Στην ελληνική γλώσσα ο τίτλος μεταφράζεται Όνειρα Από Πηλό, Σταγόνες Δροσιάς.

Πρόκειται για μια ακόμα επιτυχία των Εκδόσεων Owl, τις οποίες διαχειρίζεται και επιμελείται η Ελένη Νίκα –που από την αρχή έως τώρα μας έχει συνηθίσει σε αρκετά επιλεγμένες και πολύ καλά τεκμηριωμένες εργασίες– μιας και ο εν λόγω τόμος είναι μια από τις ελάχιστες αυτές εργασίες ποιητών της ευρύτερης ελληνοαυστραλιανής παροικίας που παρουσιάζεται στην αγγλική γλώσσα.

Η Κωνσταντίνα Ντούνη, επίσης ποιήτρια, πανεπιστημιακός και ερευνήτρια, εργαζόταν πάνω από έξι χρόνια στα ποιήματα της Ντίνας Αμανατίδου. Έχει κάνει αυστηρή επιλογή των ποιημάτων τη Ντίνας Αμανατίδη και πιστεύω ότι το όλο μεταφραστικό της έργο στον τόμο αυτό είναι κάτι παραπάνω από θαυμάσιο και θα πρέπει να τύχει των επευφημιών όλων.

Η Ντίνα Αμανατίδου γεννήθηκε στον Μελιγαλά Πελοποννήσου και ήρθε στην Αυστραλία το 1958. Είναι από τις πολυγραφότατες ποιήτριες και λογοτέχνιδες της ελληνικής παροικίας και γράφει για πάνω από πενήντα χρόνια. Έχει κυκλοφορήσει αρκετές ποιητικές συλλογές, αλλά και μικρές ιστορίες και στοχασμούς, δεκαοκτώ εν όλω βιβλία, ενώ δουλειά της έχει δημοσιευτεί στα δύο κυριότερα λογοτεχνικά μας περιοδικά Αντίποδες και Ο Λόγος, αλλά και άλλα περιοδικά και ανθολογίες, εδώ και στην Ελλάδα. Έχει σπουδάσει Νέα Ελληνική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Νέας Αγγλίας, έχει διδάξει Ελληνικά σε σχολεία και πανεπιστήμια, είναι ιδρυτικό μέλος του Ελληνο-Αυστραλιανού Πολιτιστικού και διετέλεσε επί χρόνια μέλος των εκάστοτε Διοικητικών του Συμβουλίων, αλλά και άλλων παροικιακών οργανισμών. Για την τεράστια προσφορά της έχει τιμηθεί τόσο από την ελληνική παροικία όσο και από την αυστραλιανή κυβέρνηση.

Η Κωνσταντίνα Ντούνη γεννήθηκε στη Μελβούρνη απο Ευβοιώτες γονείς και σπούδασε Ελληνικά και Κλασικές Σπουδές στο Πανεπιστήμιο Μελβούρνης, Νέα Ελληνική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Νέας Αγγλίας και Αγγλική Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Κουίνσλαντ. Τώρα κάνει το PhD της με θέμα τη λογοτεχνία των Ελληνοαυστραλών γυναικών στο Πανεπιστήμιο La Trobe. Εργάστηκε ως λέκτορας στις δεκαετίες 1980 και 1990 κυρίως στο Πανεπιστήμιο RMIT. Επίσης πολυβραβευμένη, η Κων. Ντούνη έχει δημοσιεύσει τα βιβλία From Sapho to Sappfo (RMIT, 1994), την ανθολογία Re-telling the Tale (με την Ελένη Νίκα, Owl, 1994), Zorro, the Adventures of an Australian Terrier (μετάφραση στην αγγλική του ομότιτλου βιβλίου της Αικ. Μπαλούκα, Pisces 2006), Poems for my Mother (δίγλωσση ποιητική συλλογή Olive Grove, 2009) ενώ έχει δημοσιεύσει αρκετά άρθρα, ποιήματα, πρόζες, μικρές ιστορίες και μεταφράσεις. Αναμένεται μετάφρασή της ποιημάτων του Νίκου Νινολάκη καθώς και μια δίγλωσση ανθολογία γυναικείας πρόζας.

