Διασχίζω το Μπρίξτον μ’ έναν νεαρό τύπο
με φάτσα αγριεμένη και σκληρή
και του λέω ηρέμησε λίγο, εντάξει είμαστε.
Μα ο πειρασμός κυλάει μες στις φλέβες τους, δεν τον αφήνει.
Με λέει παρατηρητή, με λέει βιβλιοπόντικα.
Περπατάμε φροντίζοντας ν’ αποφεύγουμε κάποιους δρόμους
το Λάμπφορο, τον σιδηροδρομικό σταθμό. Κι οι δυο μας
ξέρουμε το γιατί
Του λέω πως κάτω απ’ αυτούς ακριβώς τους δρόμους που
βαδίζουμε,
βαθιά κάτω απ’ την άσφαλτο, κάτω από το μπετό,
κάτω από τα χαλίκια, το χώμα και τις πέτρες,
τρέχει ένα ποτάμι που το λένε Έφρα.
Ένα μαύρο και δυνατό ποτάμι που κυλάει στο σκοτάδι.
Και πριν από εκατόν πενήντα χρόνια
οι γαλαζοαίματοι πλέανε μες στα νερά του
προς το Μπρίξτον φορώντας τα ωραιότερα ενδύματά τους
κι ούτε το κρακ σκεφτόντουσαν τότε ούτε και τα καφέ.
Κάθε τόσο όμως
οι ουρανοξύστες λειτουργούνε σαν μεγάφωνα
κι ο ήρεμος ήχος ενός καθαρού ποταμού που κυλάει
ακούγεται μες στους δρόμους του Μπρίξτον.
Ακόμα όμως κι αν μας καλεί ο ποταμός, του λέω
τα πράγματα έχουν αλλάξει εδώ πέρα.
Το Μπρίξτον δεν είναι η ιστορία του
κι ούτε κι εμείς πρέπει να είμαστε
κι ας ακούμε το κάλεσμα του παρελθόντος.

*Από τη συλλογή “Ένας φορητός παράδεισος”, εκδ. Κείμενα. Μετάφραση: Χαράλαμπος Γιαννακόπουλος.

ΠΑΙΔΙ

Όση αγάπη χρειαζόμουν μου χαρίσανε.
Όμως από παιδιά
Τους ανθρώπους
Στη δουλειά τυραννούν.
Κι εγώ –
για τις όχθες έφυγα του Ριόν
κι έκοβα βόλτες,
χωρίς να κάνω τίποτα.
Θύμωνε η μαμά:
«Χαμένο παιδί!»
Απειλούσε ο πατέρας με το λουρί να με δείρει,
Κι εγώ,
ξετρυπώνοντας ένα κάλπικο τρίρουβλο,
έπαιζα στο φράχτη με τους στρατιώτες τα «τρία φύλλα».
Χωρίς το βάρος του πουκάμισου,
χωρίς των παπουτσιών το βάρος
ψηνόμουν στη ζέστη του Κουταϊσι.
Γυρνούσα στον ήλιο πότε την πλάτη,
πότε την κοιλιά –
ώσπου ο σβέρκος έτσουζε.
Ξαφνιαζόταν ο ήλιος:
Κι όμως –
έχει καρδούλα.
Προσπαθεί ο μικρός!
Πώς
Σ’ αυτό
το ρεβίθι
χωράω –
κι εγώ,
και το ποτάμι,
και τα πελώρια βράχια;!».

*

ΝΕΟΣ

Η νιότη έχει ασχολίες σωρό.
Γραμματικές μαθαίνουμε χαζότερα κι από τους πιο χαζούς.
Εμένα όμως
με πέταξαν από την Πέμπτη τάξη.
Με πήγανε να μάθω στις μοσχοβίτικες φυλακές.
Στο δικό μας
μικρόκοσμο
των διαμερισμάτων
για τις κρεβατοκάμαρες κατσαροί μεγαλώνουν λυρικοί.
Τι να βρεις σ’ αυτά τα λυρικά σκυλάκια;!
Εμένα
ν’ αγαπώ
με μάθαν
στο Μπουτιρκί.
Τι θέλω εγώ τη θλίψη για το δάσος της Βουλώνης;!
Τι θέλω εγώ τους αναστεναγμούς απ’ τα θαλασσινά τοπία;!
Εγώ
στο «Γραφείο Πενθίμων Τελετών»
ερωτεύτηκα
με το μάτι του κελιού 103.
Αυτοί που βλέπουν κάθε μέρα τον ήλιο,
το παίρνουν πάνω τους.
«Τι – δηλαδή – σημαίνουν αυτές οι αχτιδούλες;».
Μα εγώ
πίσω από τον τοίχο
για μια κίτρινη αχτίνα
θα τα ‘δινα τότε – όλα στον κόσμο.

