Διεύθυνση: Tristan Tzara, Τεύχος 6 “Δελτίο Dada “, χωρίς όνομα εκδότη, Παρίσι, χ.χ. [Φεβρουάριος 1920].

Τεύχος που δημοσιεύθηκε με την ευκαιρία της εκδήλωσης Dada της 5ης Φεβρουαρίου 1920 στο Salon des Indépendants και περιέχει το πρόγραμμα των αναγνώσεων των μανιφέστων του Francis Picabia, Georges Ribemont-Dessaignes, André Breton, Paul Dermée, Paul Éluard, Louis Aragon και Tristan Tzara.

Το κείμενο αποτελείται από αποσπάσματα των μανιφέστων, των αφορισμών, έναν κατάλογο με 76 ονόματα των μελών της ομάδας, διαφημίσεις για τα βιβλία και τα περιοδικά τους, την ανακοίνωση της δεύτερης εκδήλωσης του Χρυσού Τμήματος στγν γκαλερί La Boétie, στις 2 Μαρτίου κλπ

*Πηγή: Υπερρεαλιστική Ομάδα Αθήνας.

ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΤΗΣ 28ΗΣ ΜΑΪΟΥ του έτους 1943 και ενώ τρεις κατοχικοί στρατοί, υποστηριζόμενοι από το αναπόφευκτο αρπακτικό της προδοσίας, εργάζονταν εντατικά για τη μετατροπή της Ελλάδας σε ένα ακόμα ζωντανό μουσείο ανθρώπινης αθλιότητας ―αν υποτεθεί πως δεν ήταν ήδη τέτοιο, με αποκλειστική ευθύνη της ιθαγενούς δικτατορίας της 4ης Αυγούστου― η οικιακή βοηθός Καλή Μωραΐτη, το γένος Λαγού, ετών 22 και ήδη από πενταετίας μητέρα ενός ανησυχητικά μελαγχολικού κοριτσιού, συνάντησε στην πιο δύσβατη περιοχή της μικρής, αλλά ανεπαρκώς εξερευνημένης, καρδιάς της την επιβεβαίωση μιας οδυνηρής υποψίας, που τη συνόδευε από παιδί: ο θεός ήταν εντελώς ανήμπορος μπροστά στη συμπαιγνία των ανθρώπων με τον θάνατο.

*“Συμπαγνία”, εκδ. Κοβάλτιο, 2020.

Ι.

Είναι νύχτα τώρα εκεί που κάποτε ήταν μέρα γλυκιά.
Τώρα θλιβερά βυθισμένη στην τέφρα, τη σιωπή
και την πένθιμη εικόνα τη φθινοπωρινή.
Τούτος ο χρόνος δεν ήταν για εμάς τους δυο.
Τώρα έρχονται νύχτες άγρυπνες και πικρές
μέσα στις οποίες εγώ, η Πληγωμένη,
θ’ ασκούμαι στο να λέω σιγοψιθυρίζοντας το όνομά Σου.
Αύριο θα βρέξει, το ξέρω…
και θα ‘σαι Συ η βροχή των δακρύων μου που θα με καθάρει
από τις σκόνες των καλοκαιριών μου.
Κι Εσύ πάλι θα ‘σαι, τα χέρια σου, τα χάδια από τα χείλη και τη
γλώσσα σου
που θα μου φέρουν το ρίγος στις ξεκούρδιστες τώρα χορδές της
ανάσας μου.
Και θα ‘μαστε πάντα εμείς χωρίς εμάς
μέσα στ’ απέραντο Φθινόπωρο της θλίψης που βάλθηκε
να μας ενταφιάσει τα όνειρα.

ΙΙ.
Σαν ονειρεύομαι τις νύχτες λυπημένη στο σκότος
Φως ιλαρό, στην ψυχή μου έρχεσαι, ίχνος απαλό!
Αόρατο φως, ακουμπάς την ζεστή σου δίνη στο έσω μου
Γέρνεις το όμορφο μειδίαμά σου στο πρόσωπό μου
Ακουμπώ τα εξαίσια όρη, τα τρυφερά, τα βελούδινα
Πάνω στο στήθος σου τα ρωγοβυζιά μου, φως με φως
Ω! ό,τι έχω να σου πω, στην ακροστιχίδα μου δες το…

Κάποιος
σκαρφάλωσε στην κορυφή του βράχου
και άρχισε να βρίζει τη θάλασσα.

Ανόητο νερό, βλακώδες γκαστρωμένο νερό
νωθρό γλοιώδες αντίγραφο του ουρανού
πλανόδιο απ’ τον ήλιο ώς το φεγγάρι
γύφτε τοκογλύφε αχιβάδων
ταύρε νερουλέ ωρυόμενε
που θρέφεις τα βράχια με το αίμα σου
αυτοκτόνα ρομφαία
σπασμένη κομματάκια ώς τον γκρεμό
ύδρα που κάνεις τη νύχτα υδρόλυση,
που ξεφυσάς νέφη σιωπής αλμύρας
απλώνοντας φτερά από ζελατίνη
μάταια μάταια
γοργώ που μασουλάς το κορμί σου

νερό πλατυκέφαλο αλόγιστο νερό-

Έτσι έβριζε τη θάλασσα για κάμποση ώρα
κι εκείνη έγλειφε στην αμουδιά τα ίχνη
των ποδιών του
σαν πληγωμένο σκυλί.