Το βιβλίο προλογίζεται ενδελεχώς από τη μεταφράστρια όπου όχι μόνο πλέκεται το εγκώμιο της ποιήτριας η οποία χαρακτηρίζεται από τους ζωντανούς θησαυρούς των ελληνικών γραμμάτων και λογοτεχνίας στην Αυστραλία, αλλά εξηγείται και η διαδικασία επιλογής και μετάφρασης των ποιημάτων.

Η δε γνωστή Αυστραλή ποιήτρια Judith Rodriguez λέει ότι μερικά από τα ποιήματα που παρουσιάζονται στον τόμο αυτό είναι βασικά χαρακτηριστικά εργαλεία στο να κατανοήσει κάποιος τη σύγχρονη αυστραλιανή εμπειρία και γι’ αυτό θα πρέπει να πάρουν τη θέση που τους αξίζει αννάμεσα στα πλέον γνωστά αυστραλιανά ποιήματα.Η μετάφραση της Κων. Ντούνη, κατά την Judith Rodriguez, όχι μόνο αναδεικνύει μερικά από τα ποιήματα αυτά, αλλά και ακόμα τις σκόρπιες σκέψεις της ποιήτριας, με τα οποία η Ντίνα Αμανατίδη προβάλλει ως μια από τις πλέον πολύτιμες ποιήτριές μας.

Οι φωτογραφίες του μπροστά (με τον τίτλο Βρύση) και του πίσω εξωφύλλου (με τον τίτλο Ένα Μεσσηνιακό Τοπίο) είναι ζωγραφικοί πίνακες του συμπατριώτη της Ντίνας Αμανατίδη, Κώστα Δρούτσα.

 * Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην ελληνική εφημεριδα της Μελβούρνης “Νέος Κόσμος” στις 14 Μάη 2011.

Πέρυσι συμπληρώθηκαν 100 χρόνια από τη γέννηση του ποιητή της θάλασσας Νίκου Καββαδία, κάτι που γιορτάζεται με εκδήλωση στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αντίποδες την Κυριακή, 5 Ιουνίου 2011, 6.00 μ.μ., στο Melba Hall, Royal Parade, Parkville.

Ο Νίκος στα ποιήματά του αποτύπωσε τη θαλασσινή φύση του Έλληνα. Αγαπούσε και πονούσε τους συνανθρώπους του και τους βοηθούσε όσο μπορούσε. Ήταν ο άνθρωπος που αγαπούσε καθετί που δάκρυζε, γιατί του θύμιζε τον ίδιο του τον εαυτό. Ρομαντικός, γραφικός και παράξενος, από τα νεανικά του χρόνια κέντριζε το ενδιαφέρον των πιο γνωστών λογοτεχνών της εποχής του: Θεοτοκά, Καραγάτση, Ουράνη κ.ά. Ζωντάνευε τους τόπους και τους ανθρώπους που γνώριζε στα ταξίδια του με έναν ιδιαίτερα νοσταλγικό και τρυφερό τρόπο. Ο αναγνώστης «ταξιδεύει» σε έναν κόσμο που συνδυάζει την πραγματικότητα με την ουτοπία. Έφυγε νωρίς, όχι στη θάλασσα, όπως ο ίδιος το ήθελε, αλλά ξαφνικά στη στεριά σε ηλικία μόλις 66 ετών.

Ήταν άνθρωπος ήπιος και γλυκομίλητος. Αγαπούσε τα αστεία, τα μπορντέλα και τα κορίτσια τους, και τη ζωγραφική – στην καμπίνα του είχε κρεμασμένους τρεις πίνακες του Henri de Toulouse-Lautrec. Διάβαζε πάντα πολύ και του άρεσε ιδιαίτερα να απαγγέλλει ποίηση άλλων – άλλωστε γνώριζε προσωπικά πολλούς από τους μεγαλύτερους ποιητές της εποχής, όπως τους Βάρναλη, Σεφέρη, Ελύτη, Σικελιανό.

