αν αυτές οι απολήξεις στους ώμους μου
είναι φτερούγες ή σκοινιά
την τελευταία φορά που αιωρήθηκα
ένιωσα ένα τράνταγμα παράξενο
σα μαριονέτα που ξαφνικά
δραπέτευε από το ρόλο της

θυμάμαι όμως καλά πως κάποτε υπήρξα
μικρός κορυδαλλός
σύχναζα σε οργωμένα χωράφια
έπαιζα με τα σκιάχτρα
συνομιλούσα με τα χελιδόνια
πάνω στα τηλεγραφόξυλα

δεν ξέρω πια
αν η αλήθεια θρυμματίζεται
σε χιλιάδες ψέματα

αν φτερωτό υπήρξα όνειρο
ή καράβι παροπλισμένο σε λιμάνι

*Από την ποιητική συλλογή της Τζούλιας Φορτούνη “Φυσικό Αντίδοτο” (εκδ. “Μανδραγόρας”).

Τη Λίλιθ
που κυλιέται στο σκοτάδι
γυμνή και ανασαίνει
με βράγχια αμφίβιου
Άρπυια και δαίμονας και Γάτα
ξεσκίζει, καταστρέφει, καίει, διαλύει
όχι τη μαλακή πειθήνια Εύα
με το κορμί ροδάκινο
αλλά την αλλοπαρμένη, μόνη Λίληθ
που ‘χει δυο πανσέληνους στο στήθος
που κατακόκκινη γίνεται μήλο
που από καταπακτή πέφτει στην Άβυσσο
Τη Λίληθ του Κάτω Κόσμου
που γερνά

*Από την πρόσφατη ποιητική συλλογή της Χλόης Κουτσουμπέλη “Στον αρχαίο κόσμο βραδιάζει πια νωρίς” (εκδ. Γαβριηλίδης)

From time to time, a genuinely exciting poetry discovery arrives – I was going to say in the letterbox, but more usually now in the email inbox. So it was when Jakob Ziguras first sent me some of his poems, nearly two years ago now. He told me that he had been writing for some fifteen years but had made few attempts to publish his work. I could hardly reconcile the second fact with the first.

It was immediately apparent, when I began to read what he had sent me, that I was not dealing with a mere beginner. Here was someone who had not only pretty well mastered the technical skills of formal verse but could employ them – and this does not always follow – to compose poetry. He was already writing with authority and a clearly individual voice. I urged him to begin sending out his work as widely as possible. His poetry soon began to appear in print and be shortlisted for prizes – and indeed to win the Harri Jones Memorial Prize, which is offered by the University of Newcastle for an outstanding body of work by a younger poet (Ziguras was born in Poland in 1977). And now we have Chains of Snow, his first collection.

Continue reading →

Πληρότητα ασπασμών
από στόμα σε στόμα
ο ένας διαβάζει τη σκέψη
του άλλου
εκατομμύρια λέξεις
αποτυπώνονται
στους σκληρούς δίσκους
της μνήμης

μουσικές νότες τρέχουν
μ’ ιλιγγιώδη ταχύτητα
στις λεωφόρους
των μεγάλων πόλεων
χάλκινα πλοκάμια
σωστών απόψεων
προσφέρουν πιθανές
μεθόδους θεραπείας
για κάθε αρρώστια

παρέλαση γραμμάτων
κύμματα απόψεων
μέδουσες της επιστήμης
σε απομυζούν
κεφαλές τεράτων
φοβισμένοι τηλεθεατές
που δεν μπορούν να κάνουν
το γύρο του δάσους
γιατί δάσος δεν υπάρχει

καμία επανένωση
δεν έχει προκηρυχθεί

καμιά φιλία
δεν έχει σφυρηλατηθεί

καμιά ρίζα
δεν προβλέπεται
να βρει καταφύγιο
στο σώμα σου
που κινείται
με δανεικό αίμα

μπορείς να ζητιανεύεις εδώ
να παρακαλάς εκεί
να σέρνεσαι πιο πέρα
αλλά δεν θ’ ακούσεις τίποτα
παρά υπόκωφους κρότους

γιατί εδώ είναι τόπος
όπου τίποτα δεν λέγεται
όπου τίποτα δεν ακούγεται
τα πάντα είναι ευτελή
και το αίμα ξεραίνεται
σαν μελάνι

λόγος δεν υπάρχει
το πιο πολυσέλιδο έργο
είναι ένα γράμμα
της μιας σελίδας
κι αυτό δεν αναγγέλει
τίποτα

εδώ οι γλώσσες
παραπετάσματα καπνού
στην οργή της ζωής
στη στιγμή βρίσκεσαι
σε κώμα
σωριάζεσαι με πάταγο
βυθίζεσαι στο άγνωστο
παραβγαίνοντας ιδρωμένος
σε άνισο αγώνα δρόμου
με το αντεστραμμένο
είδωλό σου

εδώ κρύβεσαι
πίσω από χείλη
βαμμένα πρόστυχα
και διαβάζεις φιλοσόφους
της καθολικής ήττας.

