Josef Albers, More or less / Λίγο – πολύ

Easy – to know
that diamonds – are precious

good – to learn
that rubies – have depth

but more – to see
that pebbles – are miraculous

Εύκολο – το να ξέρεις
ότι τα διαμάντια – είναι πολύτιμα

καλό – να μάθεις
ότι τα ρουμπίνια – έχουν βάθος

αλλά περισσότερο – να δεις
ότι τα βότσαλα – είναι θαυματουργά

*

There is no world without a stage
and no one lives for not-appearing

Seeing of ears invites to speak
knowing of eyes invites to show

Notice also, silence sounds
listen to he voice of color

Semblance proves it can be truth
as every form has sense and meaning

Δεν υπάρχει κόσμος χωρίς σκηνή
και κανείς δεν ζει για να μην εμφανίζεται

Η θέαση των αυτιών προσκαλεί στο να μιλήσει
η γνώση των ματιών προσκαλεί στο να δείξει

Παρατήρησε επίσης, η σιωπή ηχεί
άκουσε τη φωνή του χρώματος

Η εμφάνιση αποδεικνύει ότι μπορεί να είναι αλήθεια
καθώς κάθε μορφή έχει αίσθηση και νόημα

*

To distribute material possessions
is to divide them

To distribute spiritual possessions
is to multiply them

*

Να μοιράζεις υλικά αγαθά
είναι για να τα χωρίσουμε

Να μοιράζεις πνευματικά αγαθά
είναι για να τα πολλαπλασιάσουμε

*

Calm down
what happens

happens mostly
without you

Ηρέμησε
ό,τι συμβαίνει

συμβαίνει κυρίως
χωρίς εσένα

*Τα ποιήματα περιλαμβάνονται στο βιβλίο Black Mountain Poems – An Anthology, New Directions 2019. Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

**Στη φωτογραφία: Ο Josef Albers κάθεται στο πάτωμα σε μια έκθεσή του το 1956.

Ζέφη Δαράκη, Ο υποβολέας

Θέλετε να κατεβώ τη σκάλα
εν συνεχεία στρίβοντας
δεξιά στο διάδρομο και
πάλι αριστερά κάτω
στα υπόγεια
εκεί που ερειπώνεται ο ουρανός
των λέξεων, θέλετε
πλήρη αποσαφήνιση των γεγονότων;

Δεν δικαιούσθε να συσκοτίζετε
τα “εν ονείρω”, απάντησε ο υποβολέας
Το μήνυμα να είναι σαφές
προς όλο το ακροατήριο
Διότι στα υπόγεια κάτω ανάμεσα στις φλόγες
αναστέλλονται οι απσαφηνίσεις

Γιγαντώνονται επικίνδυνα οι ασάφειες
και πρυτανεύουν ακατανόητες εικόνες ρίγους

Αλεξία Βίκτωρος, Δύο ποιήματα

ΑΛΛΑΖΩ

Ταυτίζομαι με το ταξίδι ενός περαστικού
ταυτίζομαι με ένα φυσιολογικό αδιέξοδο
που με συνεπαίρνει.
Αλλάζω.

*

ΜΗΝ ΚΑΤΑΚΤΑΤΕ

Μην κατακτάτε ψυχές.
Τόσο σκληρές
αόρατα φθείρονται.

Η πίστη του ανθρώπου
δεν κρατάει ποτέ
τη μετάθεση του εαυτού της αιώνια- μέχρι το τέλος.

Είναι η εργασία
είναι ο μόχθος εκείνων που εξαντλήθηκαν
και συμβιβάστηκαν μες στις επισκέψεις του πόνου
καμία πίστη.
Οι υπόλοιποι έγειραν
έχοντας το πολλαπλάσιο μέγεθος από αυτό των παιχνιδιών τους
και φυσικά
έχοντας συμβιβαστεί παρόμοια με τους πρώτους.

Μην κατακτάτε ψυχές. Μια τέτοιου είδους ηδονή
ματαιώνει την επιστροφή
και την ανιαρή θλίψη.

*Στη φωτογραφία της ανάρτησης Joan Miro, La Porte (1931).

Jack Kerouac, Δεκαοκτώ Χάικου

1

Ξέρεις γιατί με λένε Τζακ;
Γιατί;
Για αυτό.