Η ποίηση του Νίκου Καββαδία σίγουρα ήταν ιδιαίτερη με κάποια δικά της χαρακτηριστικά. Ένα από αυτά είναι η εμμονή του στο μέτρο σχηματίζοντας πολλές φορές ασυνήθιστες και ιδιόρυθμες ομοιοκαταληξίες. Ένα άλλο είναι ότι οι ποιητικές του συλλογές περιείχαν λίγα ποιήματα και ήταν μόνο τρεις, όμως τα ποιήματα που είχε γράψει ήταν πολύ περισσότερα… Πέρα από τη θάλασσα στους στίχους του είναι εμφανής η αγάπη του για τη ζωγραφική με αρκετές αναφορές σε ζωγράφους. Άλλωστε και στις πρώτες εκδόσεις των βιβλίων του υπήρχαν έργα ζωγράφων. Φαίνεται ότι τα περισσότερα τα έγραψε μέσα στα καράβια.

Οι επιρροές του από τον Μπωντλέρ είναι εμφανείς. Ομοιότητες ακόμα με την ποίηση του Καββαδία βλέπουμε στους Κώστα Ουράνη, Γιάννη Σκαρίμπα και Θανάση Αβραμίδη.

Τα ποιήματά του έγιναν ευρέως γνωστά και έφτασαν στα χείλια των περισσοτέρων ανθρώπων από τις μελοποιήσεις τους. Μάλλον είναι ο ποιητής που μελοποιήθηκε περισσότερο απ’ όλους αναλογικά με το συνολικό μέγεθος του ποιητικού του έργου. Αν και πρώτος ήταν ο Γιάννης Σπανός αυτός που μελοποίησε στίχους του Νίκου Καββαδία, εκείνος που έχει συνδέσει το όνομά του με αυτό του ποιητή, όσον αφορά τις μελοποιήσεις, είναι ο Θάνος Μικρούτσικος, που μελοποίησε το μεγαλύτερο μέρος του έργου του μαρκόνη ποιητή. Αξιολογότατη και εντελώς διαφορετική ήταν η προσέγγιση της Μαρίζας Κωχ στους στίχους του.

Η Gail Holst-Warhaft γεννήθηκε στη Μελβούρνη. Σπούδασε Ιστορία της Τέχνης. Εργάστηκε στην Ελλάδα ως μουσικός (συνεργάστηκε με τους Θεοδωράκη, Σαββόπουλο και Μ.Κωχ) και δημοσιογράφος στη δεκαετία του 1970. Έγραψε το σενάριο για την ταινία Rembetika: The Blues of Greece με τον Anthony Quinn. Μετέφρασε έργα των Καββαδία, Ζέη, Καμπανέλλη, Θεοδωράκη κ.ά. Βιβλία της: Road to Rembetika: Music of Greek Sub-culture (1975 – μεταφράστηκε στα ελληνικά, τουρκικά και γερμανικά), Theodorakis: Myth and Politics in Modern Greek Music (1980), Dangerous Voices: Women’s Laments and Greek Literature (Rutledge, 1992) και The Cue for Passion: Grief and its Political Uses (Harvard University Press, 2000). Τώρα είναι υπεύθυνη της Mediterranean Initiative και διδάσκει Συγκριτκή Λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο Cornell των ΗΠΑ.

* Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην ελληνική εφημερίδα της Μελβούρνης “Νέος Κόσμος” στις 23 Απρίλη 2011.

Ο μεγάλος Αργεντινός συγγραφέας Ερνέστο Σαμπάτο άφησε αυτόν τον κόσμο μόλις πριν μια βδομάδα, το Σάββατο, 30 Απριλίου 2011. Παρά δύο σχεδόν μήνες ήταν ακριβώς 100 χρόνων.

Έτσι, για να τιμήσω τον Ερνέστο Σαμπάτο, έναν από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της Λατινικής Αμερικής, παρουσιάζω σήμερα, εκτάκτως κατά κάποιο τρόπο, το βιβλίο αυτό.

