ΑΝΟΙΓΩ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ

Ανοίγω το παράθυρο και βλέπω
αντί για σένα
το φωταγωγό

το σιωπηλό
μουγγό φωταγωγό,
π’ αυτοκτονούν τα όνειρα

καθώς
το αμυδρό σου φως
τα παρασύρει σ’ ένα πέταγμα

που τα σκοτώνει.

*Από τη συλλογή «Ο ευτυχισμένος καιρός επέρασε», εκδ. Γαβριηλίδης 1979.

*

ΔΕ ΓΡΑΦΟΝΤΑΙ ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Σ’ ΕΝΑ ΧΑΡΤΙ

Δε γράφονται τα ποιήματα σ’ ένα χαρτί·
ξεθάβονται
με μια αξίνα τα μεσάνυχτα

αφήνοντας
κι από ’να λάκκο.

*Από τη συλλογή «Να εμποδίζεις τις σκιές», εκδ. Διαγώνιος, Θεσσαλονίκη 1982.

*

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΧΩΡΟΦΥΛΑΚΟΥΣ

Χλομή,
μέσα στην καπαρντίνα της,
ανάμεσα σε δυο χωροφυλάκους.

Το βλέμμα της μακρινό.

Παρ’ όλες
τις κάμερες που διαθέτανε,
δεν μπόρεσαν να το αιχμαλωτίσουν.

*Από τη συλλογή «Να τελειώνουμε», εκδ. Διαγώνιος, Θεσσαλονίκη 1986.

*

ΚΑΘΟΜΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΑΝΤΑ

Κάθομαι στη βεράντα κι αγναντεύω
σιωπηλός.
Ανόρεχτη που ’ναι η ματιά μου.

Απ’ τις ταράτσες
κεραίες με κοιτάζουνε βουβές·
τέντες πληκτικά κατεβασμένες,
σαν την ψυχή μου.

*Από τη συλλογή «Σύντομο βιογραφικό», εκδ. Διαγώνιος, Θεσσαλονίκη 1991.

*

ΑΝΟΙΞΗ ΣΤΟ ΠΑΡΚΟ

Άλλη μια άνοιξη που πρέπει να αντέξεις

καθώς στο πάρκο
τριγυρίζεις ολομόναχος

σκοντάφτοντας σε παγκάκια
με ερωτευμένους.

*Από τη συλλογή «Τέλος προγράμματος», εκδ. Μπιλιέτο, Αθήνα 1997.

*

ΣΒΗΣΤΟ ΗΦΑΙΣΤΕΙΟ

Η ζωή,
η ποίηση,
αυτή η καρδιά,
κάποιες κρίσεις μελαγχολίας
που κατά καιρούς σε βασάνισαν,
ο τρόμος του κενού −

όλα,
μα όλα ατόνησαν

σαν τη φωτιά
που δεν έχει τι άλλο να κάψει.

*Από τη συλλογή «Δωμάτιο για έναν», εκδ. Γαβριηλίδης 2001.

Πηγή: «Ποιήματα Χρίστος Λάσκαρης», εκδ. Τύρφη, Θεσσαλονίκη 2022.

