Ποιήματα
ὄχι θαρραλέα
ἀλλὰ γλυκύτητα
ἀπόλαυση στ’ αὐτὶ
μιὰ φωνὴ προβάτου ὀλολύζει
πέρα φεύγει πέρα
σβησμένος πυρσός.
*Από το Georges Bataille, “The collected poems of Georges Bataille”.
Πατρίδα του μακριά, χάρτη,
χάρτη του ποτέ.
Γιατί το χθες είναι ποτέ
και το αύριο αύριο.
Φυλάγω μια μυρωδιά τριφυλλιού,
ένα δρόμο με δέντρα,
ένα μέτρημα με τα χέρια,
Ένα φως πάνω από το ποτάμι.
Πατρίδα, γράμματα που φεύγουν
κι άλλα που επιστρέφουν,
πουλιά από χαρτί
που ίπτανται πάνω από το χάρτη.
Γιατί το χθες είναι ποτέ
Και το αύριο αύριο.
La patria
Patria de lejos, mapa,
mapa de nunca.
Porque el ayer es nunca
y el mañana mañana.
Guardo un olor de trebol,
una calle con arboles,
un recuento de manos,
una luz sobre el rio.
Patria, cartas que legan
y otras que vuelven,
pajaros de papel
sobre el mapa volando.
Porque el ayer es nunca
y el mañana mañana.
*Το ποίημα αυτό του Κορτάσαρ βρέθηκε στο περιοδικό ποίησης Τεφλόν. Για όσους ενδιαφέρονται για μια άλλη ματιά στα πράγματα η διεύθυνση είναι http://teflon.wordpress.com/
Μέσα σε μια νύχτα
πήρα τον τίτλο του άστεγου.
Χάθηκα μέσα στην ομίχλη των στεναγμών.
Ξύπνησα κι ένας εφιάλτης ζωντάνεψε.
Το αντίτιμο της κρίσης πληρώθηκε.
Φόρος αίματος το δικό μου σπίτι.
Στο σαλεμένο μου μυαλό
όλος ο κόσμος
ένα παγκάκι και δέκα μέτρα γη.
Παγωμένα τα χέρια,
λιγοστή η ανάσα,
πετρωμένο το βλέμμα.
Αρκεί το κουράγιο των φίλων να ζεστάνει την ψυχή;
Κάποτε είχα ένα σπίτι.
Στους τοίχους
είχα ζωγραφίσει μικρές και μεγάλες στιγμές ευτυχίας.
Τώρα οι τοίχοι έχουν ραγίσει.
Η εξώπορτα σφραγίστηκε.
Τα όνειρα έγιναν θρύψαλα.
Κι εγώ πνίγομαι σ’ έναν ωκεανό οργής κι απόγνωσης.
Όμως, δεν είμαι μόνος στην «άστεγη πραγματικότητα».
Εδώ είναι όλοι «υποψήφιοι» για τον τίτλο του άστεγου.
*Απόσπασμα από την ποιητική συλλογή “Άστεγη πραγματικότητα” – Βραβείο Λογοτεχνικού Διαγωνισμού Περιοδικού “Κελαινώ” 2013.
χάραζε
την ώρα που μια σκέψη
έσκαβε την ερημιά
μέχρι τα έγκατα της απόγνωσης
και η ανησυχία τυλιγόταν στο κορμί του
όπως το χέρι του μικρού στους ρόζους
της αιώνιας παλάμης
πριν βγει ο ήλιος
πήγε κι ακούμπησε
στην πλάτη μιας ανάμνησης
συντόνισε την ανάσα του με το σφυγμό της
κι έγειρε στα γόνατά της
αν έχτιζαν μια πόλη στο στήθος του
θα έβρισκε την αφορμή
μ’ ένα σιωπηλό σεισμό
σκόνη να την κάμει
κι ύστερα να μαζεύει
από τα συντρίμμια
τα αιώνια σχέδια
και τις τριμμένες προσδοκίες
21.12.13
*Το ποίημα και η εικόνα της ανάρτησης πάρθηκαν από τη σελίδα του Ελ. Βγενόπουλου στο facebook.
