Κώστας Ριτσώνης, Ποιήματα

Κάτι μου λέει πως θα σε χάσω
όταν κοιτάζω αυτούς τους δρόμους
και τις πλατείες του μικρού νησιού
όταν μ’ αφήσεις θα γεμίσω μοναξιά
σαν έρημο μπακάλικο
σαν άδειο μαγαζί μες στο λιμάνι

*

Θα σε πάω σε καλύτερα κλαρίνα
εκεί που πέφτουν χιλιάρικα
κι όχι όπως εδώ πενηντάρικα
πιάνοντας μόνιμη δουλειά
θα ανεβώ κοινωνικά στο χώρο
των κλαρίνων

*

Είπα στον εαυτό μου:
θα γράφεις ένα μικρό πεζό τη βδομάδα
θα γράφεις ένα μικρό ποίημα το δεκαήμερο
θα διαβάζεις ένα βιβλίο το δεκαπενθήμερο
του βάζω σκληρά καθήκοντα
και τον κουράζω

*

Κολυμπώ και τραγουδώ
κι όλο λέω
τα τραγούδια μου στα ψάρια

*

Εγώ αγαπώ όσους βαδίζουν
με μια τυρόπιτα στο χέρι
αγαπώ τους χοντρούς
τους λαίμαργους
τους ασουλούπωτους
που μασουλούν
και ονειρεύονται
σαν τα πουλιά
που τσιμπούν
ψίχουλα
στο πεζοδρόμιο
κι ύστερα πετούν ψηλά

*

Ποιητικές διαδόσεις

Για να αισθάνεσαι εσύ πουλί
εγώ κατάντησα βαρίδι
Γεμίζεις τα βιβλία σου με τέτοιους στίχους:
“είμαι πουλί
με ελαφρά φτερά
κι αθώα φτερουγίζω”
πακέτα ποιήματα μου φέρνεις σπίτι
να τα χαρίζω σε γνωστούς μου
Εσύ πετάς στα σύννεφα
κι εγώ γυρίζω φορτωμένος
από πόρτα σε πόρτα
.
*Από τη συλλογή “Η βραχνή φωνή”, 2003.

Lawrence Ferlinghetti, Pity the nation… / Κρίμα το έθνος…

Polly Castor, National Crisis (acrylic)

Pity the nation whose people are sheep
And whose shepherds mislead them
Pity the nation whose leaders are liars
Whose sages are silenced
and whose bigots haunt the airways
Pity the nation that raises not its voice
but aims to rule the world
by force and by torture
And knows
No other language but its own
Pity the nation whose breath is money
and sleeps the sleep of the too well fed
Pity the nation Oh pity the people of my country
My country, tears of thee
Sweet land of liberty!

(2007)

Λυπάμαι το έθνος του οποίου ο λαός είναι πρόβατα
Και του οποίου οι βοσκοί τον παραπλανούν
Λυπάμαι το έθνος του οποίου οι ηγέτες είναι ψεύτες
Του οποίου οι σοφοί έχουν φιμωθεί
και του οποίου οι φανατικοί στοιχειώνουν τους αεραγωγούς
Λυπάμαι το έθνος που δεν υψώνει τη φωνή του
αλλά στοχεύει να κυβερνήσει τον κόσμο
με τη βία και τα βασανιστήρια
Και δεν γνωρίζει
άλλη γλώσσα εκτός από τη δική του
Λυπάμαι το έθνος του οποίου η ανάσα είναι χρήμα
και κοιμάται τον ύπνο των πολύ καλοταϊσμένων
Λυπάμαι το έθνος Ω λυπάμαι το λαό της χώρας μου
Πατρίδα μου, δάκρυα για σένα
Γλυκιά γη της ελευθερίας!

*Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης

Λεύκιος Ζαφειρίου, 15.7.19

Artwork: Λευτέρης Οικονόμου

Οι νεκροί βρομούσαν από ʼνα
μίλι μακριά, ήταν ανελέητο
το τελευταίο καλοκαίρι –
τρυπούσε τους ίσκιους των δέντρων
τις στέγες των σπιτιών.
Φριχτό καλοκαίρι για τους ανθρώπους
μπάσαν τους νεκρούς απʼ την πίσω
πόρτα στον Άη-Γιάννη,
δεν τους φορούσαν, λέει, τα φέρετρα.
Κι ο πιτσιρικάς –πήχτρα το αίμα
στα ρούχα του– άνοιγε λάκκους,
τον χτυπούσε ο ήλιος ανελέητα
στους κροτάφους στη μνήμη
βαθιά ώς το μέλλον.
Τον ήξερες αλλιώτικα
τον κυπριώτικο ήλιο
θεία Μαρίνα την αυγή
με τα περιστέρια στους ώμους.