*Μετάφραση: Χρήστος Τρικαλινός.

Συνέντευξη στην Λιάνα Ζωζά#

Με τον Γιώργο Κοζία, ξεκινάμε παρέα την καινούρια σειρά συνομιλιών με κεντρικό άξονα την ποίηση, ελληνική και διεθνή και μέσα από ένα ευρύ φάσμα ποιητών. Η ιδέα ξεκίνησε από την επιθυμία να γίνει γνωστή η σύγχρονη ποίηση και να δοθεί βήμα, τόσο σε καταξιωμένους όσο και σε νέους ποιητές για να παρουσιάσουν την δουλειά τους, αλλά και να σχολιάσουν παράλληλα την καθημερινότητα και τα μεγάλα κοινωνικά θέματα της σύγχρονης κοινωνίας.

Στην Ούλμ έχουμε σύντροφο την Πτώση
και μνηστή την Αυταπάτη
Ώ πένθιμε ουρανέ, στην Ούλμ
ο Κύριος δεν σώζει αυτούς που πέφτουν.

Οι παραπάνω στίχοι ανήκουν στο ποίημα “Ο Κύριος δεν σώζει αυτούς που πέφτουν”, από την τελευταία σας ποιητική συλλογή “Εξάγγελος”, 2021. Τελικά, κάποιοι θα μπορούσαν να σωθούν και ποιοί θα ήταν εκείνοι;
Κανείς δεν σώζεται τελικά!
Ο δικός μου ραφτάκος της Ούλμ δοκιμάζει τα φτερά του, όπως και στο ποίημα «Ουλμ 1592» του Μπέρτολτ Μπρεχτ: «Τότε», είπε ο δεσπότης,/«ας χτυπήσουν δυνατά/ οι καμπάνες». Και: «Δεν ήταν παρά ψέματα όλα αυτά,/πουλί να γίνει ο άνθρωπος δεν θα αξιωθεί ποτέ,/κατάλαβέ το πια, κόσμε κουτέ!». Η αγωνιώδης προσπάθεια του ανθρώπου για την κατάκτηση του αδύνατου παραμένει ωστόσο το μέγιστο υπαρξιακό στοίχημα.

Θέλοντας να παραμείνω στον “Εξάγγελο” θα θέλατε να μοιραστείτε μαζί μας, γιατί χρησιμοποιήσατε ένα σύμβολο της αρχαίας τραγωδίας για να εκφράσετε τις ανησυχίες του σήμερα;
Ο Εξάγγελος είναι ο άγγελος της Ιστορίας (Angelus Novus) του Κλέε και του Μπένγιαμιν, που ενώ έχει στραμμένο το πρόσωπό του στο παρελθόν είναι έτοιμος να φτεροκοπήσει προς το μέλλον -όπως επισημαίνει ο κριτικός λογοτεχνίας Βαγγέλης Χατζηβασιλείου- και τραγουδάει από τη μάχη με την πολιτική μέχρι την αναμέτρηση με το χρόνο, με την ανάλωση της ύπαρξης ή και με τον ίδιο τον θάνατο.

Τέχνη και παγκόσμια πανδημία! Πόσο έχουν αλλάξει οι κανόνες και οι ισορροπίες, στο χώρο της ποίησης; Πόσο σας επηρέασε σαν άνθρωπο, αλλά και σαν ποιητή, η πολύμηνη κοινωνική αποστασιοποίηση;
Ο κοινωνικός αποκλεισμός των ταξικά αδύναμων διογκώθηκε μετά την πανδημία, η φτώχεια γιγαντώθηκε και η τέχνη περιθωριοποιήθηκε ακόμα περισσότερο. Το πολιτικό σύστημα έχει ανάγκη πλέον «τις μαύρες εξουσίες των ανθρώπων της «κουλτούρας», πού ’ναι οι σημερινοί Αντιφασίστες και είναι οι Πλέον Γνήσιοι Φασίστες…»*. Περνούμε άσχημες μέρες, πολιτικά και ηθικά, γεμάτη ψέματα και φενάκες η φοβερή ετούτη εποχή.
Προσωπικά παραμένω ένοπλος, αναφωνώντας σαν τον λεγεωνάριο Γιώργο Μανιάτη: Αντιτάσσω γνώση στη γνώμη όχι γνώμη στη γνώση.