Ύστερα ο καλός σου κατέβηκε από τον βράχο
και χάιδεψε
τον μικρούτσικο αχανή σφοδρό καθρέφτη
της θάλασσσας.

Έτσι, νερό, της είπε
Και ξαναπήρε το δρόμο του.

*Μετάφραση: Στρατής Χαβιαράς. Δημοσιεύτηκε στα “Ποιητικά”.

Ήθελα απλώς να σε αγκαλιάσω,
να νιώσω την θέρμη της Γκρίζας πέτρας
Καμένη σαν από τον ήλιο γεννημένη
εναπόθεσα τα χείλη μου πάνω της

και η μυρωδιά της σάρκας με συνεπήρε
η οσμή αυτή η παντοτινή
κυρίευσε την πλάση μου όλη

Στο ταξίδι στην άκρη του νου
Στον εαυτό που δεν βρίσκεται εδώ
Σε εκείνον που ζει παρατηρώντας
Στην στιγμή που διαρκεί αιώνες

αυτήν την απουσία την ενδόμυχη αναμένω

στον βωμό της απώλειάς μου εκεί

ο εαυτος προσμένει την σχισμή

Καθορισμένη
Χαρτογραφημένη
από την ίριδα στο μάτι σφηνωμένη
παραμένει υπενθύμιση
στο κορίτσι που θρηνεί στον πόλεμο
την χαμένη μητέρα Όλων.

*Το ποίημα και η εικόνα της ανάρτησης αναδημοσιεύονται από εδώ: https://vallgrey.com/
2022/05/02/i_kori/

Κοιμάμαι μεσημέρι με τη Ρέα.

Κάποιος βγαίνει από τις πικροδάφνες
σκύβει και τη φιλεί στα χείλη
τα φύλλα τρέμουνε με τον αέρα
Ρέα, έλα να πάμε στο νερό της ψιθυρίζει.

Εκείνη μισοξυπνάει χαμογελώντας
διστάζει καθώς κοιτάζουνται στα μάτια.
Ωστόσο ξετυλίγει τον ίσκιο της προσεχτικά
γύρω από το κορμί μου –
το χέρι της αποτραβιέται
κι αφήνει λίγο φως μες στο δικό μου.

Κοιμάται και μας βλέπει
ξέρω του λέει πως μας βλέπεις
ενώ με δείχνει πλάι της
ήσυχα πλαγιασμένον στο χορτάρι.

Θέλει να φύγουνε μαζί
να πάνε για παιχνίδια στο νερό
μα δεν αποφασίζει και φοβάται.
Φοβάται σάμπως να έχουν πέσει
κι οι δυο στου ύπνου μου το δίχτυ
και δεν μπορούν τώρα να ξεφύγουν.

Εγώ δε βλέπω τίποτε απ΄ όλα τούτα
μήτε κοιμάμαι με τη Ρέα.
Φαντάζομαι μονάχα πράγματα
που θα μπορούσε να ονειρευτεί εκείνη
ταξιδεύοντας ακόμη στον ύπνο μου
σ’ ένα βαγόνι με φαντάρους
καθώς μας παίρνουν ολοένα για τον πόλεμο.

*Από τη συλλογή “Το σακί”. Εμείς το πήραμε από το συλλογικό τόμο “Γιώργης Παυλόπουλος – Ποιήματα 1943-2008”, Εκδόσεις Κίχλη, Ιούνιος 2017.

Παραδίδουν το θείο διάταγμα
χωρίς καθυστέρηση
Και απαλλαγμένοι από τον φόβο
κράτησης
και με τον Πέτασο
δοσμένο απ’ τον Θεό, το Κηρύκειο και τα πέδιλα τα φτερωτά *
μαντατοφόροι σαν κεραυνοί
απρόσκοπτοι κινούνται ανάμεσα στα δικαστήρια
του χώρου και του χρόνου.

Το αγγελιοφόρο πνεύμα
με ανθρώπινη σάρκα
ανατίθεται σε μια ακέραιη,
αυτόνομη, πολύπλευρη
απόλυτα ποιητική ύπαρξη
κατά την παραμονή του εν ζωή.

Δεν χτυπάει τις πόρτες
ή τα κουδούνια
ή τα τηλέφωνα
Όταν το αγγελιοφόρο πνεύμα
έρχεται στην πόρτα σου
παρότι κλειδωμένη
θα μπει σαν μούσα ηλεκτρική
να παραδώσει μήνυνμα

Δεν υπήρξε μαρτυρία
ανά τους αιώνες
πως ένα αγγελιοφόρο πνεύμα
σκόνταψε ποτέ μες στο σκοτάδι

*Φτερωτά πέδιλα (talaria): τα σανδάλια που φορούσε ο Ερμής για να μπορεί να πετά και να μεταφέρει άμεσα τις παραγγελίες του Δία. Κηρύκειο: είναι το έμβλημα του θεού Ερμή και συμβολίζει την ομόνοια. Αποτελείται απο μια λεπτή ράβδο γύρω από την οποία είναι τυλιγμένα δύο φίδια. Πέτασος: δερμάτινο, πλατύγυρο καπέλο στην αρχαία Ελλάδα, το οποίο φορούσαν συνήθως οι έφηβοι. Στην τέχνη συναντάται συχνά ως το καπέλο που φορά ο θεός Ερμής.