Lenore Kandel, Blues for Sister Sally / Μπλουζ για την Αδελφή Sally

I
moon-faced baby with cocaine arms
nineteen summers
nineteen lovers
novice of the junkie angel
lay sister of mankind penitent
sister in marijuana
sister in hashish
sister in morphine
against the bathroom grimy sink
pumping her arms full of life
(holy holy)
she bears the stigma (holy holy) of the raving christ
(holy holy)
holy needle
holy powder
holy vein
dear miss lovelorn: my sister makes it with a hunk
of glass do you think this is normal miss lovelorn
I DEMAND AN ANSWER!

II
weep
for my sister she walks with open veins
leaving her blood in the sewers of your cities
from east coast
to west coast
to nowhere
how shall we canonize our sister who is not
quite dead
who fornicates with strangers
who masturbates with needles
who is afraid of the dark and wears her long hair soft
and black
against her bloodless face

III
midnight and the room dream-green and hazy
we are all part of the collage
brother and sister, she leans against the wall
and he, slipping the needle in her painless arm
pale fingers (with love) against the pale arm

IV
children our afternoon is soft, we lean against
each other
our stash is in our elbows
our fix is in our heads
god is a junkie and he has sold salvation
for a week’s supply

Blues για την αδελφή Sally

Ι
φεγγαρόμορφο μωρό με χέρια κοκαΐνης
δεκαεννέα καλοκαίρια
δεκαεννέα εραστές
δόκιμη του άγγελου πρεζάκια
λαϊκή αδελφή της μετανοίας της ανθρωπότητας
αδελφή στη μαριχουάνα
αδελφή στο χασίς
αδελφή στη μορφίνη
στον βρώμικο νιπτήρα του μπάνιου
αντλώντας τα χέρια της γεμάτα ζωή
(άγιο άγιο)
φέρει το στίγμα (άγιο άγιο) του παραληρούντος Χριστού
(άγιο άγιο)
ιερή βελόνα
ιερή σκόνη
ιερή φλέβα
αγαπητή δεσποινίς ερωτοχτυπημένη: Η αδελφή μου το κάνει με ένα κομμάτι
γυαλί πιστεύετε ότι αυτό είναι φυσιολογικό δεσποινίς lovelorn
ΑΠΑΙΤΩ ΜΙΑΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ!

II
κλάψτε
για την αδελφή μου περπατάει με ανοιχτές φλέβες
αφήνοντας το αίμα της στους υπονόμους των πόλεών σας
από την ανατολική ακτή
στη δυτική ακτή
στο πουθενά
πώς θα αγιοποιήσουμε την αδελφή μας που δεν είναι
εντελώς νεκρή
που συνουσιάζεται με αγνώστους
που αυνανίζεται με βελόνες
που φοβάται το σκοτάδι και φοράει τα μακριά της μαλλιά μαλακά
και μαύρα
στο αναίμακτο πρόσωπό της

III
μεσάνυχτα και το δωμάτιο ονειροπράσινο και θολό
είμαστε όλοι μέρος του κολάζ
αδελφός και αδελφή, αυτή ακουμπάει στον τοίχο
και αυτός, γλιστράει τη βελόνα στο ανώδυνο χέρι της
χλωμά δάχτυλα (με αγάπη) πάνω στο χλωμό χέρι

IV
παιδιά το απόγευμά μας είναι μαλακό, ακουμπάμε ο ένας πάνω στον άλλο
η κρυψώνα μας είναι στους αγκώνες μας
η δόση μας είναι στο κεφάλι μας
ο θεός είναι πρεζόνι και έχει πουλήσει τη σωτηρία
για προμήθειες μιας εβδομάδας

*Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

Γρηγόρης Σακαλής, Εμείς και οι άλλοι

Artwork: Camille Pissarro

Όταν αισθανθείς
πλήρης
πλούσιος
ευτυχής
κοίταξε δίπλα σου
τους συνανθρώπους
ξεκίνα απ΄τα αδέρφια σου
είναι κι αυτοί
ευτυχείς όπως εσύ
οι γείτονές σου
οι συγχωριανοί σου
έχουν αυτοί
τα ίδια συναισθήματα
με σένα
γιατί αν η απάντηση
είναι όχι
τότε ακυρώνεται
και η δική σου χαρά
το σύστημα όμως
σου λέει να μη σε νοιάζει
κοίτα τον εαυτό σου
μα κανείς δεν μπορεί
να είναι ευτυχής
όταν οι συνάνθρωποι του
δυστυχούν.

