Ο εχθρός μοιάζει με κήπο
όπου παίζουν κρυφτό τα παιδιά της γειτονιάς
Δεν με ξεγελάει εμένα.
Κάθε δέντρο ένας ελεύθερος σκοπευτής.
Κάθε παρτέρι μια νάρκη.
Ο εχθρός μοιάζει με αχυρώνα,
όπου μαθαίνουν τα μεγάλα παιδιά
τον έρωτα μετά το σχολείο.
Δεν με ξεγελάει εμένα.
Κάθε θημωνιά ένα πυροβόλο.
Κάθε δεμάτι ένα βλήμα.
Ο εχθρός μοιάζει με γερόντισσα,
που πλέκει – σταματάει, χασμουριέται, κοιτάζει
κοιτάζει απ’ το παράθυρο στον έρημο δρόμο
κι ύστερα πάλι στο πλεκτό της.
Δεν με ξεγελάει εμένα.
Κάθε βελονιά ένα μήνυμα.
Μόνο αυτοί οι άνθρωποι…
Κάθε κόμπος μια προειδοποίηση.
Ο εχθρός είναι παντού.
Δεν με ξεγελάει εμένα.
Μόνο αυτοί οι άνθρωποι…
Τι θέλουν και μπερδεύονται;
στα πόδια μου; Πώς να ξέρω ποιος είναι
εχθρός που μοιάζει με άνθρωπο;

Ασυναίσθητα

Κοιμάσαι και το κορμί σου γίνεται λεπτό
σαν τετράφυλλο τριφύλλι μεταξύ σελίδων
κι όχι χαρτί αλλά σεντονιού πανί
κι ούτε βιβλίο αλλά εσύ φέρε μας τύχη
σ’ αυτή τη ζώσα εκδορά
που από φόβο μη γίνουμε μπανάλ
μόνο αραιά και πού ονομάζουμε αγάπη

*

Πάνω σ’ έναν τοίχο της Άντονέλλα Αννέτα

Κι εγώ απ’ το Σεράγεβο έχω την εικόνα
μιας γυναίκας που τρέχει προς το καταφύγιο
προφυλάσσοντας το κεφάλι της
σαν να έπεφτε βροχή

η ειρήνη πουν βιώνουμε είναι το ίδιο εύθραυστη
όπως τα πράγματα που προκύπτουν τυχαία
να μας βρίσκει κάτι καθ’ οδόν ενώ είμαστε μίλια μακριά
από έν’ απάγκιο
και βρεχόμαστε μονάχα
ή πεθαίνουμε

*Από τη συλλογή “Η παιδικότητα ιδωμένη από εδώ” (L’ infazia vista da qui) ποιήματα της οποίας περιλαμβάνονται στο βιβλίο “Με ενάντιους ανέμους”, Εκδόσεις Ενύπνιο, Αθήνα 2024. Μετάφραση: Ευαγγελία Πολύμου.

Τρία διά δύο

Θυμάμαι που μια μέρα αστειευόμασταν
αν θα χωρίζαμε τι θα γινόταν με τα τρία μας παιδιά
ενάμισι κατα κεφαλή;
θα τα κόβαμε στη μέση;

Ήταν έν’ ανόητο παιχνίδι, ακόμα ποιο ανόητο
τώρα που δείχνει να επαληθεύεται
υπάρχει μια πραγματικότητα στην οποία όλοι χάνουν
και τρία διά του δύο του ισούται με μηδέν

*Από τη συλλογή “Κάθε πράγμα με τ’ όνομά του (A ogni cosa il suo nome) ποιήματα της οποίας περιλαμβάνονται στο βιβλίο “Με ενάντιους ανέμους”, Εκδόσεις Ενύπνιο, Αθήνα 2024. Μετάφραση: Ευαγγελία Πολύμου.