Το Πριν Το Τέλος είναι το τελευταίο βιβλίο που έγραψε ο συγγραφέας λίγο πριν το κλείσιμο του 20ού αιώνα και αμέσως μετά το θάνατο της συζύγου του Ματθίλδης και του γιου του Χόρχε. Η έλλειψή τους, οι πρώτες αναμνήσεις του συγγραφέα από τα παιδικά του χρόνια, η παράξενη εφηβεία του, η καθ’ όλα δύσκολη απόφασή του να εγκαταλείψει την επιστήμη της Φυσικής καθώς και οι εκάστοτε προβληματισμοί του σχετικά με αυτήν είναι μερικά από τα θέματα με τα οποία καταπιάνεται ο Ερνέστο Σαμπάτο στο εν λόγω βιβλίο.

“Απευθύνομαι σε σένα και, μέσω εσού, σε όλα αυτά τα νέα παιδιά που μου γράφουν η με σταματούν στο δρόμο, ακόμα και σε κείνα που με παρατηρούν από τα άλλα τραπέζια σε κάποιο καφέ και που θέλουν να με πλησιάσουν, αλλά δεν τολμούν.

Δεν θέλω να πεθάνω χωρίς να σας πω αυτά τα λόγια.

…Ξετρελαμμένοι από την προσπάθειά μας να γίνουμε αποδεκτοί από τις υπεραναπτυγμένες χώρες, διαπράξαμε το σοβαρότατο λάθος να χάσουμε τον πραγματικό μας εαυτό μιμούμενοι τις αυτοκρατορίες της μγηχανής και του τεχνολογικού παραληρήματος.

…Γιατί τούτο είναι που αγνοούν όλοι αυτοί οι εξουσιαστές μας. Δεν ξέρουν ότι και τα δικά τους παιδιά βρίσκονται στην ίδια άσχημη θέση. Δεν μπορούμε όμως να πέσουμε στην κατάθλιψη γιατί κατά κάποιο τρόπο είναι και αυτή μια πολυτέλεια που δεν μπορούν να την προσφέρυν οι πατεράδες στα παιδιά τους που πεθαίνουν από την πείνα…

…Οφείλουμε να ανοιχτούμε στον κόσμο να πάψουμε να θεωρούμε ότι η καταστροφή βρίσκεται εκεί έξω, αλλά να κατακάβουμε ότι καίει σαν μια καλοταϊσμένη φωτιά μέσα στην εστία των ίδιων μας των σπιτιών. Είναι η ζωή μας και η γη μας που βρίσκονται σε κίνδυνο…” γράφει ο ίδιος κάπου σ’ αυτό το βιβλίο.

Ο Ερνέστο Σαμπάτο γεννήθηκε στα περίχωρα του Μπουένος Άιρες το 1911. Σπούδασε Φυσική και Φιλοσοφία στο Εθνικό πανεπιστήμιο Λα Πλάτα και ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο Εργαστήριο Κιουρί στο Παρίσι. Η επαφή του με τον Αντρέ Μπρετόν και η παράλληλη διαπίστωσή του ότι η Πυρηνική Φυσική και η Γενετική εγκυμονούν κινδύνους τον έκαναν να εγκαταλείψει την επιστήμη και να αφιερωθεί στη λογοτεχνία. Στο πρώτο του βιβλίο (Ο Ένας και το Οικουνενικό, 1945) συγκρούεται ο διανοούμενος με τον επιστήμονα.  Το 1948 κυκλοφορεί ένα από τα καλύτερά του βιβλία Το Τούνελ, με το οποίο καθιερώνεται ως συγγραφέας. Το 1961 έρχεται το πιο εμβληματικό, κατά τη γνώμη μου, έργο του, το Περί Ηρώων και Τάφων, με το οποίο αρχίζει επίσης να αποσπά σημαντικά διεθνή βραβεία. Το επόμενο έργο του Αββαδών ο Εξολοθρευτής είναι και αυτό από τα πιο αξιόλογα έργα του. Το 1977 αρχίζει να κλονίζεται η υγεία του και εν συνεχεία οι γιατροί του απαγορεύουν το γράψιμο και τη συστηματική ανάγνωση και αυτός στρέφεται σε ένα άλλο παλαιό  ασίγαστο πάθος του τη ζωγραφική. Μαζί με τον Χόρχε Λουίς Μπόρχες θεωρούνται οι δύο μεγαλύτεροι συγγραφείς της Αργεντινής και από τους μεγαλύτερους της Λατινικής Αμερικής.