Michael March, Με το βλέμμα καρφωμένο στα ερείπια / Staring at the ruins

Η καρδιά μεταφέρει τις στάχτες της Ιερουσαλήμ
διεύθυνση ανθρώπων στην οποία τίποτα δεν μπορεί να παραδοθεί
«Η αποτυχία δεν την αγγίζει – με το βλέμμα καρφωμένο στα ερείπια»

Ο θάνατος ένα άνισο επιχείρημα
Αναπτύσσεται μεταξύ άνισων ψυχών
Πώς χάνω όσα είδα
Η ομορφιά επιτρέπει να πεθάνω

Άκουσε – μην ακούς
Τα στολίδια του Σύμπαντος καίγονται από παντού
«Το απάνθρωπο η συνήθεια το κάνει ανθρώπινο»
Ο τρόμος της παραδοχής διαιρεί τον κόσμο

The heart carries the cinders of Jerusalem
an undeliverable human address
«unspoilt by failure – staring at the ruins»

Death an unequal argument
Formed between unequal souls
How I miss those who saw
Beauty permitted to die

Listen – don’t listen
The jewlery of the cosmos burning at both ends
«With practice the inhuman becomes human»
The terror of acceptance e divides the world

*Από το βιβλίο «Η απατηλή ερμηνεία του χρόνου —The False Explanation of Time», (δίγλωσση έκδοση). Μετάφραση: Βερονίκη Δαλακούρα, Αθήνα: Άγρα 2022.

Niloy Rafiq, Bodies are Flying in Smoke / Κορμιά που πετούν στον καπνό

There’s a fire hood in the heart of the sacred root
Today the fragrant garden is shrouded in blood
Weeping ceaselessly in prayer with folded hands
The bodies of my relatives are flying in smoke.

The barbaric leader is a cruel gobbler
Hateful dirt is woven into the veins of his words
Nice people of the world are spitting on his face
Where will he escape from the court of nature?

The peace bomb of Palestine is the light of humanity
A unity of rebellion lies in the hearts broken by separations
The madness of the waves is the scent of inspiration
The homeland– the life of a free bird– is on the path to victory.

Υπάρχει μια γειτονιά -γη φωτιάς- στην καρδιά ιερής ρίζας
Σήμερα, σαβανώνεται ο εύοσμος κήπος στο αίμα αυτό
Με διπλωμένα χέρια σε προσευχή κλαίνε δίχως σταματημό
Τα κορμιά των συγγενών είναι που πετάνε στον καπνό.

O βάρβαρος αρχηγός δεν είναι παρά ένας αδερφοφάς στυγνός
Στις φλέβες των λόγων του, το υφάδι απεχθούς βρωμιάς
Κατάπτυστος στο πρόσωπο από τους ενάρετους του κόσμου
Πούθε θα τρέξει άραγε για να γλιτώσει απ΄ τη Θεία Δίκη;

Η βόμβα ειρήνης στην Παλαιστίνη είναι της ανθρωπότητας φως
Την επαναστατική ενότητα θα βρεις στις ραγισμένες καρδιές των αποχωρισμών.
Η παραφορά των κυμάτων γίνεται το αψύ άρωμα της έμπνευσης
Γιατί η πατρίδα -σαν τη λεύτερη ζωή πουλιού- είναι στον δρόμο για τη νίκη.

*Μετάφραση/Απόδοση: Κασσάνδρα Αλογοσκούφι.

**Niloy Rafiq (Νίλοϊ Ραφίκ). Γεννημένος το 1983 στο Cox’s Bazar του Μπαγκλαντές. Ασχολείται με τη λογοτεχνία από νεαρή ηλικία με δημοσιεύσεις αρχικά σε τοπικές εφημερίδες και εν συνεχεία σε λογοτεχνικά περιοδικά από όλο τον κόσμο. Μέχρι στιγμής, η ποίησή του έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από είκοσι γλώσσες. Το βιβλίο ποίησης «Sunleaf» κυκλοφορεί στην Αγγλική γλώσσα (εκδ. Amazon). Έχει δημοσιεύσει έξι ποιητικές συλλογές στη γλώσσα Μπενγκάλι: «Εγώ, ο κύκνος που επιπλέω στην ατόφια θλίψη», «Η αιωνιότητα της δίψας», «Το πρόσωπο του αλμυρού ανθρώπου», «Η άγνωστη φωτιά»,«Η Αδινάθ στα μάτια» και «Η προσευχή από κερί στο σκυφτό πήλινο σώμα». Η ποίησή του διακατέχεται από μια μαγική αίσθηση αιχμηρότητας με τις λέξεις εντούτοις να μη φείδονται ρυθμού και αρμονίας.