Υπάρχει ένας αρχαίος μύθος που
είναι το πρώτο οικολογικό μήνυμα
στην ιστορία της ανθρωπότητας,
και φανερώνει τις ολέθριες συνέπειες
της υπερτροφίας του ”Εγώ”.
Ο μύθος του Ερυσίχθονα.
Ο Ερυσίχθων,
νέος, ωραίος, δυνατός,
πλούσιος κι επιτυχημένος,
διατάζει τους δούλους του
να κόψουν τα δέντρα του άλσους
που είχαν αφιερώσει
οι Πελασγοί στη Θεά Δήμητρα,
για να χτιστεί εκεί παλάτι.
Ο Ερυσίχθων βλασφημεί κόβοντας
το ιερό δέντρο της Θεάς Δήμητρας,
τη Λεύκα.
Οι Δρυάδες, κόρες της Θεάς,
που κατοικούσαν στο δέντρο,
βγαίνουν ματωμένες
από τις φυλλωσιές και αλλόφρονες
τρέχουν στη μητέρα τους.
Η Δήμητρα θυμώνει και βρίσκει
την Πείνα.
Της λέει να πάει να βρει τον Ερυσίχθονα
και να του δώσει ένα φιλί στο στόμα.
Η Πείνα πηγαίνει.
Τον βρίσκει να κοιμάται.
Του δίνει το φιλί και χάνεται.
Εκείνος ξυπνάει και αισθάνεται λιγούρα.
Πεινάει. Τρώει. Πεινάει κι άλλο. Ξανατρώει.
Πεινάει. Πεινάει ακατάσχετα.
Αφού έφαγε
ό,τι φαγώσιμο υπήρχε, αρχίζει
να τρώει ό,τι βρίσκει μπροστά του.
Τρώει τα ζώα του,
τρώει τη γυναίκα του,
τρώει τα ξύλα του σπιτιού του.
Τρώει τα πάντα.
Μέχρι που πια,
δεν υπάρχει τίποτα γύρω του
και στη μέση της ερημιάς,
αγριεμένος, τρώει τις σάρκες του.
Έρυσις σημαίνει πληγή
και χθων σημαίνει γη.
Δηλαδή Ερυσίχθων μπορεί
και να σημαίνει Πληγή της Γης.
Αυτή η ρίζα του Ερυσίχθονα,
το αδυσώπητο ”Εγώ”,
που επισημάνθηκε επίμονα
και με πολλές παραλλαγές
από τους Αρχαίους Έλληνες,
(Ατρέας, Θυέστης,
Προκρούστης, Οιδίπους),
στις μέρες μας έχει θεριέψει
και νομιμοποιηθεί.
Ατομισμός, υπερκαταναλωτισμός,
ανταγωνισμός,
παγκοσμιοποίησις της εξουσίας.
Αυτές είναι οι αξίες σήμερα, αυτές
προβάλλονται και επιβάλλονται
από τα Marketing, τα Advertising,
τα Μ.Μ.Ε, την κάθε υπερδύναμη.
Σε αυτές
”σκοτωνόμαστε” να ανταποκριθούμε,
και σαν τον Ερυσίχθονα
τρώμε τις σάρκες μας
και βλαστημάμε τη ζωή μας…
Ακούω το αχολογητό των δασών
που φέρνει με ελαφριά σκόνη
τον θρήνο
του κονιορτοποιημένου ρητού:
”Το κατά φύσιν ζην εστί κατ’ αρετήν”.

Σε αγαπώ
Ως ο κανένας του οράματος
Ως λέξη την σιωπή της γλώσσας

Αν με μετρήσεις
Με το σκοτάδι της παλάμης σου
Θα παραμείνω

*

Τα δάχτυλα
Αγκαλιά ψι(θύρων)

Θα με βρεις γράμματα
Στις λέξεις
Πούπουλα
Του οράματος

*

Με την παλάμη μου σιωπώ τον κόσμο
Ως ρούχο το γυμνό σου σώμα

*

Με το σκοτάδι της παλάμης
Ραντίζω τη νύχτα του κόσμου

Τραυλί(ζουν) τα δάχτυλά μου το κορμί σου

*

Όπως κυλάς
Κατρακυλάς στα δάχτυλά μου

Κύ(λημμα) χρόνου

Σου γνέφω
Αλλού

*

Στον κουρνιαχτό της παλάμης
Τα δάχτυλα κύρτωσαν

Μικρές προσευχές
Προς
Μένουν

*

Παλάμη σκοτεινή
Έρπω όραμα

*

Η παλάμη
Αφή του κενού
Ολόγυρα

Εσύ γύρα

*

Πριν από τις λέξεις
Τυφλός μανδύας
Τα δάχτυλά σου

Με δαχτυ(λίζουν)
Αφή

*“Το σκοτάδι της παλάμης”. Έκδοση urtext, Μελβούρνη 2024.

Κι εκεί που η νύχτα αρέσκεται στη σωστή ώρα
–σ’ εκείνη δηλαδή που χώνει στα σχήματα το δόντι της–
Φυτρώνει στον τοίχο ένα χερούλι
Και τότε η τύχη ευνοεί τους τολμηρούς
Περνούν ζωηρά ασθενοφόρα
Μαζεύουν αυτούς με τα κάρβουνα στα χέρια
Και τα ληγμένα κόκαλα
Τρένα ψυχρόαιμα δειπνούν ομίχλες
Κι ένα χιόνι άνευρο κυοφορεί μαύρους νάρκισσους
Εκεί και τότε είναι η στιγμή
Που λύνονται όλες μου οι απορίες
Ένα παιδί, σας λέω, με μάτια ιστορίας
Κάθεται οκλαδόν επάνω στο κεφάλι μου
Με διαβάζει ανυπεράσπιστη
Μου σπάει το σαγόνι από έρωτα
Έχοντας με τέχνη επινοήσει
Σε κάθε φράση σε κάθε ανάσα
Καρδιές αλόγων να βροντούν
Κι ευάλωτα λευκά μεσονυχτίου.

*Από τη συλλογή «Το άλογο που έγραφε», εκδ. Σμίλη.

