ΑΣΚΗΣΗ ΣΙΩΠΗΣ

Κάποια πρωινά

σαν να σε βλέπω, αιωρούμενο

για μια στιγμή, πάνω από τη γκρίζα πολιτεία•

σαν να σ’ ακούω να λες:

― Νά ’μαι! Ένας ζωντανός Κυνέγειρος. Τι κι αν

εμήδισαν οι περισσότεροι; Τα κερδισμένα,

κερδισμένα.

Έπειτα, μια κίνηση, όπως θα ’κοβες ένα λουλούδι κόκκινο

το πέτο σου για να στολίσεις.

(Αλήθεια, ποια εποχή θ’ ανθίσει από τ’αρχαίο κοντάρι

που κάποτε βαθιά μέσα στη Νύχτα φύτεψες;)

ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΝΑΦΟΡΑ

Έδειξε τον ποταμό με τ’ αγιόνερο

κι ύστερα έστρεψε

έκανε να μιλήσει μέσ’ από την ψυχή του

μα δεν άρθρωσε λέξη

έδειξε την κορυφή ενός βουνού μακρινού

κι ύστερα στέναξε, πέταξε.

(Σαν να ’ταν άγγελος που επέστρεφε κάπου

χωρίς να ’χει αφήσει το μήνυμα.)

Μόνον αιώνες μετά είχαμε μιαν είδησή του

― πως ασκητεύει, λέει, σε τόπο απρόσιτο

συντροφιά με αγρίμια και ιερείς των σπηλαίων•

πως τότε δεν τον είχε καθόλου νοιάξει 

που η φυγή του θεωρήθηκε μυστηριώδης•

είχε νιώσει, λέει, αιφνίδια μιαν επιθυμία,

να παραδοθεί στην ανία του

και να την τρέφει

με ωσαννά, αλληλούια και Κύριε ελέησον…

ΗΝΙΟΧΟΣ   Ι

Ο Ηνίοχος στέκει ― το βλέμμα του, ευθυτενές.

Απουσία (το τίποτα)

πέρ’ από τα σπασμένα γκέμια που βαστάει.

Τι κύλησε στην άβυσσο;

Τα γκέμια, τι δεν συγκράτησαν;

(Ο Ηνίοχος

πίσω από το αινιγματικό προσωπείο του

χαμογελάει.

Πικραμένος.)

ΗΝΙΟΧΟΣ  ΙΙ

Απόψε νύχτωσε νωρίς

και η σελήνη χλώμιασε, να σβήσει.

Σε ουράνια μαύρη θάλασσα

ένα παλλόμενο φτερό (η καρδιά σου)

περιδινεί τις μέρες τις παλιές,

τους κόπους σου εκείνους. Και ξαφνικά,

ανοίγοντας στα σκοτεινά τών τύψεών σου το κλουβί

μαύρο κομμάτι πέφτει εαυτός

πουλί νεκρό στην αγκαλιά σου.

Φεγγίζει η πληγή. Το αίμα, φεγγερό.

Τι άλλο να εναποθέσεις πια

στον βωμό των στιγμών σου;

Το παρελθόν κρατάει αντίσταση, το μέλλον

κρατάει αντίσταση ― κι εσύ, να στέκεις

τραβώντας διαρκώς προς το μέρος σου

τα δυο άψυχα γκέμια.

ΚΑΘΕ ΑΥΓΗ

Ελλάδα,

κάθε που χαράζει πάνω από το σώμα σου

καμιόνια παίρνουν τα όνειρά σου στα κρυφά

σε σκουπιδότοπους απρόσιτους για να τα πάνε.

Τα δειλινά σου στέκουν

σαν να μη βαφτίστηκαν ποτέ

        σε κολυμπήθρες ποίησης

κι ευνουχισμένα τα σήμαντρα όπου στο κράμα τους

ο μέλλοντας χρόνος σου αντηχούσε.

Έρρει τα κάλα. Τα μάρμαρα μαύρισαν,

τα αγάλματα μετανάστευσαν

και το φαράγγι στροβιλίζει στο χάσμα του

τη φθίνουσα ηχώ μιας αρχαίας φωνής.