Δραστηριοποιείστε σε μία χώρα που έχει δοκιμαστεί με μια δεκάχρονη οικονομική κρίση, μια παγκόσμια πανδημία και τώρα μια ενεργειακή κρίση και δεν ξέρουμε τι ακόμη θα ακολουθήσει. Το μέλλον προβλέπεται ζοφερό;
Ο κόσμος μετακόμισε στο απάνθρωπο…
Και «στο μέλλον που είναι κιόλας νεκρό» έχει δοθεί η απάντηση από τον αυτόχειρα Μαγιακόφσκι: «Το μέλλον δε θα ‘ρθεί/ από μονάχο του έτσι νέτο σκέτο/αν δεν πάρουμε μέτρα κι εμείς…».
Αντίσταση λοιπόν με νύχια και με δόντια, μην μας σκεπάσουν σαν τα λείψανα και δεν προλάβουμε ν΄ ανθίσουμε! Έχουν ευτελίσει τις ζωές μας “άριστοι” επιτελικοί και μίζεροι πολιτικοί. Το μόνον της ζωής μας ταξείδιον ας μην το χαρίσουμε στις εφήμερες εξουσίες τους!

Συμμετείχατε στο 5ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Πάτρας, που πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία και εξαιρετικές συμμετοχές από την Ελλάδα και το εξωτερικό και τιμώμενο πρόσωπο, τον μεγάλο μας σύγχρονο ποιητή Τίτο Πατρίκιο. Πώς θα περιγράφατε την εμπειρία σας;
Ενδιαφέρουσα ως προς την γνωριμία ποιητών, τις απαγγελίες και τα γεύματα στα εξοχάς, παρά ταύτα νομίζω ότι η τριήμερη αυτή συνάντηση έπασχε ως προς την ουσία. Θα προτιμούσα ένα Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης με ξεκάθαρο ιδεολογικό και αισθητικό προσανατολισμό, κάτι πιο μάχιμο -με συζητήσεις και ανταλλαγή ιδεών- πιο ερεθιστικό και, γιατί όχι, πιο αιρετικό.

Πιστεύετε πως η ποίηση στις μέρες μας είναι πολλά υποσχόμενη; Υπάρχουν νέοι ποιητές;
Τι πάει να πει πολλά υποσχόμενη ποίηση (οι ποιητές δεν είναι ντίλερ καλλυντικών}, επίσης δεν με ενδιαφέρει καθόλου ο διαχωρισμός παλιοί και νέοι ποιητές, είναι παλιός ο Καβάφης (;) νέος είναι, στα χάδια, στα σκιρτήματα της σάρκας και του νου! «Κάθε προσπάθεια του θεωρητικού λόγου να συλλάβει την ποίηση σαν παρόν ήταν μια εντάφια προσωπίδα, ισχυρίζεται ευφυώς ο Βύρων Λεοντάρης, κι αν υπάρχει ένας έγκυρος λόγος για την ποίηση είναι μονάχα για ό, τι απ’ αυτήν έχει τελειώσει…».
Στην ποίηση βλέπω το ΟΛΟΝ, όχι το μέρος, ακούω φωνές που υπερβαίνουν το φθαρτό του όντος και τις επιταγές της επικαιρότητας. Η ποίηση δεν κατηγοριοποιεί των πόνο των ανθρώπων και των πραγμάτων, αντιθέτως μεγεθύνει τα πάθη ηρωικά και πένθιμα!