They deliver the edicts of God
without delay
And are exempt from apprehension
from detention
And with their God-given
Petasus, Caduceus, and Talaria
ferry like bolts of lightning
unhindered between the tribunals
of Space & Time

The Messenger-Spirit
in human flesh
is assigned a dependable,
self-reliant, versatile,
thoroughly poet existence
upon its sojourn in life

It does not knock
or ring the bell
or telephone
When the Messenger-Spirit
comes to your door
though locked
It’ll enter like an electric midwife
and deliver the message

There is no tell
throughout the ages
that a Messenger-Spirit
ever stumbled into darkness

Πεπρωμένο

Παραδίδουν το θείο διάταγμα
χωρίς καθυστερήσεις
Κι απαλλαγμένοι από τον φόβο –
τον Πέτασο τον παραχώρησε ο Θεός
με το Κηρύκειο και με τα πέδιλα τα φτερωτά
μαντατοφόροι ως κεραυνοί
απρόσκοπτοι ανάμεσα κινούνται στα δικαστήρια
του χώρου και του χρόνου

Το αγγελιοφόρο πνεύμα
με σάρκα ανθρωπινή
ανατίθεται σε μια ακέραιη,
αυτόνομη, πολύπλευρη
απόλυτα Ποιητική
ύπαρξη κατά την παραμονή του εν ζωή

Δεν χτυπάει πόρτες
ούτε κουδούνια
ούτε τηλέφωνα
Όταν το αγγελιοφόρο πνεύμα
έρχεται στην πόρτα σου
παρότι κλειδωμένη
Θα μπει σαν μούσα ηλεκτρική
να παραδώσει μήνυμα

Δεν υπήρξε μαρτυρία
ανά τους αιώνες
πως ένα αγγελιοφόρο πνεύμα
σκόνταψε ποτέ μες στο σκοτάδι

Μετάφραση: Λ. Ο.

Σ.Σ. Το ποίημα “Destiny” ανήκει στη συλλογή The Vestal Lady on Brattle, and Other Poems, R. Brukenfeld (Cambridge, MA), 1955).

*Φτερωτά πέδιλα (talaria): τα σανδάλια που φορούσε ο Ερμής για να μπορεί να πετά και να μεταφέρει άμεσα τις παραγγελίες του Δία. Κηρύκειο: το έμβλημα του θεού Ερμή που συμβολίζει την ομόνοια. Αποτελείται από μια λεπτή ράβδο γύρω από την οποία είναι τυλιγμένα δύο φίδια. Πέτασος: δερμάτινο, πλατύγυρο καπέλο στην αρχαία Ελλάδα, το οποίο φορούσαν οι έφηβοι. Στην τέχνη συναντάται συχνά ως το καπέλο που φορά ο θεός Ερμής.

VIII
Διψάω τις νύχτες που στον ύπνο μας έπιανε ο πόθος
με συγχρονισμένη ακρίβεια
τα κορμιά συναντιούνταν

Καμιά επιβολή
κανένα μέτρημα
καμιά ελπίδα

IX
Κρύβει αλήθεια
η λέξη το ποίημα χω-
ρίζει το ψέμα

X
Κλίνω το γόνυ
το σπέρμα σου να φυλακίσω
μέχρι την τελευταία ρανίδα
τα σπλάχνα καίω να ποτίσω
αιώνια ίσως
αυτή τη φορά

XI
άνε με άνεμε άνε
ένα με εμένα εάν
άνε με άνεμε κάνε
νέα με εμένα κενά

XII
Κάθε σταγόνα και ίχνος
κάθε ρανίδα και στάχτη
της εξουσίας
της απουσίας
σου
αιμορριγώ

*Από τη συλλογή “Ταυ είκοσι οκτώ ριπές και ένα πολεμικό ανακοινωθέν”, Εκδόσεις Θράκα, 2022.

Η μητέρα μου έλεγε: μ’ αρέσουν οι ίσιοι άνθρωποι.

Εμένα μ΄ αρέσουν οι καμπυλωτοί άνθρωποι,
οι καμπυλωτές ιδέες,
οι καμπυλωτοί δρόμοι,
γιατί ο κόσμος είναι καμπυλωτός
και η γη καμπυλωτή
και η κίνηση είναι καμπυλωτή·
και μ’ αρέσουν οι καμπύλες
και τα καμπυλωτά στήθη
και οι καμπυλωτοί κώλοι,
τα καμπυλωτά συναισθήματα·
η μέθη: είναι καμπυλωτή·
οι λέξεις: καμπυλωτές:
ο έρωτας είναι καμπυλωτός·
η κοιλιά είναι καμπυλωτή!
το διαφορετικό είναι καμπυλωτό.