Το ιστιοπλόο
του χρόνου του,
χάρτινο,
στις θάλασσες της φαντασίας του
και η καταιγίδα
να δακρύζει τις λέξεις της,
τύπωνε στο κουρασμένο
σκαρί του,
τον αφανισμό του
τότε κατάλαβε:
o κόσμος του ήταν επίπεδος,
ένα φύλλο,
μαραμένο,
να επιπλέει τους στίχους,
η σιωπή,
σε μια σταγόνα
να συγκρατεί την αξιοπρέπεια
και ήχοι
από τα λημέρια
του χθες:
κρότοι υποκρισίας
να διαλύουν
τη νεογέννητη πόλη,
ο γκρεμός,
ήταν απρόσκλητος στην ανοησία,
η αιθέρια χλωμάδα
της πτώσης
και σκόνταψε
και κοιτούσε
το κάδρο στην άκρη των μυστικών του:
η θαλασσοταραχή
και τα πρόσωπα,
να τα παρασύρει
η άβυσσος: παντοτινά,
έμειναν μόνο ταχυδρομικές θυρίδες,
να γελούν
αδιάφορες
και η αφρόκρεμα
των αγνώστων
να έχουν αρπάξει
τα κλειδιά•
AlexMil
21-12-2013
The PEN Ten is PEN America’s biweekly interview series curated by Lauren Cerand. This week Lauren talks to Karen Emmerich, a translator of Greek poetry and prose, and an Assistant Professor of Comparative Literature at the University of Oregon. Her recent and forthcoming books include poetry by Miltos Sachtouris, Yannis Ritsos, and Eleni Vakalo, and fiction by Sophia Nikolaidou, Amanda Michalopoulou, Ersi Sotiropoulos, Margarita Karapanou, and Vassilis Vassilikos. She is the recipient of translation grants and honors from PEN, the NEA, and the Modern Greek Studies Association; her translation of Sachtouris’s POEMS (1945-1971) was a finalist for a National Book Critics’ Circle Award in 2006.
When did being a translator begin to inform your sense of purpose?
I somehow find it much easier to switch those terms, and to say that a sense of purpose has always informed my translating, from the very first book I translated, Margarita Karapanou’s novel Rien ne va plus. It was actually the first book I ever read in Greek, when I was eighteen, and it gutted me. Of all the books I’ve translated, it’s the one I’ve gotten the most emails from strangers about. Knowing that her work now affects people in English as it did me in Greek—that provides an incredible sense of purpose. And of course now that Greece is constantly in the news, portrayed in frustratingly distorted and unfair ways, I feel an increased sense of obligation to keep bringing across as much Greek literature as I can, to counter these media representations and misrepresentations.
Whose work would you like to steal without attribution or consequences?
Well, as a translator, I’m always “stealing,” in a sense, and yet acutely aware of the ethical implications of what I do. I’m also a professor, which makes me sort of a stickler for proper citation.
Θα δεις,
θα ‘ρθουν όμορφες μέρες.
Οι πόλεις μας θα έχουν χρώματα και φως,
και δεν θα τρέχουμε στην εξοχή,
τη βροχή για να μυρίσουμε.
Κάθε σπίτι κι ένας κήπος,
κάθε σκεπή και μια φωλιά χελιδονιών,
και με χαμόγελα θα χαιρετίζουμε
της άνοιξης τους αγγελιοφόρους.
Η ζωή,
θα τρέχει απλόχερα παντού.
Θα περπατάς με βλέφαρα κλειστά
και τιτιβίσματα θα ναι η μουσική σου.
Σε γάργαρα νερά
και δροσερές πήγες
θα ξαποσταίνεις,
κάτω απ’ τις αγκαλιές των πλατανιών.
Μα τη μεγάλη διαφορά,
στους ανθρώπους θα την βρεις.
Τα παιδιά,
σχολείο θα πηγαίνουν με χαμόγελο,
κι οι ζωγραφιές,
θα παριστούν λουλούδια κι αηδόνια,
ωκεανούς και γλαρούς.
Θα σβήσει το κακό,
δόλος και πονηρία
απ’ το λεξικό θα πεταχτούν,
μα πάνω απ’ όλα από τις πράξεις.
Κι αν χρειαστείς βοήθεια,
απλόχερα θα προσφερθεί,
χωρίς αντίτιμο και οίκτο,
έτσι απλά,
από αγάπη.