Και τώρα το άγγελμα, ποιο;

Κάτι περιστέρια απόμειναν

ραμφίζοντας τη λίγη ψίχα φως

στον δίσκο τού ήλιου

καθώς πέφτει.

(Μόνο τα δέντρα και το χόρτο ξέρουν:

Η μέρα του Ανθρώπου, η μέρα σου η αληθινή

μυρίζει χώμα. Και βροχή.)

ΔΙΑΣΤΑΣΗ

Ήρωες

           που δεν υπήρξατε αλλού

από τον Ύπνο σας

και τα καχεκτικά μας χρόνια

παιανίζοντας μπήκαν εκείνα τα παιδιά

στην αυλή.

Θα πάρουν τα ξεχασμένα παιχνίδια τους

κι έπειτα

θα γκρεμίσουν τον φράχτη που τα ζώνει.

*Από τη συλλογή του “ΔΥΟ ΚΥΚΛΟΙ ΠΟΙΗΜΑΤΩΝ (1972-1984)”. 1984. Επιμέλεια Χρήστος Τουμανίδης.

Μένει ακόμα το καλοκαίρι: 

οι γλάροι παίζοντας με τα κύματα.

Το αίμα ψάχνοντας τι καινούριο ετοιμάζουνε 

για μας τα ψάρια.

Ανάσκελη στην άμμο με τα βρεγμένα 

βότσαλα η μυρωδιά του Αυγούστου.

Τα φεγγάρια που έκλεισαν γρήγορα 

για να μη φύγουμε απ’ το χώμα, 

τα χείλια μας αγγίζοντας το νερό, 

ανασαίνοντας το χτύπημα της θάλασσας.

Δεξιά στο μάγουλο το καλοκαίρι 

-εφηβικό κοκκίνισμα- οι γυναίκες που 

αφήσαμε στην επαρχία και στην Αθήνα: 

πενήντα χρόνια, πέντε μήνες, μια ημέρα.

Το ακατοίκητο σπίτι στο Λιδωρίκι.

Σκουριασμένα τα κανόνια στην Αράχωβα 

επιστρέφουν το μπαρούτι, με τις φλέβες 

που τυλίξαμε στη Λιβαδειά, στο κάστρο 

παίζοντας τους νεκρούς με τις σκιές στις πολεμίστρες.

Μένει ακόμα το καλοκαίρι χωρίς εμάς.

Οι κουρτίνες τρέμοντας.

Ένα κομμάτι δέρμα στην ψάθινη καρέκλα με τις 

αμέτρητες υποσχέσεις.

Με την ηλικία της γης μπήκαμε στον Σεπτέμβρη· 

ακόμα κυνηγάμε το ηλιοβασίλεμα.

Το καλοκαίρι με τα σγουρά του μαλλιά σαν μια 

παλιά φωτογραφία ή σαν δυο χέρια -κανείς δεν τα βλέπει. 

Η γάτα νιαουρίζει στο τραπέζι -γυρεύει τα πόδια μας. 

Από ένα θρόισμα στα φύλλα τιναγμένο το φιλί: 

φωτιά πάνω απ’ τα πέντε τέρατα.

Έμεινε μόνο το σχήμα των κλεισμένων βλεφάρων 

κι ο άντρας με την ανοιγμένη ομπρέλα.

*Δημοσιεύτηκε στον “Μανδραγόρα”, Τεύχος 63, Νοέμβρης 2020.

Ποίηση είναι ό,τι θα κραυγάζαμε όταν θα 

φτάναμε σ’ ένα σκοτεινό δάσος 

στο μέσο του ταξιδιού της ζωής μας.

Τα ποιήματα είναι φλεγόμενα τόξα, 

τα ποιήματα είναι τόξα επιθυμίας, 

η ποίηση δίνει φωνή στην καρδιά. –

Ποίηση είναι η αλήθεια που αποκαλύπτει 

όλα τα ψέματα, το πρόσωπο χωρίς μακιγιάζ.

Τι είναι ποίηση; Άνεμος λικνίζει τα χορτάρια, 

ουρλιάζει στις στενοποριές.

Φωνή χαμένη και ονειρική, 

πόρτα που αρμενίζει στον ορίζοντα.

Ω μεθυσμένε αυλέ, Ω χρυσό στόμα, 

φιληθείτε σε πέτρινα μπουντουάρ.

