1.
Τα φύλα του ευκάλυπτου σαλεύουν, ένα αργό
τρέμουλο έξω απ’ το εργοστάσιο
αυτοκινήτων. Ένας
κόσμος, μια εικόνα
αδιατάραχτη από τον λόγο. Το άρθρο
που λείπει από τις πύλες.
Ένα Φολκσβάγκεν που διασχίζει το καρό πεδίο.
Θα μπορούσαμε να το πούμε οπτικό,
αλλά δεν το λέμε. Ένας κόσμος,
μια επανάληψη
αδιατάραχτη
από ομοιοκαταληξία. Ο ποδοσφαιριστής
σπάει τον αστράγαλό του χάρη
στο παιχνίδι που αγαπά:
μικρή θυσία. Καημένα δέντρα
–γνωρίζουν τόσο λίγο
την τραγωδία τους: να λικνίζονται,
να ταλαντεύονται στον άνεμο, να
θροΐζουν και να υποκλίνονται.
6.
Ο άνεμος σε δροσίζει, όμως γιατί
είναι ο καφές χλιαρός; Μακριά κύματα
άγνοιας βρέχουν τα δάχτυλα των ποδιών σου.
Ο κολυμβητής γέρνει προς τα ρεύματα,
στεγνώνει στον αέρα. Ενδιάμεσα υπάρχει ένας κόσμος
σκιάς, το αλφάβητο τον ακολουθεί –τον κανόνα
του γράμματος. Μύρισε τη σκόνη
του χαλκού κάτω απ’ τη γλυφίδα, το άρωμα
της μαύρης περγαμηνής και το νιτρικό οξύ
στο τραχύ υπόγειο. Πήγαινέ το
σ’ έναν καθρέφτη, ή ας έρθει ο καθρέφτης
ν’ αγγίξει όλα όσα υπάρχουν για
να στριμωχτούν σ’ ένα βιβλίο, ακόμα και τη μεταφυσική,
ακόμα και τους γοφούς. Δες πώς οριοθετείται
σε μια άκρη που υποδηλώνει είσοδο, ή
ό,τι είπαμε έγινε. Αυτό που μένει
απ’ τον κόσμο ετούτο είναι το χρώμα, ο πολτός που φτερουγίζει
–διάφανα λευκό. Το γύρισμα
μιας σελίδας: ένα λεπτό, μια νέα χρονιά. Όταν
οι ψαράδες ρίχνουν τα δίχτυα τους ακούγεται
ένα πολύ ήσυχο χειροκρότημα και μερικές φορές ένα χαχανητό
σχεδόν βουβό, όπως το κενό μεταξύ δύο
προσγειώσεων εντόμων στον χάρτη της αυτοκρατορίας.
16.
Το μονοπάτι ενός φιδιού στο νερό –μια γραμμή
αυτοφυής στη λέξη. Με τον καιρό
η γραμμή αποσπάται απ’ το κλαδί,
απ’ τον κεραυνό, απ’ το μονοπάτι του εντόμου
που ’ρχεται να βρει το πτώμα. Το έντομο στο
κολλαριστό σου πουκάμισο: ένα φάντασμα
που αγγίζει ένα νεύρο. Ένας κόσμος σε μια φεγγοβολή
περιγραμμάτων, χωρίς όμως σχήμα.
Το περίγραμμα ενός κύματος ή του ανέμου,
όχι όμως η διαδρομή του –ένα σχήμα που μπορείς
με κάποιο τρόπο να υποδείξεις σε ευθεία γραμμή.
Το περιθώριο σφίγγει: ένας πόνος
θαμπώνει. Ο κολυμβητής τσαλαβουτά
στο νερό.
25.
Σύστησε έναν κόσμο ως ταυτολογία, ή ως ισορροπία
–σε κατάσταση ισορροπίας ή στατικός. Κάτι ρέει σαν
σαν το ποτάμι– ήδη περιττό. Ποιο
είναι τελικά το σχήμα του; Για παράδειγμα, κάποιος
σου έδωσε αυτή την μπίρα, ώστε να μην μπορείς να κάνεις
τίποτα γι’ αυτό. Μπορείς να την πιεις όσο μένεις
σχετικά ακίνητος, περιγράφοντας στον εαυτό σου τη θέα
ή τον τρόπο που οι κορμοί των δέντρων κείτονται στο βόρειο
δάσος, τότε άφυλλοι, εκτός απ’ τη φυτική κάλυψη,
έτσι ώστε η όραση να μην είναι ένα ουσιαστικό αλλά η α-
κατόρθωτη μορφή του ρήματος διαβάζω.
Legere: Οι Έλληνες επιλέγουν να μιλούν. Οι Ρωμαίοι
σκαλίζουν τα ερείπια. Όλα αυτά είναι γνωστά
αλλά χρήζουν επανάληψης. Άνθη κερασιάς στη βροχή:
η εποχική συναισθηματική αποτελεσματικότητα. Να μασήσεις την κρούστα,
ένας διαφορετικός τρόπος να σφίξεις τα δόντια. Ακόμα
και οι μορφές του θεού Έρωτα, ξέρεις, είναι πεπερασμένες.
*Μετάφραση από τα αγγλικά: Peter Constantine.
**O Matvei Yankelevich είναι ποιητής, μεταφραστής και επιμελητής εκδόσεων. Έχει εκδώσει τις ποιητικές συλλογές Some Worlds for Dr. Vogt (Black Square), Alpha Donut (United Artists), Boris by the Sea (Octopus) και Today I Wrote Nothing: The Selected Writings of Daniil Kharms (Overlook). Πιο πρόσφατες εκδόσεις του: From a Winter Notebook (Alder & Frankia) και Dead Winter (Fonograf). Τη δεκαετία του 1990 υπήρξε συνιδρυτής του εκδοτικού οίκου Ugly Duckling Presse. Από το 2022 είναι επιμελητής των εκδόσεων World Poetry Books. Διδάσκει μετάφραση στη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστήμιου Κολούμπια.
***Τα ποιήματα αναδημοσιεύονται από εδώ: https://teflon.wordpress.com/2023/07/24/matvei-yankelevich/?fbclid=IwAR11VSJhKxCeirN7XljNe48IlMwGs7N5BYqekv_dLtfYqps_IOw2VXuvmDA#more-8520
To Koskino 