Εμένα μ΄αρέσουν οι καμπυλωτοί κόσμοι·
η θάλασσα είναι καμπυλωτή,
το τέλος είναι καμπυλωτό,
η χαρά είναι καμπυλωτή,
ο πόνος είναι καμπυλωτός·
τα σταφύλια: καμπυλωτά·
τα πορτοκάλια: καμπυλωτά·
τα χείλη: καμπυλωτά·
και τα όνειρα, καμπυλωτά·
οι παράδεισοι, καμπυλωτοί
(δεν υπάρχουν άλλοι παράδεισοι)·
εμένα μ΄αρέσει η καμπυλωτή αναρχία.
Η μέρα είναι καμπυλωτή
και η νύχτα είναι καμπυλωτή·
η περιπέτεια είναι καμπυλωτή!

Και δεν μ΄ αρέσουν οι ίσιοι άνθρωποι,
ο ίσιος κόσμος,
οι ίσιες ιδέες·
εμένα μ’ αρέσουν τα καμπυλωτά χέρια,
τα καμπυλωτά ποιήματα,
οι καμπυλωτές ώρες:
η παρατήρηση είναι καμπυλωτή
(με την οποία μπορείς να παρατηρείς τις καμπύλες
και να γνωρίσεις τη γη)·
τα καμπυλωτά εργαλεία,
όχι τα μαχαίρια, όχι οι νόμοι:
δεν μ’ αρέσουν οι νόμοι γιατί είναι ίσιοι,
δεν μ’ αρέσουν τα ίσια πράγματα·
οι αναστεναγμοί: καμπυλωτοί·
τα χάδια: καμπυλωτά.
και η υπομονή είναι καμπυλωτή.
το ψωμί είναι καμπυλωτό
ενώ τα σκάγια ίσια.

Δεν μ’ αρέσουν τα ίσια πράγματα
ούτε καν η ίσια γραμμή:
χάνονται
όλες οι ίσιες γραμμές·
δεν μ’ αρέσει ο θάνατος γιατί είναι ίσιος,
είναι το πιο ίσιο πράγμα, το κρυμμένο
πίσω από τα ίσια πράγματα·
ούτε οι ίσιοι δάσκαλοι,
ούτε οι ίσιες δασκάλες:
εμένα μ’ αρέσουν οι καμπυλωτοί δάσκαλοι,
οι καμπυλωτές δασκάλες.
Όχι οι ίσιοι θεοί:
ας μας λυτρώσουν οι καμπυλωτοί θεοί από τους ίσιους θεούς!
Το μπάνιο είναι καμπυλωτό,
η αλήθεια είναι καμπυλωτή.
και δεν αντέχω τις ίσιες αλήθειες.
Το να ζεις είναι καμπυλωτό,
η ποίηση είναι καμπυλωτή,
η καρδιά είναι καμπυλωτή.

Εμένα μ΄ αρέσουν οι καμπυλωτοί άνθρωποι
και τρέχω μακριά από την πανούκλα των ίσιων ανθρώπων.

*Δημοσιεύεται στο περιοδικό ‘Πανοπτικόν”, τεύχος 30, Σεπτέμβριος 2024 (σελ. 73-75). Μετάφραση: Κώστας Δεσποινιάδης.
**Jesus Lizano (1931-2015). Ισπανός αναρχικός ποιητής.

Κανένα νόημα
θα μπορούσε
αλλά δεν
ό,τι δεν
δεν θα

Έμεινε μόνο ένα μούδιασμα στα πέλματα
μια μισοτελειωμένη κίνηση που άδειασε από αίμα
και λέξεις αμήχανες να αιωρούνται
πάνω από διάφανο κενό
που το παρέσυρε παράξενος αέρας.
Ύστερα έγιναν λάβα
παγωμένη
τα εύφλεκτα υλικά τους ξεχάστηκαν
αφέθηκαν σε μια αιώνια στοχαστικότητα
παγιδεύοντας στην ανάσα τους κάθε σφυγμό ζωής
η μικρή πολυτέλεια της ακινησίας
έθρεψε κάθε τους κίνηση

Η θερμοκρασία έπεσε. Το ξέρω

Ο αόριστος χρόνος αιμορραγεί
και διαλύεται στο υγρό χειρόγραφο της μέρας
ό,τι δίνει ζωή στο άγραφο επιστρέφει
από τον κόσμο της σιωπής και μας χρεώνει
Μοιάζει τότε επιστροφή η αναχώρηση
και αρχή ξανά το τέλος

*Από τη συλλογή “Χάρτης Ναυαγίων”, Εκδόσεις Μετρονόμος, 2017.