Τι είναι ποίηση; Ένας παλιάτσος γελάει, 

ένας παλιάτσος κλαίει, ρίχνοντας τη μάσκα του.

Ποίηση είναι ο Άγνωστος Επισκέπτης στο σπίτι.

Ποίηση είναι η Μεγάλη μνήμη, 

κάθε λέξη μια ζωντανή μεταφορά.

Ποίηση το μάτι της καρδιάς, η καρδιά του μυαλού.

Λέξεις περιμένουν ν’ αναγεννηθούν στη σκιά του 

λαμπτήρα της ποίησης.

Πρώτο φως και ένα σκοτεινό πουλί φτεροκοπά 

— ποίημα.

Το πρωινό περιστέρι που θρηνεί τη νύχτα 

με αγαλλιάζει.

Τα ποιήματα είναι ηλεκτρονικά μηνύματα 

απ’ το άγνωστο πέρα απ’ τον κυβερνοχώρο.

Ποίηση το υπέρτατο εσωτερικό καταφύγιο.

Τα ποιήματα φωτοβολούν, εκπέμποντας φως.

Η ποίηση σαν άγκυρα στη ζωή σου 

είναι τόσο καλή όσο τα βάθη όπου φτάνει.

Η ποίηση σαν πρώτη γλώσσα πριν τη γραφή 

ακόμα τραγουδά εντός μας, μια βουβή μουσική, 

μια αδιαμόρφωτη μουσική.

Η ζωή που βιώνεται με ποίηση στο νου 

είναι καθ’ εαυτή τέχνη.

Ποιήματα σαν σκόροι 

συνωστίζονται στο παράθυρο, 

προσπαθώντας να φτάσουν 

τη φλόγα.

Ποίηση η κραυγή της καρδιάς που ξυπνάει 

αγγέλους και σκοτώνει δαιμόνια.

Η ποίηση είναι τα λευκά γράμματα στο μαύρο, 

τα μαύρα γράμματα στο λευκό.

Ποιήματα κρύβονται,σε νυχτερινούς ουρανούς, 

σε ρημαγμένα οικήματα, στα φθινοπωρινά 

φύλλα που ανεμοσέρνονται, σε χαμένα και 

ανακαλυμμένα γράμματα, πρόσωπα χαμένα στο πλήθος…

Ποίηση μπορεί να είναι το γρασίδι της 

λογοτεχνίας, που μας θυμίζει τις ταπεινές 

απαρχές μας.

Ποίηση ο πίνακας των πολιτειών του μυαλού 

και των αναπτυγμένων σε βάθος κατατομών.

Ποίηση μια γυμνή γυναίκα,

ένας γυμνός άνδρας,

και η απόσταση αναμεταξύ τους.

Ποίηση το υπέρτατο αποκύημα.

Ποίηση είναι τα νέα απ’ τα όρια

που ολοένα διευρύνονται

στα μακρινά σύνορα της συνειδητότητας.

Ποίηση μια βουβή μελωδία στο κεφάλι 

κάθε άλαλου ζώου.

Ποίηση ένα ντισκάντο που αναδύεται 

απ’ τη βουβή καρδιά της σκοτεινιάς.

Ιδιωτική μοναξιά που έγινε δημόσια.

Το φως στο τέλος του τούνελ 

και το σκοτάδι εντός του.

Το πρωινό περιστέρι που θρηνεί 

για τον έρωτα, και τίποτα δε φτάνει 

την κραυγή της καρδιάς.

Η ποίηση κρατάει το θάνατο σε απόσταση.

Η ποίηση δεν είναι μόνο ηρωίνη και Ρεμπώ.

Είναι επίσης οι ανίσχυρες προσευχές 

των επιβατών αεροπλάνων που δένουν 

τις ζώνες τους για την τελευταία κάθοδο.

Τα ποιήματα εκπληρώνουν πόθους και 

τους ξαναδίνουνε ζωή.

Ποίηση η μικρότερη απόσταση ανάμεσα 

σε δυο ανθρώπους.

Κάθε πουλί λέξη, κάθε λέξη πουλί.

Και κάθε ποίημα υπερβολή, μετριασμένη.

Ποίηση μια προπόρευση υδρόβιων πτηνών 

σε πτήση συνδυασμένη με ατυχήματα μηχανών.

