Η ελευθερία πρέπει να έρθει με ταξικές διαθέσεις
με μια μυθική χροιά της ψυχής
αγγίζοντας άλλοτε ιδιόρρυθμους μυστικισμούς
κι άλλοτε ανεπαίσθητες αναλύσεις
της πικρής μοναδικής μας εμπειρίας.

Οι φλογισμένες ματιές να δίνουν χρώμα στο σύμπαν
να καθορίζουν το αιώνιο συνειδησιακό παιχνίδι
καταργώντας παλιότερα άχρονα και άχρωμα ψεγάδια
πυροδοτώντας τις ερειπωμένες πλευρές της καρδιάς μας
στοχεύοντας στην άγρια οραματική φωτεινή ουτοπία.

Στο βιβλίο αυτό ο Ερνέστο Σάμπατο –ο οποίος πέθανε πρόσφατα (στις 30 Απριλίου) σε ηλικία σχεδόν 100 χρόνων- στέλνει ένα ελπιδοφόρο μήνυμα στον ωκεανό του ατομικισμού και της υπαρξιακής φτώχειας που κυριαρχεί σήμερα. Και ο λόγος του είναι μια έκκληση στην ικανότητα αντίστασης. Αυτό το βιβλίο είναι γι’ αυτούς που ξέρουν να διαβάζουν τα σύμβολα που ξανοίγονται σαν άβυσσος ανάμεσα στο Ένα και το Σύμπαν: την έλλειψη επικοινωνίας, τη λατρεία του εγώ, την υπόκλιση στους θεούς της τηλεόρασης, την αποξενωμένη εργασία, την αυτοκρατορία της μηχανής, την υποταγή και τη μαζικοποίηση, την όλο και μεγαλύτερη αίσθηση ορφάνιας, τον άγριο ανταγωνισμό και τον ίλιγγο της Αποκάλυψης όπου χάνεται κάθε δυνατότητα διαλόγου.

Έτσι το ζήτημα που τίθεται είναι πώς να αντισταθούμε.

Το βιβλίο αποτελείται από πέντε μεγάλα κεφάλαια-Γράμματα, με αρκετά χαρακτηριστικούς τίτλους: Το μικρό και το μεγάλο, Οι παλιές αξίες, Ανάμεσα στο καλό και στο κακό, Οι αξίες της κοινότητας, Αντίσταση (που έχει δώσει και τον τίτλο της εν λόγω έκδοσης) και Η απόφαση και ο θάνατος.

Ο Aργεντινός συγγραφέας Eρνέστο Σάμπατο, που στον γενετικό συγγραφικό του κώδικα έχει εγγράψει σοβαρές σπουδές ερευνητικής φυσικής στο εργαστήριο Kιουρί στο Παρίσι, αλλά και φιλοσοφίας, αναχωνεύοντας μέσα του όλους τους δαιδάλους των σύγχρονων φιλοσοφικών και στοχαστικών διερευνήσεων, δεν έπαυσε καθ΄ όλη τη διάρκεια της συγγραφικής του ζωής να ανακινεί διαρκώς νέα αιχμηρά ερωτήματα, δοκιμάζοντας και δοκιμαζόμενος στο καμίνι μιας νέας δίνης που ακούει στο όνομα παγκοσμιοποίηση. Πνεύμα με στοχαστική, ασυνήθιστη ευθυβολία, ιδιοσυγκρασία μπολιασμένη από μια ιδιαίτερη μαγιά λατινοαμερικάνικης φλογερής οξύνοιας, γκρίζος και φωτεινός μαζί, αλχημιστής και καθαρολόγος, με μια άκρα λιτότητα και οικονομία, χωρίς τα στολίδια ενός άπρεπου λεκτικού πληθωρισμού.

O Σάμπατο, ακούραστος, δεν έπαυε να πολεμά τις «αλήθειες» που η κρίση του «φιλελεύθερου» συστήματος θεωρεί ως επικρατούσες, δεν έπαυε να γκρεμίζει από το βάθρο τους, τους λάτρεις της ποσοτικοποίησης με τις αλχημείες των αριθμών και τον ιλαρό οικονομικό φετιχισμό τους, ο οποίος αποθεώνει τους δείκτες και τα πράγματα, αγνοώντας τον άνθρωπο. Oι σημαίες που υψώνονται από τους νικητές της ιστορίας, με αιχμές τη δυνατή οικονομία, τον εκσυγχρονισμό και την αυτόματη λειτουργία των νόμων της αγοράς, αποτέλεσαν για τον Aργεντινό συγγραφέα το κόκκινο πανί.

Eίναι ένα πετράδι ασύγκριτης λατινοαμερικάνικης οξύνοιας η παρατήρηση ετούτη: «Eτσι όπως είναι, η ανθρώπινη υπόσταση σήμερα, οι λέξεις γράφονται αρχικά με κεφαλαία, μετά ξεπέφτουν στα μικρά για να καταλήξουν να κλειστούν μέσα σε σαρκαστικά εισαγωγικά»!