Αν και ο κάθε ποιητής, αγαπά όλες τις ενότητες της δουλειάς του, που σηματοδοτούν και την πορεία του, θα ήθελα να μας πείτε, αν εσείς θα ξεχωρίζατε κάποια από αυτές;
Ποιήματα ξεχωρίζω, ποιήματα καμικάζι που έλεγε ο Χρίστος Λάσκαρης, ποιήματα που σε αρπάζουν από τον λαιμό ή σε καθηλώνουν με ένα δυο στίχους π.χ.: «Ω, δεν αλλάζει ο ρυθμός/αυτού του κούφιου κόσμου/Που πας ψυχή μου με τέτοια ανθρωπότητα;» ή «Κουτσό της μοίρας αμαξάκι/που μας πηγαίνεις/κυλώντας, πέφτοντας, τρίζοντας/φριχτά καρούλια στα χέρια των θεών…»!

Ποιές είναι οι επιρροές σας και από ποιους ποιητές που σηματοδότησαν την ιστορία της ποίησης; Υπάρχουν κάποια ποιητικά έργα που εσείς θα τα θεωρούσατε σταθμούς;
Η αφεντιά μου είναι: Διονυσίου Σολωμού και ονείρου, της εξόριστης γλώσσας του Κάλβου, του αισθησιακού Καβάφη, του μυθιστορηματικού Σεφέρη, είμαι ο θίασος ιπποδρομίου του Καρυωτάκη, είμαι με τον ελευθερωτή Μπολιβάρ του Εγγονόπουλου, είμαι της Οκτάνας του Εμπειρίκου, της Καντάτας του Ρίτσου, του Χρωμοσώματος Σαχτούρη, από κοντά βάλτε μια πρέζα φαντασίας Ουίλιαμ Μπλέικ, μια θλίψη γερο-Πάουντ, για επιδόρπιο σουρεαλιστική τρέλα, έτσι πορεύομαι…

Αν και η συνέχεια και η συνέπεια είναι αυτά που σας διακρίνουν, τι είναι αυτό με το οποίο, δεν έχετε ακόμη “συναντηθεί” και θα θέλατε να το συμπεριλάβετε, στα μελλοντικά σας σχέδια;
Η Ποίηση είναι ένας ξεχωριστός τρόπος να συνειδητοποιείς τον κόσμο και να συνδέεσαι με την πραγματικότητα. «Να έχει ποίηση η μάχη. Και παλικαριά./Ούτε μάρμαρα ούτε τάφρους αίματα» γράφει η Τζένη Μαστοράκη. Θα επιθυμούσα να συμπίπτει στην δουλειά μου η μεγαλύτερη στιγμή πνευματικής διαύγειας με την μεγαλύτερη στιγμή πάθους και από την άβυσσο της ελπίδας για το απώτερο πλησίον, να αφουγκράζομαι το πλησίον του απώτερου μέλλοντος.

*Pier Paolo Pasolini, Στους Έλληνες φοιτητές του Πολυτεχνείου, με μιάν ανάσα, Νοέμβρης του 1973

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα

Ο Γιώργος Κοζίας γεννήθηκε στην Πάτρα. Σπούδασε βιβλιοθηκονομία και Ευρωπαϊκό Πολιτισμό. Εργάστηκε στον χώρο του ημερήσιου και περιοδικού Τύπου. Πρωτοδημοσίευσε στα περιοδικά Το Δέντρο και Ευθύνη το 1983. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές: Ζωολογικός κήπος (Στιγμή, 1989), Ο μάρτυρας που δεν υπήρξε (Στιγμή, 1995), Πεδίον ρίψεων (Στιγμή, 2001), Κόσμος χωρίς ταξιδιώτες (Στιγμή, 2007), 41ος Παράλληλος (Στιγμή, 2012), Πολεμώντας υπό σκιάν… Ελεγεία και σάτιρες (Περισπωμένη, 2017) και Εξάγγελος (Περισπωμένη, 2021). Ποιήματά του έχουν μεταφραστεί και ανθολογηθεί στα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, γερμανικά, αραβικά και πολωνικά.
Το έργο του παρουσιάστηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών “Ποίηση και Μουσική” Ιανουάριος 2009, Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας “Ας μην μας καταβροχθίσουν οι κοριοί” 2013, επίσης στο Thessalian Poetry Festival 2018 και στο Patras World Poetry Festival 2019 και 2021. Επτά πίνακες εμπνευσμένοι από την ποίησή του εκτέθηκαν στο βιβλιοπωλείο Λεμόνι στην έκθεση της Εύης Τσακνιά “Οι εικόνες πίσω από τις λέξεις” Οκτώβριος- Νοέμβριος 2010.
Ποιήματά του έχει μελοποιήσει ο Θάνος Μικρούτσικος, Έργα για φλάουτο (WORKS FOR FLUTE) IVONA GLINKA, αφήγηση: Δημήτρης Παπανικολάου, Legend Classics, 2007 και Πέντε κείμενα μετά μουσικής: Η γη τσακισμένο καράβι, ποίηση Γιώργος Κοζίας, William Blake, Αγγελική Καθαρίου- Νέλλη Σεμιτέκολο, Ένας κόσμος χωρίς ταξιδιώτες (Γαβριηλίδης, 2013).