Ποίηση είναι πουλιά που ακολουθούν μια βάρκα 

καθώς δύει ο ήλιος στις κορυφές 

των δέντρων τζακαράντα στην παραλία 

του Σαν Μιγκέλ ντε Αλιέντε.

Και όλα τα πουλιά του σύμπαντος 

που κινούνται μαζί 

σ’ ένα πελώριο βιβλίο.

Ένα ποίημα είναι ένα φωσφορίζον δευτερόλεπτο 

που καταυγάζει το χρόνο.

Η ποίηση είναι περισσότερα από ηλιόφως 

που βάφει μια πλευρά του σπιτιού.

Η αδύνατη λειτουργία της ποίησης είναι

να εξιχνιάσει του ανθρώπου το πεπρωμένο 

και να το υπερβεί.

Ποίηση είναι του Βαν Γκογκ το αυτί 

όπου αντηχεί όλο το αίμα του κόσμου.

Ποίηση ο πρώτος μαέστρος του συναισθήματος.

Αλεξικέραυνο που μεταδίδει επιφοιτήσεις.

Δεν είναι ξοδεμένο φως, καμένος λαμπτήρας, 

lume sperrto.

Είναι λιβελλούλα που παίρνει φωτιά.

Πυγολαμπίδα της φαντασίας.

Είναι η θάλασσα και το φως της Ελλάδας, 

το διαμαντένιο φως της Ελλάδας.

Ποίηση είναι ένα φωτεινό όραμα

που συσκοτίστηκε,

ένα συσκοτισμένο όραμα που φωτίστηκε.

……………………………………………….

*Η σύνθεση “Τι Είναι Ποίηση;” περιλαμβάνεται στο ποιητικό βιβλίο του Lawrence Ferlinghetti “Poetry as Insurgent Act” (New Directions, 2007). Το απόσπασμα που παρατίθεται εδώ είναι από την έκδοση της Bibliotheque, 2019, σε μετάφραση Χρήστου Αγγελακόπουλου.

Το γένος Manis

Κουρνιάζω
σαν κυνηγημένος
παγκολίνος
στη νύχτα σου∙
μεσ’ το σκοτάδι
πολλούς τους ξεγελώ
για αγκινάρα
χθες ξύπνησα
με χιόνι
μέσα μου
κρεμάστηκα
ψηλά
να αγναντέψω
τα μελλούμενα∙
ως αρμαντίλλο
θα έλπιζα
στο κράτημα
των χορδών ενός
βολιβιανού
τσαράνγκο
θα είχα
τέλος πάντων
μια προοπτική
τώρα τίποτα
δεν με συγκρατεί
το παραξήλωσα πάλι
με τα μυρμήγκια
κολυμπούν
στο αίμα μου παντού
οι Άνδεις
μακρυά

***

Απολυτήριο

Κι όπως μοιράστηκαν οι κόλλες
Οι εκφωνήσεις της ζωής δείξαν βατές
Και όμως! Να που έκανε τις λάθος πράξεις
Δεν υπολόγισε σωστά
Το άθροισμα των γονεϊκών επιταγών
Τη διαίρεση της επιθυμίας
Τον πολλαπλασιασμό των ορμονών
Το υπόλοιπο μιας φρούδας έλλειψης
Το όριο κάθε πλέριας ολοκλήρωσης
Ατόμων τις εφαπτομενικές τροχιές
Τις χωροχρονικά ασύμβατες συντεταγμένες∙

Στράφηκε αισιόδοξα στα θεωρητικά
Αλλά κι εκεί παραπλανήθηκε με λάθος λέξεις
Έτσι έμειναν κενά κουτάκια πολλαπλών επιλογών
Κυρίως αυτών των κεφαλαίων ερμηνείας των ονείρων
Δεν άφησε κόλλα λευκή
Παρέδωσε μουτζουρωμένα πρόχειρα
Κι ίσα που πέρασε με τους πολλούς τη βάση

*Παρμένα από εδώ: https://whenpoetryspeaks.blog/2020/01/%cf%80%ce%bf%cf%85%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%bc%ce%b9%ce%bd%ce%b1/