Άνοιξης μυρωδιές οσμίζομαι
να με συνοδεύουν
στο τελευταίο μου διάβα επί της γης
Τελευταίο και το Φθινόπωρο αυτό
Ξεθωριάζει ανάμεσα σε
ανθισμένες γαρδένιες
κυκλάμινα
γιασεμιά
και πασχαλιές ακόμα
Παράδεισος θαρρείς
Γιατί τέτοιος είναι η άνοιξη νομίζω
Αιώνες γεννημένη πριν
στο τέλος τους πεθαίνω
Εγώ που μόνη σπουδή είχα τη ζωή
Έμβρυο όπως ήμουν
δύσκολα θυμάμαι
τον θόρυβο και την αίσθηση
του εργαλείου εκείνου
π’ απ’ τη μάνα μου μ’ απόκοβε
όμοια αν είναι
με τούτο το ξερό
παγωμένο και στριγκό κροτάλισμα
του φέρετρου που
μ’ οδηγό σκοινιά
στη χωμάτινη με οδηγεί μήτρα
Μια φορά αποκόπηκα
άλλη ετούτη
Μάνες μου κι οι δυο
Εκείνη που με γέννησε
κι αυτή που
τώρα με σηκώνει
Για σένα μόνο νοιάζομαι
έτσι που μονάχη στέκεσαι
καθώς ήμουν -και χειρότερα- εγώ
τη δική μου μάνα αποχαιρετώντας
Μια ομφαλοκόπηκες
κι άλλη σκληρότερη αυτή
Ε, εσείς
Μην κλαίτε
Μόνο σκεπάστε με
όπως συνηθίζεται
να μην κρυώνω
ούτε το φως να βλέπω
και πεθυμιές μου έρχονται
πίσω για να γυρίσω
Γιατί
μήνυμα κρατώ
γι’ όποιους προηγήθηκαν
Συνήθειο κι αυτό
οφείλω να το κάμω
Σημάδια από μένανε μην περιμένετε
αν υπάρχει και πώς
η απέναντι μεριά είναι
να σας στείλω
Την έκπληξη δε θα χαλάσω
και την προσμονή
Νάχει πάντα ο άνθρωπος
κάτι να προσδοκά
και να φοβάται πρέπει
Σαν ο καιρός του καθενός φτάσει
μονάχος τη γνώμη του θα φτιάξει
Μην κλαίτε
μόνον ετούτη συντροφεύσετε
στο πιο σκληρό της μοίρας ομφαλοκόψιμο
και
πριν τα δέοντα αρχινήσετε
ώστε το πρωτόκολλο να τηρηθεί
για το καλό της φύσης και τη συνέχεια
αφήστε με
μέσα μου να κρατήσω
αυτές τις μυρωδιές
απ’ τ’ ανθισμένα τριαντάφυλλα
τα γιασεμιά και τις γαζίες
Άνοιξη το τέλος μου.

(2009)
*Το ποίημα συμπεριλαμβάνεται στη συλλογή “Οι απέναντι” (2012). Εδώ, αναδημοσιεύεται με κάποιες αλλαγές.

Μπιλάλ

Ο Μπιλάλ
Είναι ο έρωτας μιας Παλαιστίνιας
Ζει με τις παιώνιες στο παράθυρο
Για την ακρίβεια:
Εφευρίσκει παιώνιες σε κάθε παράθυρο.
Ο Μπιλάλ δεν διαβάζει
Ούτε γράφει.
Τα γράμματά του ντρέπονται.
Χάνονται οι λίγες λέξεις.
Μέσα στο στόμα του.
Όλες οι λέξεις του Μπιλάλ
Είναι το όνομά του.
Αυτό αρκεί.