*Πηγή Βιβλιονέτ και poets.gr
#Αναδημοσίευση από εδώ: https://artviews.gr/giorgos-kozias-dionysiou-solomou-kai-oneirou/?fbclid=IwAR3j3EDXRrJczueb8ePLDkka6qR_pu5Vrovf4UMAaNZOyQ9NNHadlCpS_2U

Οι μουσκεμένοι δρόμοι
τρυπώνουν στα σεντόνια
σε δωμάτιο φτηνού ξενοδοχείου
Καμία θέρμανση
δε μπορεί να τους συγκρατήσει
Έπηλυς καταισχύνη
λαθραία επικάθειται
στους λοβούς του εγκεφάλου
Δάκρυ των οφθαλμών εξορύσσεται

Μήτε ο μίσχος της τουλίπας
βολεύεται ως του αξίζει
στο νεροπότηρο
Η μεγαλωσύνη ταπεινούται

Φτηνός ήχος κινητού
κι ο Αύγουστος του Νικόλα
εξορίζεται

Θεσσαλονίκη

*Από τη συλλογή “Οι απέναντι”, Αθήνα, 2012.

Η μάχη με την Πίστη

Αντικρύζει τις στέγες των ναών.
Τρούλοι καρτερούν το νερό της βροχής να ξεπλυθούν.
Περιστέρια σκαλίζουν τις φωλιές στον κόλπο των σταυρών.
Η ζωή εγκλωβισμένη σε κεκλιμένες προσευχές,
πριν κυλήσει στο κενό.

Η μάχη με την Πίστη

Μάτια θωρούν
εκκλησιές δίχως τρούλο.
Σταυροί δραπέτες.

Η μάχη με την Πίστη

Χιόνι πέφτει.
Τ’ αστέρι λάμπει στη φάτνη.
Η πίστη λειώνει.

Η μάχη με την Πίστη

Δύο ξύλα.
Αγκαλιά στον λόφο.
Σταυρός και Ανάσταση.

*Από τη συλλογή “Η μάχη με τις σκιές”, εκδ. Εκάτη, 2019.

ΜΟΝΟ ΜΠΟΡΩ Ν’ ΑΝΑΤΑΡΑΖΟΜΑΙ

Δεν ξέρω να πω
τι γεωλογικά φαινόμενα
έπλασαν την ομορφιά σου.
Τι πιέσεις και τι εκτονώσεις,
τι ανεβάσματα και κατεβάσματα
και παρελεύσεις εποχών
κρύου και ζέστης.
Μόνο μπορώ ν’ αναταράζομαι
πιασμένος όλος σε μια τρίχα
ολόμαλλου θεριού,
που είν’ ο χρόνος
και καλπάζει.

*

ΣΤΗΝ ΠΑΓΩΜΕΝΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

Σιωπή του κρύου στην ανηφόρα.
Προχωράς και βλέπεις το χνώτο σου,
Αφουγκράζεσαι την αντλία της καρδιάς σου.
Και στ’ αυτιά σου ένα βουητό.
Ξέχνα το μάλλινο παλτό.
Αν θυσιάσεις λίγη άνεση,
δεν μπαίνεις στην παγωμένη
επικράτεια της ποίησης.

*

ΤΟΥ ΔΕΝΤΡΟΥ

Το κρασί που περίσσεψε
το έριξα στη ρίζα του δέντρου.
Αυτό απόψε δεν είναι ένα ποίημα.
Είναι η μακρόσυρτη φωνή του Nick.
Είναι οι ουράνιοι αρπισμοί της κιθάρας του.
Η μέρα που περίσσεψε
και την έριξα στη ρίζα του δέντρου.