Ι
Όσους αγάπησα και έφυγαν
με τον στιγμιαίο άνεμο
δεν χάθηκαν πότε.
Ζούνε στην σκέψη μου αγέραστοι
ενώ γύρω τους οι εποχές αλλάζουν
τα κτίρια γκρεμίζονται
και οι παγετώνες επικρατούν.
Το μυαλό μου δεν μπορεί να με δημιουργήσει
ζω και εγώ ανάμεσα τους
αλλά δεν με βλέπουν και δεν με ακούνε.
Ζω παράλληλα στην σκέψη μου
ζω πραγματικά και δεν ανήκω πουθενά.
Η κόλασή μου
είναι ένα όμορφο μέρος.

ΙΙ
Τα φαντάσματα μπαινοβγαίνουν στο σπίτι μου
φίλοι, ερωμένες, γνώριμοι από μια φευγαλέα ματιά στο τραμ
και είναι το τραπέζι μου πάντα στρωμένο και γεμάτο
όμως δεν πεινώ ούτε διψώ
και όλοι αυτοί έχουν στα χέρια τους
τα μαχαίρια και τα πιρούνια μου
πίνουν το κρασί μου
κι αφού ευαρεστηθούν δεν αφήνουν άπλυτα
λες και δεν είμαι καλός οικοδεσπότης
λες και δεν υπάρχω.

ΙΙΙ
Βρέχει σχεδόν πάντα
και κοιτούν στοιβαγμένοι στο τζαμί τις σταγόνες
όπως κάποιος μετράει τα άστρα
και τους φωνάζω τον ακριβή αριθμό
τον ξέρω, όπως ξέρω τα πάντα
άλλα δεν τους ενδιαφέρει
προτιμούν τις δικές τους αλήθειες.
Θορυβώ,
επειδή δεν είμαι ολοκληρωμένος,
ενώ η δική τους ψυχή είναι άδεια
και δεν χωράει τίποτα
Με άλλα λόγια τα φαντάσματα
αγαπούν την σιωπή μου
ή αλλιώς είναι ολοκληρωμένα

ΙV
Τα ακούω να συζητούν
και θέλω να συμμετάσχω
να εντυπωσιάσω με την γνώμη μου
για την γερμανική πολιτική ή τις πέτρες του Κάρνακ
έστω να τους διαβάσω ένα ποίημα μου
Και το διαβάζω,
δίχως να το ακούν χασμουριούνται
ανοιγοκλείνουν τα μάτια πληκτικά
και λένε καληνύχτα.
Τα φαντάσματα μου είναι οι πιο άκαρδοι κριτές.

ΙV
Η σκέψη μου είναι ο παράδεισος τους
και δεν μπορούν να ξεφύγουν
γιατί είναι αγνά
Ούτε εγώ όμως μπορώ να ξεφύγω από την κόλαση
γιατί δεν είμαι.
Συνυπάρχουμε μονάχοι.

VΙ
Συχνά θέλω να τους φωνάξω, φεύγω,
αλλά δεν φαίνεται να ασχολούνται

Κηρύττω τον θάνατο της χώρας μου.
Ας την τυλίξουν μ’ ένα σάββανο λευκό.
Κι ας την θάψουν μαζί με τα όνειρά μας.
Κι ας την ρίξουν στη μήτρα της θάλασσας ξανά μαζί με τα φτερά μας.
Κι ας κατέβουν οι δύτες του μυαλού στ’ αλλοπρόσαλλα μονοπάτια του πελάγου.
Κι ας έρθουν μετά από χιλιάδες χρόνια με αλιευτικές μηχανές να εξορύξουν το λευκό πανί της.
Κηρύττω τον θάνατο της χώρας μου.
Αναρωτιέσαι αν θέλει θάνατο ή ειρήνη;
Θέλει θάνατο ήειρήνη
κι έναν δειλό
να πει σ’ αυτό
τον τόπο
σ’ αγαπάω.

ΤΑ ΒΑΡΕΤΑ ΘΕΑΜΑΤΑ

Μέσα σε ατιμασμένη εκκλησία
αλέσαμε τα αστέρια
της πιο σκληρής εποχής
Βασανιστήριο
Τα βλέφαρά μας βαριά,
φλόγες χρειάστηκαν
να τα σήκωσαν ψηλά
μέχρι το μέλλον,
μα ήταν τέλεια η κατάδυση

Ήτανε τρεις και κάθονταν σε σύννεφα
Ο ένας φάραγε φτερά και οι άλλοι γένια
Και μέσα στην υπόκωφη σιωπή
χέρι αόρατο στο φως μας έδειξε και είπε:
“Εσείς που ανδρωθήκατε στο βόμβο
θα αρνηθείτε τώρα ό,τι σας λυτρώνει;”
Και από την ώρα που μπήκαμε
μέχρι τον αιώνα των αιώνων
δοξάζαμε το Διαιρεμένο Ένα
Που κρατούσε ξάγρυπνο το νου μας
στα βαρετά θεάματα

Leeds, 24.11.07

ΟΤΑΝ ΑΓΚΑΛΙΑΣΑ ΤΟ ΓΑΪΔΑΡΟ

Όταν αγκάλιασα το γάιδαρο
δάκρυα κύλησαν στα μάτια μας·
όχι από πόνο
ούτε από συγκίνηση
αλλά από χαρά
που δε μείναμε μόνοι μας
μες στους αλλόθρησκους.