How much love is there in this world
If there’s one thing you cannot count
for how much of ourselves is left
to sculpt away the wall of Berlin
since it fell?
The wall between you and me needs a
a new type of chisel.

How can I pierce
You, bricks, stone, steel and graffiti?
How long will it take
to take of the veil
of uncertainty while building this world
of momentaneous safety?

Let love out in the remaining
jumble, dogs, magpies and cats
feeding on leftovers.
the world is just what it is, even a short embrace
no matter love left the city,
the city where all are longing for just this.

Σχεδόν ογδόντα χρόνια
― είναι πολλά που μας χωρίζουν

Με γέννησε το Μεταξουργείο
με άρπαξε από της Κατοχής τα δόντια
η Κεφαλλονιά
και με φανάτισε

Σου γράφω τώρα
από το κάποτε πολύδροσο Χαλάντρι
εγώ
ο πρώτος σου Πακιστανός
ο αόρατος άνθρωπος
συνταξιδιώτης με τους μελλοθάνατους του μετρό
νεοναζί κλεφτρόνια της ελπίδας πρεζόνια τ’ ουρανού
αιώνιοι ευνοούμενοι της ήττας
χαμένοι όλοι από χέρι στην επόμενη στροφή

ω πόλη
κατάσαρκα σε φόρεσα πριν σε προδώσω
σβήνοντας προς τα πίσω ένα ένα
όλα μου τα βήματα στις στάχτες σου
ένοχος ενώπιον εμού του ιδίου
ότι επέζησα των ονείρων μου…

*Από το περιοδικό “Σημειώσεις”, τεύχος 78 (το πλέον πρόσφατο).

Αφήστε με να πω τι είναι ποίηση
αφήστε με να απαντήσω τι είναι ποίηση
κύριοι
ένα καντήλι που καίει αίμα
το αίμα μου
καθώς εκείνο σπαρταράει
από την έλλειψη οξυγόνου
κι οι άλλοι πνίγουνται από τον μαύρο αγέρα
εγώ είμαι το φυτίλι που αλλάζει κάθε νύχτα
όταν ο πυρετός το καίει και το μαυρίζει
όταν η πίεση του ουρανού
κάτω απ’ τον άλλο ουρανό το απειλεί
όταν ο ουρανός με θέλει άγγελο
και δεν μπορώ να είμαι
όταν ο ουρανός με θέλει καθώς πρέπει νεκρό
και δεν μπορώ να είμαι –
όχι όπως οι άλλοι νεκροί
που διώχνουν το πρόσωπο και δεν το θέλουν
ή δεν το μπορούν.

Αφήστε με να πω τι είναι ποίηση
κύριοι
προτού με δέσει στη γραβάτα του ο χρόνος
προτού οι άλλοι με πεινάσουν
και γυρίζω στους δρόμους ζητιανεύοντας
εγώ επιστρέφω μόνος στην πατρίδα
πεινώ από μέσα
διψώ από μέσα
λίγο ψωμί
λίγο νερό του άλλου κόσμου
εδώ –

μέσα στον ξένο πυρετό
και την αλλότρια λησμοσύνη. 

*Από τη συλλογή “Πατριδογνωσία” (1972). Ο Στέφανος Μπεκατώρος (1947-2006) ήταν χημικός, βιβλιοθηκάριος και ποιητής. Ανήκε στη λεγόμενη γενιά του ’70.

ΤΟΥ ΘΕΟΧΑΡΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Στις μέρες μας, που υπάρχει μια πληθώρα εκδόσεων ποιητικών συλλογών, δύσκολα βρίσκει κανείς κάτι, που θα τον εντυπωσιάσει ευχάριστα και αν ακόμα βρει, συνήθως, η όμορφη εντύπωση περιορίζεται σε δυο – τρία ποιήματα. Ευτυχώς, υπάρχουν και μερικές εξαιρέσεις, όπου ολόκληρη η ποιητική συλλογή είναι αξιόλογη και οι όποιες αδυναμίες είναι λίγες και περιορισμένες.

Μια τέτοια εξαίρεση συναντάμε και στην ποιητική συλλογή της Αγγέλας Γαβρίλη: “Iridium”, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις “Momentum”. Ξεκινώντας, έχουμε να παρατηρήσουμε ότι ολόκληρη η ποιητική συλλογή περιέχει έξυπνους συμβολισμούς, ενώ ορισμένες υπερρεαλιστικές εικόνες δίνουν στα ποιήματα της Αγγέλας Γαβρίλη μια αίσθηση, που ξαφνιάζει ευχάριστα τον αναγνώστη.