*Από τη συλλογή “Σκάρτη πραμάτεια”, εκδ. Οσελότος, Φεβρουάριος 2023.

Μηδέν
Ο πρώτος αριθμός
Ο πρώτος άνθρωπος
Η πρώτη σύλληψη
Μηδενικά μηνύματα
Σε ψάχνω τα βράδια
Στην ομίχλη
Σε φώτα χαμηλά
Σε δρόμους νοτισμένους
Σάββατο συνήθως
Στης μέρας
Και της νύχτας
Την αλλαγή
Βρέχει ακόμα
Κι ακούγεται ένα τραγούδι
Της Λένας παλιό
Μουδιασμένος
Παίρνω το δρόμο της επιστροφής
Επίλογος μιας συνάντησης
Σε φόντο κόκκινο βαθύ
Με κατάλαβες άραγε;

*

Απόψε
το διακριτικό σου άρωμα
κάτω από πολυκατοικίες ηλεκτρικές
δίπλα σε βιτρίνες παλιές
δίπλα σε φώτα νέον
ελληνικές μελωδίες από γυναικείες φωνές
σε μονοφωνικά τραγούδια
Μέσα από ένα ποτήρι
αγναντεύω
την ήττα της συλλογικής δημιουργίας
την ήττα μιας έμπνευσης
τον εαυτό μας
Αυτό που πολλοί αποκαλούν αγάπη
-παγιδευμένο σε εικόνες και λέξεις-
χάνεται σε μια ανείπωτη μακρά διαδρομή

*Από τη συλλογή “Δίχως όνομα”, εκδ. Εκάτη, 2015.

τελικά έμαθα να μιλώ τη γλώσσα σας
να συνυπογράφω με το χέρι στην καρδιά
τις καταδίκες σας
να βγάζω παραδάκι πουλώντας
τα συγχωροχάρτια σας
είμαι αυτός που έμαθε να γελά με τα αστεία σας
ο κομψός κύριος
με τους καθωσπρέπει τρόπους
περήφανος κηρύσσω δημόσια την άνοιξη
πίνω το χάπι σας
κάποτε είχα τρομερό λόξυγγα
όταν ξεστόμιζα ψέμματα
τώρα η αλήθεια μου προξενεί ασφυξία

τελικά έμαθα να χορεύω τους χορούς σας
να καπνίζω τα τσιγάρα σας
να εχθρεύομαι τους εχθρούς σας
είμαι αυτός που έμαθε να γελά με τα αστεία σας
ο κομψός κύριος
με τους καθωσπρέπει τρόπους
περήφανος κηρύσσω δημόσια την άνοιξη
κάποτε είχα αλλεργία στον ολοκληρωτισμό
τώρα ψηφίζω αδιστακτως
τις πρόκες και τα σφυριά σας
και χορεύω, ως ναι, χορεύω
μπροστά στις κάννες
ξεχνώντας πως ήσασταν πάντα
καλοί στο σημάδι

*Από τη συλλογή “Το χάπι Μούρτι-Μπινγκ”, εκδ. ενύπνιο, 2012.

Κείμενο της Γεωργίας Κανελλοπούλου*

Σε δύο βιβλία του ο Ρομπέρτο Μπολάνιο έχει γράψει για την ιστορία της Ουρουγουανής ποιήτριας που έμεινε κλεισμένη για 14 μέρες στην τουαλέτα του πανεπιστημίου του Μεξικού στα γεγονότα του 68. Πριν τη σφαγή του Τλατελόλκο. Τότε που ο στρατός παραβίασε το άσυλο και εισέβαλε στο πανεπιστήμιο. Η κοπέλα λεγόταν Alcira Soust Scaffo και ήταν φτωχή παράνομη μετανάστρια που ψιλοδούλευε στο πανεπιστήμιο. Αντισυμβατική ποιήτρια η ίδια, είχε επαφές με όλο το ριζοσπαστικό κόσμο των ποιητών του Μεξικού, και βρέθηκε στην τουαλέτα την ώρα που μπήκε ο στρατός στο πανεπιστήμιο. Ο Μπολάνιο τής αλλάζει όνομα, τη λέει Αουξίλιο Λακουτούρε και την βάζει να διαβάζει ένα βιβλίο ποίησης μέσα στην τουαλέτα, ποίηση του μεξικανού ποιητή Πέδρο Γαρφίας. Δεν ξέρω αν είναι αλήθεια αυτό ή το έχει προσθέσει ο Μπολάνιο στην ιστορία, πάντως η Αουξίλιο λέει στο βιβλίο: “Πίστευα πάντα πως η ζωή ξεχειλίζει από πράγματα θαυμαστά και αινιγματικά. Και πράγματι, χάρη στα ποιήματα του Πέδρο Γαρφίας και στο αδιόρθωτο βίτσιο μου να διαβάζω στην τουαλέτα, ήμουν εγώ η τελευταία που αντιλήφθηκε ότι είχαν μπει οι ειδικές δυνάμεις και μάζευαν όποιον έβρισκαν μπροστά τους.”