Στο άμεσο μέλλον θα παρουσιάσω και ένα άλλο βιβλίο του Σαμπάτο, για μένα από τα καλύτερά του, το Αντίσταση.

* Το κείμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην ελληνική εφημερίδα της Μελβούρνης “Νέος Κόσμος”, το Σάββατο, 7 Μάη 2011.

Ωραίο νησί, που από το πιο ομορφότερο λουλούδι ,

από τ’ αβρότερα το πλέον αβρόν όνομα πήρες,

τι θύμησες και μέσα από τι ώρες φωτοβόλες

στ΄αντίκρυσμα της ομορφιάς σου απάντεχα ξυπνάνε,

και τι σκηνές ευδαιμονίας βαθιάς πο΄χει σβηστεί,

και πόσες σκέψεις πόσωνε που θάφτηκαν ελπίδων,

και πόσες οπτασίες μιας κόρης οπού πια δε ζει,

που πάει, δε ζει πια στα χλωρά σου πάνω τα λιβάδια.

“Δε ζεί πια”. Αλλοι μου, η μαγική φαρμακερή αυτή λέξη

τ ΄αλλαζει όλα : Οι χάρες σου για μένα σβήσαν πια,

κ ΄η θύμησή σου πάει πια …”Καταραμένη χώρα”.

Θα ΄ναι για μένα εδώ και μπρός ο ανθόσπαρτος γιαλός σου,

ω υακίνθινο νησί, ω πορφυρένιο Τζάντε,

“Ιζόλα ντ ΄Ορο, Φίορο του Λεβάντε”.

Εντγκαρ Αλλαν Ποε

ποιηματα

1831 – 1849

εκδοσεις Σελίδες 1991

Κουρελιασμένοι απ’ τ’ αγριεμένα κύματα

πεταμένα υπολείμματα για πάντα από δω και μπρός

στο σκοτεινό θάλαμο της γης

με ισκιωμένο το μυαλό

απ’ το ξέφρενο κυνηγητό

της ασάλευτης πορείας των άστρων

οι τελευταίοι

απόθεσαν το κουρασμένο κεφάλι τους

θυσία

στην τελετουργία των ανεμοστρόβιλων καιρών .

Κι άνθρωποι δεν υπήρχανε.

Κι ένα άσπρο χιόνι σιωπής

σκέπασε οριστικά τις βυθισμένες πόλεις…

Αγάπη στις αυστηρές σου

προεκτάσεις

κατέβασέ με στον ίσκιο σου

παίρνοντας άρωμα

απ’ το κορμί μου

βάζοντας σε κίνηση

τα πυκνά μου μαλλιά

υψώνοντας

τα στιβαρά μου χέρια

σμιλεύοντας

την αγαστή προθυμία μου

μαζί και τη θέλησή μου

τους αντάρτες στοχασμούς

αντιστεκόμενοι

στα κοινωνικά σου ναυάγια

τις τάσεις προσπέλασης

των άβατων γεφυριών σου

13/4/2007

Ξημέρωσεν ο δείχτης πάλι Κυριακή.

Εφτά μέρες
…Η μιά πάνω απ’ την άλλη
Δεμένες
Ολόιδιες
Σαν χάντρες κατάμαυρες
Κομπολογιών του Σεμιναρίου.

Μιά, τέσσερις, πενηνταδυό.

Έξι μέρες όλες για μιά
Έξι μέρες αναμονή
Έξι μέρες σκέψη
Για μιά μέρα
Μόνο για μιά μέρα
Μόνο για μιάν ώρα.
Απόγευμα κι ήλιος.

Ώρες
Ταυτισμένες
Χωρίς συνείδηση
Προσπαθώντας μιά λάμψη
Σε φόντο σελίδων
Με πένθιμο χρώμα.

Μια μέρα αμφίβολης χαράς
Ίσως μόνο μιάν ώρα
Λίγες στιγμές.
Το βράδυ αρχίζει πάλι η αναμονή
Πάλι μιάν εβδομάδα, τέσσερις, πενηνταδυό

…………………………………………………..

Σήμερα βρέχει απ’ το πρωί.
Ένα κίτρινο χιονόνερο.