**Το ποίημα αυτό, με τον αγγλικό τίτλο “Destiny” είναι από τη συλλογή “The Vestal Lady on Brattle and other poems” εκδ. R.Brukenfeld, Cambridge, MA. Δημοσιεύτηκε σε μετάφραση Λαμπριάνας Οικονόμου, στο περιοδικό “Ποιητικά”, τεύχος 24.

ΟΙ ΚΑΒΟΙ

Είναι φορές που οι κάβοι σπάνε
κι άλλες που λύνονται νωχελικά.
Τα πλοία τότε ταξιδεύουν.
Τα λιμάνια μένουν άδεια.

Και ήταν εκείνη η φορά
που ο κάβος ξήλωσε τη δέστρα
και την προβλήτα γκρέμισε μεμιάς

και πλοίο άλλο δεν σταμάτησε
ποτέ
να ταξιδεύει.

*

Η ΑΓΚΥΡΑ

Κρέμεται από το σώμα μου
μια σκουριασμένη άγκυρα
που με κρατάει χρόνια δώ
σε τούτο τον απάγκιο όρμο
της Ιθάκης σας.

Βυθίζεται στ΄ απαγορευτικά
μα ύστερα λεν ταξίδια στάζει
και μόνο εγώ μπορώ να δω
πως πνίγεται και κλαίει.

*

ΣΤΗΝ ΚΟΥΠΑΣΤΗ

Καμιά φορά, μια ανεμόσκαλα
κρεμασμένη στα έξαλα ενός γκαζάδικου
εκλιπαρεί την παραμονεύουσα Χάρυβδη
για μια συμφορά χειρότερη
από τη νοσταλγία.

*Από τη συλλογή “υγροί μετεωρίτες”, εκδ. πρότζεκτ ερσίλια, Απρίλιος 2021.

Η ΩΡΙΜΟΤΗΤΑ ΑΡΓΕΙ

Τώρα δεν έχω μνήμη
μόνο φαγωμένα χέρια
δυο πεταλούδες μάτια
και αυτοπυρπόληση

Τι στο καλό συμβαίνει;
ποιος τιθασεύσει ποιητές
με ενήλικο μαστίγιο;
Γιατί δε νομίζω βέβαια
πως ακόμη ωρίμασα
απλώς κάνα δυο φωτιές
πρόσθεσα στο ποίημα
για τα απαραίτητα εφέ

*

ΠΟΙΗΤΙΚΑ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ

Άμα προκαλέσεις την Ποίηση
κάτσε να την κανακέψεις

Νόμιζες πως θα γλυτώσεις
απ’ τον ιδρώτα της συντριβής;
Οι στίχοι είναι πρόκες λέξεων
που αναπνέουν τα μεσάνυχτα
το πρωί στραβώνουν – όλες

Κι άμα μπορέσεις να ξυπνήσεις
ένα ωραίο τρικάβαλο μηχανάκι
εσύ, εγώ και το φρέσκο ποίημα

Απομένει να βρεις τον τίτλο
για να με αποκαθηλώσεις

*Από τη συλλογή “Ωδίνες της Ποίησης”, Εκδόσεις ‘στίξις’, 2018.

1
Μια σφαίρα λέει πάντα αλήθεια

2
Η συγχώρεση είναι συναλλαγή
μεταξύ Θεού και Ανθρώπου.
Ο δήμιος κανονίζει μόνο τη συνάντηση.

3
Ψέμα σε αγκαλιά
ή σφαίρα του Εγώ.

4
Κυνηγώντας τον ψίθυρο των αιώνων
ποτέ δεν άκουσε
της επιθυμίας το ουρλιαχτό.

5
Στον απόηχο των πρότερων έντιμων βίων
πάντα θα λείπουν τραγούδια.

6
Φτερά ο Έρωτας.
Φτερά και το αεροπλάνο.
Άλλη η πτήση.
Ίδια η συντριβή.

7
Ξεπέφτει ο νους
στο κράσπεδο της ασφαλούς
συνύπαρξης

8
Επειδή το ξημέρωμα έρχεται
έτοιμο να συγχωρέσει
ο Εγωισμός συνεχίζεται.

9
Δεν γράφω λοιπόν για να δεις το αόρατο.
Γράφω για να δεις το υπαρκτό
Αυτό που κανείς δεν θέλει να αντικρύσει.

10
Όχι ουρανός.
Μα η απεριόριστη δυνατότητα
ενός σύννεφου

*”Σφαίρες”, Εκδόσεις Θεμέλιο, 2011.