Ο μεξικάνικος Μάης άρχισε τον Ιούλιο. Ακολούθησε, αρχές Οκτωβρίου του 68, η μεγάλη σφαγή του Τλατελόλκο, της πλατείας των «τριών πολιτισμών», ακριβώς 10 μέρες πριν την έναρξη των ολυμπιακών αγώνων του Μεξικού.

Στον πρόλογο του βιβλίου του Πάκο Ιγνάθιο Τάιμπο ΙΙ με τίτλο «68 – σαράντα χρόνια μετά δεν ξεχνάμε», η συγγραφέας Ελένα Πονιατόφσκα γράφει: «Φοιτητικά κινήματα υπήρξαν σε πολλές πόλεις του κόσμου, στην Πράγα, στο Τόκιο και στο Παρίσι, αλλά η μοναδική πόλη όπου έγινε σφαγή διακοσίων πενήντα ανθρώπων ήταν στο Μεξικό». Η βία ήταν τρομακτική. Στρατός, τεθωρακισμένα και ελεύθεροι σκοπευτές κατά άοπλων φοιτητών και μαθητών, με εντολές να σκοτώσουν. Σε μια περίπτωση έσπασαν με μπαζούκας την πόρτα γυμνασίου, ενώ στην πανεπιστημιούπολη έλαβαν μέρος 10.000 στρατιώτες και τανκς, όταν οι φοιτητές ήταν όλοι κι όλοι εξακόσιοι. Μία απ’ αυτούς ήταν η ποιήτρια της τουαλέτας, η Αλσίρα – Αουξίλιο.

Το άλλο εντυπωσιακό σημείο είναι πως την παράλογη βία δεν άσκησε κάποια στρατιωτική δικτατορία αλλά η εκλεγμένη κυβέρνηση του Θεσμικού Επαναστατικού Κόμματος (PRI). Κοιτώντας φυσικά την ιστορία αυτό δεν εντυπωσιάζει και τόσο. Ναι μεν το PRI κάποτε, τότε με τον Λάζαρο Κάρδενας, έδωσε άσυλο σε αντικαθεστωτικούς, αγωνίστηκε για τα δικαιώματα ιθαγενών και γυναικών, και εθνικοποίησε τη βαριά βιομηχανία της χώρας, αλλά στον τελικό λογαριασμό κυβέρνησε 71 χρόνια (!) με διαφθορά και αυταρχισμό, αναγκάζοντας τον Έκτορα Μπελασκοαράν Σάυν να μιλάει για “την πιο διεφθαρμένη χώρα του πλανήτη”.

Οι εξαφανισμένες, δολοφονημένες, κακοποιημένες γυναίκες της Χουάρες, οι 43 χαμένοι φοιτητές της Αγιοτσινάπα, τα σεξουαλικά βασανιστήρια που υπέστησαν 26 γυναίκες από αστυνομικούς που αφέθηκαν ελεύθεροι, το δίκτυο πορνείας υπό την αιγίδα του PRI, η πυρκαγιά των 49 νεκρών παιδιών, η σφαγή στην Τσιάπας, και φυσικά η σφαγή του Τλατελόλκο είναι μερικά μόνο από τα επιτεύγματα της διακυβέρνησης αυτής. Στην περίπτωση μας, φαίνεται πως η εικόνα της χώρας, το θέαμα των ολυμπιακών αγώνων που δεν πρέπει να διαταράσσεται με τίποτα, η προσέλκυση επενδυτών, ήταν οι αιτίες της σφαγής. Φυσικά, υπάρχουν μεξικανοί που θυμούνται. Υπάρχουν άνθρωποι που θυμούνται. “Sin Olvido” σημαίνει Δεν Ξεχνάμε. O Πάκο Ιγνάθιο Τάιμπο λέει στο βιβλίο του: Κάποτε πρότεινα να φτιάξουμε για έμβλημα μας ένα μπλουζάκι που να γράφει στο μπροστινό μέρος «γεννηθήκαμε για να χάνουμε». Αλλά στην πλάτη με μεγάλα γράμματα θα έλεγε: «Όχι για να παζαρεύουμε».