Γι’ αυτό μη θλίβεσαι,
στην τρικυμία των καιρών,
στης εποχής το γκρίζο.
Θα τον αλλάξουμε τον κόσμο,
χαμογέλα και θα δεις.
Απόπειρα μετάφρασης του ύμνου των Μαχνοβιτών στα Ελληνικά. Για να διατηρηθεί κάποιο μέτρο και ομοιοκαταληξία η μετάφραση έγινε αρκετά ελεύθερα (το νόημα παραμένει). Οποιος γαλλομαθής σύντροφος θέλει ας προσπαθήσει το αποδώσει λίγο καλύτερα (ακούγοντας τον ύμνο).
Μαχνοβτσίνα, Μαχνοβτσίνα
Μαύρα λάβαρα βαμμένα
Μαύρα είναι από τον πόνο
Κόκκινα είναι από το αίμα
Στα βουνά από τα χιόνια
Απ’ τον αέρα στις πεδιάδες
Απ’ την Ουκρανία όλη
ξεφυτρώνουν οι αντάρτες
Ο Λένιν μας έδωσε στους Γερμανούς
Την εποχή που η φύση ανθίζει
Το φθινόπωρο η Μαχνοβτσίνα
στον αέρα τους σκορπίζει
Του Ντένικιν οι Λευκορώσοι
στην Ουκρανία τραγουδούν
γρήγορα οι Μαχνοβίτες
στον αέρα τους σκορπούν.
Μαχνοβτσίνα, Μαχνοβτσίνα
μαύρος στρατός των ανταρτών
μάχεται στην Ουκρανία
στρατούς Κόκκινων-Λευκών
Μαχνοβτσίνα, Μαχνοβτσίνα
μαύρος στρατός των ανταρτών
που ‘διωξε απ’ την Ουκρανία
τους τυρράνους των λαών.
*Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο της Ειρήνης Παππά στη διεύθυνση http://eirinipappa.blogspot.com
Περιεχόμενα
04 [ΑΠΟΨΗ] Λέξεις τρυφερές και αέρινες του Βασίλη Μίχου (άρθρο)
05 [ΘΕΣΗ] Σκέψη και πράξη του Γιάννη Τόλια (πεζό)
06 [ΘΕΑΤΡΟ] Ο ποιητικός υπερρεαλισμός του Βασίλη Ζιώγα του Κορνήλιου Ρουσάκη (αφιέρωμα στο θεατρικό συγγραφέα)
09 [ΑΓΡΑΝΑΠΑΥΣΗ] Εφιάλτης από το μέλλον από το Ζιζάνιο (σατυρογράφος)
10 [ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ] Meet John Doe – Frank Capra (1941) του Γιώργου Ρούσσου
14 [ΠΕΖΟ] Σεβίγια των Ματθαίου Ματθαιάδη και Μαρίας Ροδοπούλου
16 [ΔΟΚΙΜΙΟ] Μήτσος Παπανικολάου, περί ποίησης του Απόστολου Θηβαίου (αφιέρωμα)
20 [ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ] Κεντρικό Βιετνάμ (από τη Χουέ στη Ντανάνγκ παρακάμπτοντας τα τούνελ) του Γεωργίου Νικ. Σχορετσανίτη
23 [ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ] Αζίζ Νεσίν σε ελληνική απόδοση της Ισαβέλλας Μήτρου
24 [ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ] Ο δρόμος της Ματίνας Αναγνωστοπούλου
26 [ΘΕΣΗ] Τα δώρα των Χριστουγέννων του Μπατίστα Μαλαματένιου (άρθρο)
27 [ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ] Έκτωρ Κακναβάτος (ανθολόγιο)
28 [ΠΟΙΗΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ] Δημήτρης Τρωαδίτης, Κατερίνα Κατσίρη, Δημήτρης Δικαίος, Κωνσταντίνος Ιωαννίδης, Αλέξης Αντωνόπουλος, Σταμάτης Καβαλλάρης, Τζένη Κουφοπούλου.
31 [ΒΙΒΛΙΟ – ΝΕΕΣ ΑΦΙΞΕΙΣ] Μαρία Α. Κονταλή [Κουπί στο νερό] – εκδ. Γαβριηλίδη Ασημίνα Ξηρογιάννη [Εποχή μου είναι η ποίηση] – εκδ. Γαβριηλίδη