27.10.08

*Δημοσιεύτηκαν στο “Τεφλόν”, τεύχος 2, Φθινόπωρο-Χειμώνας 2009-10.

Ο οδοιπόρος εγκαταλείπει τη θλιμμένη κορυφογραμμή
για τις μεγάλες λεωφόρους.
Χαρούμενος, καθώς ανακαλύπτει
πως η νύχτα έχει το δικό της σχήμα
Το δικό της φως.
Λευκά τριαντάφυλλα αναδύονται συνεχώς από τους κήπους της.
.
Τη φαντασία του – αλίμονο- καθοδηγούν οι φόβοι του
Ανοίγοντας μικρούς κρατήρες κάτω από τα πόδια του
Αλλά τώρα βλέπει τις καταιγίδες και τις μακρινές εκρήξεις
σαν χρώματα και όχι ενδείξεις.
.
Είναι η μελαγχολία η δόξα του;
Και το λιβάδι με τις νεραγκούλες ο τελικός προορισμός του;
.
Ένα είδος πίστης φτερουγίζει στο έρημο μονοπάτι
Ή είναι σμήνος πουλιών;
Σαν σε όνειρο, έρχονται να τον υποδεχτούν
Και να ακούσουν τις σκέψεις του.
«Πολύ αργά να επιστρέψω στον πρότερο εαυτό μου,
στις παλιές πεποιθήσεις.
Όταν κάτω από το σικελικό φεγγαρόφωτο
διάβαζα χωρίς να διορθώνω,
άκουγα χωρίς να κρίνω.
Πολύ αργά να βάλω σε τάξη τα τοπία.
Και μέχρι η ζωή να ξεδιπλώσει το προσωρινό της σχέδιο
για μένα,
θα ακούσω τα πουλιά
που –ευτυχώς-εννοούν αυτό που τραγουδούν».
.
Καθώς ο ουρανός βάφεται με τα σκληρά χρώματα
της καταιγίδας
Ανοίγει το παλιό βιβλίο. Με κόκκινο μολύβι σχεδιάζει
Τον δρόμο της επιστροφής του.
Στην πρώτη σελίδα, κάποιος «πλησιάζοντας στα περίχωρα
της πόλης, αλλάζει το τραγούδι του
για να συνομιλήσει με τους φίλους. Ένα χρυσό ρεύμα
αποκαλύπτει τις επιθυμίες, τους ενδοιασμούς».

Θα ‘θελα να φτιάξω έναν ουρανό
να ‘χω τώρα που νύχτωσε
ένα στερέωμα να κοιτάζω
θα το ‘καμνα μεγάλο,
γιομάτο άστρα με σχήματα παράξενα
θα του ‘βαζα αντίς από ‘να,
δυο φεγγάρια ανόμοια
το ‘να μικρό σαν παιδί,
τ’ άλλο μεγάλο σαν παράπονο.
Δε θα πήγαιναν τα δυο πάντα μαζί
το πρώτο θα πλάγιαζε κοντά στο βορρά
και το μεγάλο θα ‘ρχότανε
απάνου απ’ το ρολόι μου
να σημάνει μεσάνυχτα…
[…] Προτού ξημερώσει
ακούγονται φιλιά
είν’ τα φεγγάρια
που πέφτουν και χτυπιούνται.
Όταν ξυπνώ, ξυπνώ από κούραση
το κορμί μου μοιάζει σα να υπέφερε.

………………………………….

Κλεισμένη στα όνειρά της,
στα χέρια μου κλεισμένη
ανασαίνει στην ύπαρξή μου
η ζωή των ωρών ταιριασμένη
σε ένα άλλο είδος χρόνου
ανακριβή μισά άνισων ωρών
κύματα ύπνου
θα πνιγούν ή θα περάσουν!
αφήνοντάς μας απείραχτους
με το όχι τόσο αιθερικό φορτίο
των ονείρων
Θραύσματα από ένα τόπο που απέρριψα
σκέψεις δανεισμένες
από ένα παλιό σύστημα
συνεχίζουν να εισβάλλουν
στην τωρινή μου κατάσταση
άσκοπες περιπλανήσεις με φέρνουν πίσω…
Ποτέ ο Άθως δεν ήταν πιο κοντά μου
δε χρειάζομαι εικόνες
για να ταξιδέψω
από την Αλεξάνδρεια
ως τις χαράδρες του Θιβέτ.