Σχόλιο: Το ποίημα αναδημοσιεύτηκε σαν σχόλιο συμπαράστασης από τον Niloy σε ανάρτηση του βραβευμένου με Pulitzer Παλαιστίνιου ποιητή Mosab Abu Toha για τη γενοκτονία στη Γάζα την Άνοιξη του 2025. Την ίδια μέρα -18 Μάη 2025- μεταφράστηκε στα Ελληνικά από την Κασσάνδρα ενόψει του κινήματος «Πορεία για τη Γάζα».


Μεταφραστής από Μπενγκάλι σε Αγγλικά: Jyotirmoy Nandy.


Σχετικός σύνδεσμος: https://thesilkroadtoday.com/2025/05/18/bodies-are-flying-in-smoke-poetry/

Θεόδωρος Μπασιάκος, Ποιήματα στην επέτειο του φευγιού του

Ή ΘΑ ΒΡΕΞΕΙ ΤΩΡΑ Ή ΔΕΝ ΘΑ ΒΡΕΞΕΙ…
(Ποίημα παντός καιρού και panderma )

Σημειώσατε, κυρίες και κύριοι:

11 19 32 6 43 49 – 1
Είναι οι τυχεροί αριθμοί του επόμενου λόττο.

Εμένα ποσώς μ’ ενδιαφέρουνε τα λεφτά
Ούτε η τύχη αλλ’ ούτε κι’ ο λεγόμενος τίμιος μόχθος
Ούτε βεβαίως και το καπιταλιστιλίκι.

Είμαι περήφανος μεν αλλ’ ακατάδεκτος όχι:
Αν μου προσφέρατε τώρα ένα σάντουϊτς ή ένα άνθος θα το δεχόμουν.

Θέλω να ξέρετε:

Τ’ άνθη πολύ τα αγαπώ
Κι’ απ’ όλα τα άνθη πιο πολύ την Μαριάνθη
διότι – το λέει και σ’ ένα στίχο της: –

Μόνο από αυτούς (κάτι τύπους εννοεί σαν του λόγου μου) μπορούσα
να έχω αγαπηθεί / Μόνο από αυτούς ήξερα να αγαπιέμαι.

Πρέπει να ξέρετε:
Τα λεφτά δεν ξέρουν ούτε ν’ αγαπούν ούτε και ν’ αγαπιούνται.
Όσοι αγαπάτε τα λεφτά, εις μάτην τ’ αγαπάτε.

Αν βρέξει λεφτά, Μαριάνθη, να πάρουμε ομπρέλα.
Αν βρέξει αγάπη, Θεόδωρε, δεν χρειαζόμαστε ομπρέλα ας βραχούμε.

*

ΜΑΝΤΟΛΙΝΟ

«Τσου ρε Λάκη!»
(Σιγά μη του αφιερώσω και ποίημα!)

Ένας Λάκης των Χάρβαρντς περνιέται για πρωθυπουργός
και χαριεντίζεται με κούκλες βιτρίνας
(δεν παρεξηγώ, κι’ εις Ουάσιγκτον χειρότερα απ’ ό,τι εν Αθήναις).
Ένας μεθύστακας περνάει για μεθύστακα μια κολώνα
και τσαμπουκαλεύεται μαζί της.
Κι’ εγώ περνάω τον κυρ πόλισμαν στο σταυροδρόμι για κολώνα
και κολλάω πάνω του την αγγελία μου:

Α’ κρατικό βραβείο ποιήσεως ανταλλάσσεται με μαντολίνο
(κατά προτίμησιν ελαφρώς σκεβρωμένο)

– για να σας δείχνω πώς πονώ!