Δεν είναι τυχαίο το ότι οι μεγάλοι συγγραφείς Αλμπέρ Καμύ και Γκράχαμ Γκριν εξύμνησαν ιδιαίτερα τα μυθιστορήματα του Σάμπατο.

Δεν είναι τυχαίο το ότι ο πρώην πρόεδρος της Αργεντινής Ραούλ Αλφονσίν, ζήτησε από τον Σάμπατο να προεδρεύσει της Εθνικής Επιτροπής για την Εξαφάνιση Προσώπων, η οποία διερεύνησε την τύχη όσων εξαφανίστηκαν κατά τη διάρκεια του Βρόμικου Πολέμου και της δικτατορίας Βιντέλα τη δεκαετία του 1970. Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας εκδόθηκαν το 1984 υπό τον τίτλο «Nunca Más» («Ποτέ Ξανά»).

Δεν είναι τυχαίο που στις 26 Ιανουαρίου 2006, ο Ερνέστο Σάμπατο ένωσε τη φωνή του με άλλες διεθνείς προσωπικότητες όπως ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, ο Μάριο Μπενεντέτι, ο Πάμπλο Μιλανές και άλλοι, ζητώντας την αυτοκυριαρχία του Πουέρτο Ρίκο, τασσόμενοι υπέρ της ανεξαρτησίας του νησιού και της μη ένωσής του με τις ΗΠΑ.

Ο καπιταλισμός του παρόντος
δεν ζητά το έλεος κανενός,

μας σφίγγει σαν τραπουλόχαρτα
στη μοναξιά μας

που αυτός ο ίδιος μας χάρισε…

Οι απόκρυφες ιστορίες μας
είναι σαν αναπλεύσεις
σε θάλασσες της συμφοράς

Οι ύμνοι για τον πολιτισμό μας δεν ξεπερνούν
τα όρια του λιμανιού που αγκομαχά βαρετά
σαν κάποιες υποψίες μοντέρνας ποίησης
χωρίς μέτρο και μέλλον.

Οι αναλαμπές του άστρου μας
δεν είναι καν δίφωνες
και απηχούν ξεκουρδισμένα όργανα
παλαιοντολογικών ορχηστρών.

Ο νόστος στ’ άγια τοπία
είναι περασμένος χαλκάς στη μύτη
σαν να είσαι κρεμασμένος σε καμπαναριό

Τα πλοία της Ελευθερίας
απ’ τα λιμάνια της καρδιάς ξεκίνησαν.
Φορτία αγάπης και αντίστασης
στη θάλασσα της ιστορίας
για τους ελεύθερους πολιορκημένους στη Γάζα.

Το ρεσάλτο των αρπακτικών
στο φως του Aυγερινού.
Οι αιχμάλωτοι, οι νεκροί και οι αποκλεισμένοι
κρατούν το νήμα
ορμούν στις συνειδήσεις
κατακτούν τις ψυχές στερεώνουν τις αποφάσεις.

Γλιστρούν τα χρόνια
στο δρόμο της ζωής,
γεμίζει χάσματα το σώμα.
Σπάνε τα πρόσωπά μου
ένα – ένα
μέσ’ στον καθρέφτη
και το ξέρουμε
πως τα είδωλα
δεν ανασταίνονται.
Τώρα τα μάτια είν’ ανοιχτά
σε κατάσταση συναγερμού
χωρίς βλέφαρα
κι η φωνή
εγκλωβισμένη στο στόμα
κολλημένη στη γλώσσα.
Μόνο ο εγκέφαλος
κρέμεται
σαν πολυέλαιος
μέσ’ στο κεφάλι.
Τριγύρω του πετάνε πουλιά,
τα όνειρά μου ακολουθούν το φτερούγισμά τους.

(«Αστική γεωγραφία»), 2006
Στη μνήμη της Κατερίνας Γώγου
ΤΑΣΟΣ Π. ΚΑΡΑΝΤΗΣ
(Σαλαμίνα)

…Είμαι αρκετά μεγάλος πια
για να κρίνω τ’ άκριτα,
αυτά που μόνο μια παιδική αθωότητα
μπορεί να ξεδιαλύνει
στο βάθος ενός αληθινού ονείρου,
έτσι που τα ελαφροπατήματα
του κάθε στρατοκόπου
να τον οδηγούν σχεδόν ανεπαίσθητα
στις έρημες αποβάθρες
που μοιάζουν με χιονισμένα χωράφια
τους γκρίζους χειμώνες
και λούνα παρκ απ’ τη μνήμη μας
στις παλιές γειτονιές
τα πολύχρωμα καλοκαίρια
.
…Είμαι αρκετά μεγάλος πια
για να θυμάμαι τα οράματα
μα προσπαθώ να πιαστώ
απ’ την κουπαστή τη σκουριασμένη
της προηγούμενης ζήσης μου
έτσι που νάχω άλλοθι
για τις επόμενες παρανομίες μου.