Στα ποιήματα της ποιητικής συλλογής “iridium” συναντάμε μια κοινωνική διαμαρτυρία, όπου μιλώντας σε πρόσωπο α΄ πληθυντικό η Αγγέλα Γαβρίλη συμπεριλαμβάνει και τον εαυτό της στα όσα κατηγορεί: «Αλλά κατά κάποιο τρόπο, / εμείς παραμένουμε ασφαλείς, / σχεδόν ικανοποιημένοι. / Κι η μόνη λογική εξήγηση που μπορώ να βρω, / είναι ότι είμαστε νεκροί. / Αλλά για γραφειοκρατικούς λόγους / δεν μας έχουν ακόμα ενημερώσει» .

Και που μπορούμε να βρούμε καταφύγιο απ’ όλα αυτά, που καθημερινά νιώθουμε να μας βαραίνουν; Στην ποίηση, που δεν έχουμε παρά να τη βρούμε στα δέντρα της Πλατείας Συντάγματος: «που υπάρχουν / που αντέχουν / που δεν κόπηκαν / που δεν κάηκαν / που δεν πέθαναν από αηδία. / Που δεν σηκώθηκαν να φύγουν, περπατώντας στις ρίζες τους».

Όμως, υπάρχει ελπίδα; Υπάρχει αν προσπαθήσουμε να πάρουμε τις τύχες μας στα χέρια μας, όπως το κοριτσάκι, που πουλάει στο δρόμο «αναπτήρες, χαρτομάντιλα, στιλό, / μισοπεθαμένα λουλούδια».

Η Αγγέλα Γαβρίλη στέκεται αλληλέγγυα στο μικρό κοριτσάκι: «Γιατί θα έρθει η μέρα που δεν θα είσαι πια κοριτσάκι. / Και τότε εσύ και οι βιτρίνες αυτού του κόσμου, / θα κλείσετε τους λογαριασμούς σας.» Αλλά, πέρα από την κοινωνική διαμαρτυρία, στην ποιητική συλλογή της Αγγέλας Γαβρίλη “iridium” υπάρχει και η υπαρξιακή διαμαρτυρία, όπου το ερώτημα γιατί να σκοτώνονται νέα παιδιά, εκφράζεται στο συγκλονιστικό ποίημα «Τάλιθα Κούμι», όπου ένα μικρό κοριτσάκι πνίγεται και κανείς δεν υπάρχει για να το σώσει: «Μόνο το νερό σε σκέφτηκε / κι έπνιξε κι άλλους. / Τουλάχιστον, μιαν αγκαλιά στο βυθό θα την έχεις.» Κλείνοντας, θα θέλαμε να συγχαρούμε την ποιήτρια για τα μηνύματα, που κατάφερε να μας μεταδώσει μέσα από την ποιητική της συλλογή “Iridium”, γιατί, όπως η ίδια αναφέρει στον πρόλογο του βιβλίου της: «Η ποίηση από τέτοιο υλικό είναι φτιαγμένη: υλικό προορισμένο να αντέχει, να γεννά χρώματα και να ταξιδεύει, μεταφέροντας μηνύματα».

Εκεί όπου πεθαίνουνε παιδιά
μένουν ανέστια τα τρυφερότερα πράγματα
Οδυνηρός είν’ ο μανδύας του λυκόφωτος
Που μέσα του θλιμμένη η ψυχή του κότσυφα
Τη νύχτα αναγγέλλει—
Ενώ άνεμοι ασθενικοί φυσούν πάνω από
τρεμουλιαστό χορτάρι
Σβήνοντας τα ερείπια του φωτός
Σπέρνοντας θάνατο—

Πάντα
Εκεί όπου πεθαίνουνε παιδιά
Γίνονται παρανάλωμα τα φλογερά πρόσωπα
Της νύχτας, μοναχικά μέσα στο μυστικό τους—
Και ποιός γνωρίζει τα σήματα
Που στέλνει ο θάνατος:
Ευωδιά του δέντρου της ζωής
Αλέκτορα λαλιά που συντομεύει τη μέρα
Μαγικό ρολόι της φθινοπωρινής φρίκης
Στις παιδικές κάμαρες μπαίνουν, τις καταριούνται-
Κελαριστός, παρατεταμένος ύπνος του χρόνου
Βρέχει τα νερά στις όχθες του σκότους–

Πάντα
Εκεί όπου πεθαίνουνε παιδιά
Θολώνουν οι καθρέφτες των κουκλόσπιτων με μια ανάσα
Δεν βλέπουν πια τον χορό των λιλιπούτειων
Ντυμένο με τον χάρτη του παιδικού αίματος
Χορός που στέκει ακίνητος
Σαν κόσμος μέσα σε τηλεσκόπιο
Απόμακρος απ’ τη σελήνη

Πάντα
Εκεί όπου πεθαίνουνε παιδιά
Πέτρα κι αστέρια
Και τόσα όνειρα πολλά
Μένουν ανέστια

*Μετάφραση: Ιωάννα Αβραμίδου