*

Φαρζάντ

Ο Φαρζάντ είναι ένας έφηβος
Που ντρέπεται πολύ.
Έχει μια ήσυχη, αντρική καρδιά,
Τα κορίτσια τον πειράζουν
Κι εκείνος ενοχλεί τον θεό
Ζητώντας του ένα απ’ αυτά.
Όλα τα κορίτσια
Είναι για τον Φαρζάντ
Αεικίνητες ανθοστήλες.
Ο Φαρζάντ είναι ο μπελάς του θεού
Και το χαλίκι του έρωτα.
Μέσα στον καταυλισμό
Βγάζει τη γλώσσα στον θάνατο.

*Από τη συλλογή “Οι καρδιές των ζώων”, Εκδόσεις Ενύπνιο, Αθήνα 2022.

ΝΥΧΤΑ

Την νύχτα
οι όρκοι χορεύουν
μ’ ανήμερες γάτες

Ό,τι απομένει
το καταβροχθίζουν τα ψάρια
το ξημέρωμα

Η νύχτα εγγράφεται
μέσα σ’ όλες τις άλλες νύχτες
η νύχτα υπεργράφεται
πάνω απ’ όλες τις άλλες νύχτες
Η αγάπη είναι αλλιώς

Η νύχτα είναι τόσο μεγάλη
όσο μακραίνει
Η νύχτα είναι τόσο σύντομη
όσο βαθαίνει
Η ζωή είναι αλλιώς

*

ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ

Πρώτα ο ήλιος
μετά μια μύγα
ίσως ένα ποντίκι
μετά όσο το δυνατόν
περισσότεροι άνθρωποι
μετά πάλι ο χρόνος

*

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΒΑΖΑΝ ΤΙΣ ΦΩΤΙΕΣ

Εσύ τι έκανες;
Τους
άφησα να φωνάζουν

Οι άλλοι τι έκαναν;
Τους
βούλωσαν το στόμα

Τι φώναζαν;
Φώναζαν
για βοήθεια

Βοήθεια για ποιον;
Κάποιες φορές πιστεύω
για μένα

*Από τη συλλογή “κόβοντας με τα δόντια το κεφάλι της ποίησης”, Εκδόσεις Ενύπνιο, Αθήνα 2024. Μετάφραση: Γιώργος Λίλλης – Άκης Παραφέλας.

KINTSUGI

Η συνάντηση·
Το παιχνίδι·
Το σμίξιμο·
-Χύτευση χρυσού
Σε χρονίζουσα ουλή-
κι έπειτα,
-μεταμόρφωση-
αυτή η διακριτική λάμψη
στο βλέμμα.

*

ΣΕ ΤΡΟΧΙΑ

Ένα αστεροσκοπείο πήρε Φωτιά.

Κάποια ουράνια Σώματα μπορούνε
τώρα να αγαπιούνται πιο ιδιωτικά.

Χορεύουν.

Ο Χορός τους μεταξένιος.

Είναι Σοβαρό.

*

ΠΛΕΧΤΟ

Μία λεπτή κλωστή

-Ραμμένα είναι
τα ακροδάχτυλά μου
στα γόνατά σου-

που όλο και κονταίνει·

(πόσες ακόμα
αυτόνομες βελονιές
Ανάμεσα στις υποδιαιρέσεις
του σώματός μας;)

*

ΚΑΙ ΤΟ ΤΑΝΓΚΟ

Τελευταία μεταλλική
εκπνοή·
Άνοιγμα βλεφάρων·
Στερνή αποσύνδεση του
στέρνου·
Αλάμπρα και Σιέρα Νεβάδα·

*

ΕΛΕΓΟΣ

Σκέφτομαι το τώρα
που τρεμοσβήνεις.

Τ ώ ρ α
που σήπεσαι στο υπέδαφος.

Τ ώ ρ α
που λείπεις.

Τι θα κάνω;
-Το μέλλον φέρει μέσα του κάτι από υστερία-

Κάποτε:
Ψωμί με βούτυρο και ζάχαρη στην παράγκα.

*Από τη συλλογή “Προσάναμμα”, Κάπα Εκδοτική, Φεβρουάριος 2024.