Σχεδίασμα αυτοκτονίας

Σελίδα άλφα των σημειώσεων

σκόρπιες γραμμές

-στα σχήματα υστερώ

Μία αγχόνη

με αγχώνει δια δηλώσεων

υπερτερώ

στην προσπάθεια την πρώτη

*

Στα εννέα όγδοα

Ηχώ εγώ ως ήχος

ακούω την ηχώ

των παρηχήσεων

ηχόμετρο στο απέναντι

μπακάλικο

μετρά, ηχολογεί και ψάλλει

στων παραισθήσεων τη ζάλη

χορεύοντας ζεϊμπέκικο

απτάλικο

*

Μεταπτώσεις

Πενήντα κομπάρσοι

στο κόκκινο

Και το φεγγάρι δίσκος στον ουρανό

Στη θάλασσα καθρέφτης

Εμείς εκεί

απ’ την αρχή κορνίζα

κάδρο κατόπιν

σε τρεις σκηνές

και χρόνους έξι

και μια Ελένη

να επιστρέψει

την ώρα που αναχωρείς

ως είθισται

σε εποχές, σε πολιτείες,

σε αγορές

και στα προάστια

*Από το βιβλίο «Κάπα όπως μακάβριο», εκδόσεις Μανδραγόρας, Αθήνα 2019.

Όταν κάνω έρωτα μαζί σου

είναι σαν να πίνω θαλασσινό νερό.

Όσο περισσότερο πίνω τόσο περισσότερο διψώ.

Ώσπου δεν γίνεται πια να ξεδιψάσω

αν δεν πιω την θάλασσα όλη.

***

Έλα, όπως πάντα σιγά, απαλά

στη ρόδινη φωλιά της φωτιάς μου.

Έλα κι άστραψε μέσα στη νύχτα

τη βαθιά δασωμένη.

*Μετάφραση: Γιώργος Μπλάνας.

Αντίδοτο

Πέρα από τον έλεγχο, σε ξεπερνά λες

Πέρα από όσα γνώριζες, ανοίκειος τρόμος

Πέρα από όσα έμαθες, ανεπαρκές όλον

Η μικρή σου πόλη, βυθίζεται στην κινούμενη άμμο

Συνοδοιπόρος μέχρι χθες, ύποπτος τώρα.

Στάσου μια στιγμή, μη ξεχαστείς, προχώρα. 

***

Φευγαλέα παρουσία

Τη φευγαλέα σου αίσθηση με κόπο φύλαξα

σαν να ήθελα το χρόνο να  γελάσω, τη στιγμή να βαλσαμώσω. 

Τη μαγεία της αφής ο νους δε συλλαμβάνει, 

ως να ήθελε να διαφύγει κι αυτή της πραγματικότητας

Τη δύναμη των ανείπωτων λόγων μας 

που αμήχανα στέκονταν με τα χέρια νευρικά, 

πώς ο ήχος της φυγής σου εξασθένησε, 

αφήνοντας το μούδιασμα στα χείλη

Εάν, όπως λένε, την παρουσία του Άλλου αφουγκράζεσαι, 

τη μορφή του μέσα στα πλήθη αναγνωρίζεις,

Άγνωστοι σαν σμίξουμε, 

τη στιγμή φοβάμαι μη προσπεράσω, 

το κάλεσμά  σου μη παραγνωρίσω

Με το πιστόλι στον κρόταφο!

Για το τελείωμα και τρομερό πέρας της θεσφατιάς.

Για το άγγιγμα στο χέρι, 

του διαβόλου το δεινό.

Για το σάλιο μου που δε λέει να ερημώσει.

Για τις άστοχες προτάσεις που κλώθανε μια ανερμάτιστη σκοταδιά 

Και για τα χέρια μου που δε λένε να σταματήσουν το μίσος.

Για τα μάτια μας που πάντα θα μας τσούζουν.

Είτε από το δάκρυ, 

είτε από την αηδία, 

είτε από την γαμημένη παραίτηση των πάντων.

Για τους ποιητές που συνεχίζουν 

να είναι η κοροϊδία των θνητών.

Για τους ποιητές, 

που πάντα θα υποφέρουν.

Όχι γιατί πρέπει,

*Από τη συλλογή “Άννα”, εκδόσεις Εριφύλη, Αθήνα 2005.