Η Αλσίρα – Αουξίλιο θα συμφωνούσε μαζί του. «Σκαρφάλωσα στο παράθυρο του μπάνιου και κοίταξα έξω. Είδα στρατιώτες, είδα τη σκιά ενός τεθωρακισμένου, είδα φορτηγά που φόρτωναν τους συλληφθέντες φοιτητές, είδα τον άνεμο που διέτρεχε το πανεπιστήμιο. Κι ήξερα τι έπρεπε να κάνω. Ήξερα ότι έπρεπε να αντισταθώ. Να μην ανοίξω, να υπερασπιστώ τον τελευταίο θύλακο αυτονομίας, εγώ, μια φτωχή ποιήτρια από την Ουρουγουάη. Αν θέλουν να σε βρουν, ας μπουν στον κόπο να σε βρουν, είπα.».

Πηγές

-Τα αποσπάσματα της Αουξίλιο είναι από το βιβλίο Οι άγριοι ντεντέκτιβ του Ρομπέρτο Μπολάνιο, Μτφρ. Κ. Αθανασίου, Εκδ. Καστανιώτη
-Το άλλο βιβλίο του Μπολάνιο για το ίδιο θέμα είναι Το φυλαχτό, Μτφρ. Κρ. Ηλιόπουλου, Εκδ. Άγρα. Το Φυλαχτό προηγήθηκε των Ντεντέκτιβ, όπου όμως εμφανίστηκαν πάλι η Αουξίλιο και ο Αρτούρο Μπελάνο, alter ego του συγγραφέα, προηγήθηκε και του 2666 το οποίο όμως η ίδια η Αουξίλιο προφήτεψε! Απίθανος Μπολάνιο, που μάλιστα είχε γεννηθεί σαν προχθές, 28 Απριλίου 1953. Στη Χιλή φυσικά.
-Βιβλίο 68, των Ταρίκ Αλί και Πάκο Ιγνάθιο Τάιμπο ΙΙ, Εκδ. Άγρα
-Ο Έκτωρ Μπελασκοαράν Σάυν είναι ο ντεντέκτιβ – ήρωας του Πάκο Ιγνάθιο Τάιμπο στη γνωστή αστυνομική του σειρά.
-Άρθρο «Στο Μεξικό ο Μάης του 68 άρχισε τον Ιούλιο, του Κρίτωνα Ηλιόπουλου, στην Εφημερίδα των Συντακτών
https://www.nytimes.com/2018/10/01/world/americas/mexico-tlatelolco-massacre.html
-https://www.theguardian.com/cities/from-the-archive-blog/2015/nov/12/guardian-mexico-tlatelolco-massacre-1968-john-rodda?fbclid=IwAR2HLQfwMAf1g8nDEEWyo9kduBhptMnQakqzK-mb79X_qWGCrY6L6TtGl_s
-https://www.magnumphotos.com/newsroom/politics/1968-power-protest-politics/?fbclid=IwAR0PoeyodbKMi2wrxN7Aoup_8f-1edOMhZbGFGlsFnDG8dLxJ-5SG7AIvew-

#Στην κεντρική φωτογραφία του άρθρου είναι η πραγματική Alcira Soust Scaffo, με φόντο την πανεπιστημιούπολη του Μεξικού. Η φωτογραφία “Sin Olvido”, που σημαίνει “Δεν Ξεχνάμε” είναι του Pablo Tonatiuh Álvarez Reyes, από ένα project που επικρίνει την κοντή μνήμη των ανθρωπων.

*Αναδημοσίευση από εδώ: https://www.aftoleksi.gr/2023/04/29/o-mpolanio-mia-ftochi-oyroygoyani-poiitria-o-mexikanikos-mais-68-poy-egine-ioylio/