*

ΘΑ ΤΟ ΠΑΡΕΙ Ο ΣΕΦΕΡΛΗΣ ΤΟ ΟΚΤΑΚΟΣΑΡΙ;

1.
Εγώ πιστεύω πρέπει να το πάρει. Όλοι πρέπει να το πάρουν, ανεξαιρέτως, κι’ όχι μόνον οι άνθρωποι της Τέχνης και του Πολιτισμού, όλοι, απ’ τον πρωθυπουργό ως και τον τελευταίο άστεγο. Χωρίς καμμιά προϋπόθεση και χωρίς χαρτούρες γραφειοκρατικές κλπ.
Ποιος δεν το αξίζει;
Ποιος θα το κρίνει άραγε αυτό;

2.
Κάτι πήρε τ’ αφτί μου σήμερα στο ράδιο για μια τηλεδιάσκεψη του Τσίπρα με εκπροσώπους της Τέχνης και του Πολιτισμού σχετικά με το θέμα. Καλή πρωτοβουλία. Με παραξένεψε είν’ αλήθεια τ’ ότι μεταξύ των τελευταίων ούτε εκπροσωπούνται ούτε κι’ ακούστηκε κάτι για τους ποιητές.
Μην ενοχλείσθε φίλοι μου.
Ο ποιητής δεν είναι επάγγελμα και μάλιστα πληττόμενο από την παρούσα κρίση.
Έχουμε τον τρόπο μας οι ποιητές να τα φέρνουμε βόλτα, άλλος νόμιμα άλλος λιγότερο νόμιμα.

3.
Προσωπικά, αν μου δίνανε το 800άρι εμένα, θα το έπαιρνα. είμαι ναι περήφανος μεν, αλλ’ ακατάδεχτος όχι.
Τί θα το ’κανα;
Τσιγάρα κι’ αλκοόλ! Ό,τι θέλω θα το ’κανα. Παιδί του Κοροβέση είμαι.

(*) Το “Μαντολίνο” είναι λίγο παλιότερο αλλά πάντα επίκαιρο. Το κομμάτι του Σεφερλή ίσως δεν είναι καν ποίημα αλλά είναι άκρως επίκαιρο (υπάρχουνε εξελίξεις αλλά μηδέν εις το πηλίκον…)

Νίκος Σφαμένος, Εσείς

στις δύσκολες στιγμές
σκέφτομαι τους φίλους μου
που με έσωσαν

τον Θερβάντες
τον Χάσεκ
τον Στάινμπεκ
τον Φιόντορ
και μερικούς ακόμα
που έγραφαν σε σκοτεινά κελιά
που δάκρυζαν στα λερωμένα χαρτιά
που τρελάθηκαν

λοιπόν φίλοι μου
αυτό το βράδυ του καύσωνα
που η πόλη είναι βουβή
και τίποτα δεν θα συμβεί
τριγυρίζετε όλοι εδώ
-περίεργο ε;-

λίγο να χαϊδέψω 
την δροσιά σας
φίλοι που με σώσατε
-άνθη σε διαλυμένους καιρούς-

Νίκος Καρούζος, Ο εχέμυθος άνεμος απ’ τα υψώματα

Φωτογραφία: ένα έτσι

Βάζοντας τη φτέρνα του ενός ποδιού στη μύτη του άλλου
ειρωνεύομαι συνήθως το περπάτημα
την αμοίραστη σκέψη κατορθώνοντας που δραπετεύει
μόνη της
απ’ του καιρού τα αναρίθμητα, του χώρου τα ειωθότα.
(Θα ‘πρεπε να προσθέσω ίσως πως ο άνεμος εμποδίζει το κέρδος.)
Εγώ τη ζωή μου την έχασα κι αυτό ειν’ η άρρωστη
κουλουριασμένη μου ευτυχία.
Είναι μια φράση τούτη που σήμερα την ξελεπιάζω.
Τα επίγεια λέει κάπου ο Ιησούς – και τα επίγεια -,
συντρίβοντας τους πλαστούς ουρανούς ανάμεσα στα άμφια.
Για σκέψου το καλά -: ο θάνατος ν’ απόκειται στην άνθηση
να γεύεται τη γεύση μας μυρίζοντας τέτοια ζωντανίλα…
Σιχάθηκα τους στίχους τα βοερά σκάνδαλα των λέξεων.
Εσύ δεν είσαι ο νυμφίος της διάνοιας ο προικοθήρας
(του όντος η εξεύρεση)
κάτι ορέγεσαι εσύ να απαστράπτει κρεμάμενος
απάνω απ’ τους λαίμαργους κρημνούς της ορατότητας
την έμμονη σκιά σου γυρεύοντας από χάμω ναν την ξεριζώσεις
οπουδήποτε στην κίνηση ή στην ευλάβεια δίχως εκκλησία:
τη θρυμματίζουσα τον εαυτό της ακινησία.