με μόνο σκοπό να ξεχωρίσουμε στο σκοτάδι τις σκιές

*Από τη συλλογή “Ο θόρυβος των γεγονότων”, Εκδόσεις Κυψέλη, 2024.