Do you know why my name is Jack?
Why?
That’s why.

2

Λουλούδια
στραβά στοχεύουν
στον ευθύ θάνατο.

Flowers
aim crookedly
at the straight death.

3

Το όνειρο του Θεού
είναι μονάχα
ένα όνειρο.

God’s dream,
it’s only
a dream.

4

Δημιουργία του Χάιντν ή
Κόλμαν Χόκινς,
με φτιάχνουν εξίσου.

Haydn’s creation or
Coleman Hawkins, I can
fix ‘em just right.

5

Μέγας κόμπος
στη σεκόγια ωσάν
το πρόσωπο του Δία.

Huge knot in the
redwood tree
looking like Zeus’ face.

6

Φώναξα τον Χαν Σαν
Μες στην ομίχλη –
Σιωπή, απάντησε.

I called Hanshan
in the fog –
Silence, it said.

7

Τα σύννεφα της Αιόβα
μια ακολουθία
στην Αιωνιότητα.

Iowa clouds
following each other
into Eternity.

8

Πέφτει δείλι –
Η πατσαβούρα στο
βράχο στεγνώνει.

Late afternoon-
The mop is drying
on the rock.

9

Άνθρωπος πεθαίνει –
Λιμανιού φώτα
σε ακύμαντη θάλασσα.

Man dying –
Harbor lights
on still water.

10

Χλόη του Μάη –
Σχεδόν με
Ραχάτι.

May grass –
Nothing much
to do.

11

Άντρες και γυναίκες
φλυαρούν κάτω από
το αέναο Κενό.

Men and women
yakking beneath
the eternal Void.

12

Οι επικριτές μου
σαλεύουν αδιάκοπα
σαν τον κισσό στη βροχή.

My critics jiggle
constantly like
poison ivy in the rain.

13

Νιρβάνα,
όπως όταν η βροχή
σβήνει μια μικρή φωτιά.

Nirvana,
as when the rain
puts out a little fire.

14

Επτά Νοέμβρη
σβήνει το τελευταίο
τριζόνι.

November the seventh
the last
faint cricket.

15

Το λουλούδι
στου γκρεμού την άκρη
δείχνει το φαράγγι.

One flower
on the cliffside
nodding at the canyon.

16

Διαρκώς προσεύχομαι –
Μιλώντας
στον εαυτό μου.

Praying all the time –
Talking
to myself.

17

Επτά πουλιά σ’ ένα δέντρο,
κοιτάζουν προς
κάθε κατεύθυνση.

Save birds in a tree,
looking
in every direction

18

Ανοιξιάτικη νύχτα –
Ακούω τη γάτα να
μασάει ψαροκέφαλα.

Spring night – the sound
of the cat
chewing fish heads.

*Από το βιβλίο “Τζακ Κέρουακ, Ρεμπό και 18 Χάικου”, εκδ. Κουκούτσι, Αθήνα 2015.

**Μετάφραση – Επίμετρο: Γιάννης Λειβαδάς.

Lawrence Ferlinghetti, I Am Waiting

“I am waiting for my case to come up
and I am waiting
for a rebirth of wonder
and I am waiting for someone
to really discover America
and wail
and I am waiting
for the discovery
of a new symbolic western frontier
and I am waiting
for the American Eagle
to really spread its wings
and straighten up and fly right
and I am waiting
for the Age of Anxiety
to drop dead
and I am waiting
for the war to be fought
which will make the world safe
for anarchy
and I am waiting
for the final withering away
of all governments
and I am perpetually awaiting
a rebirth of wonder
I am waiting for the Second Coming
and I am waiting
for a religious revival
to sweep thru the state of Arizona
and I am waiting
for the Grapes of Wrath to be stored
and I am waiting
for them to prove
that God is really American
and I am waiting
to see God on television
piped onto church altars
if only they can find
the right channel
to tune in on
and I am waiting
for the Last Supper to be served again
with a strange new appetizer
and I am perpetually awaiting
a rebirth of wonder
I am waiting for my number to be called
and I am waiting
for the Salvation Army to take over
and I am waiting
for the meek to be blessed
and inherit the earth
without taxes
and I am waiting
for forests and animals
to reclaim the earth as theirs
and I am waiting
for a way to be devised
to destroy all nationalisms
without killing anybody
and I am waiting
for linnets and planets to fall like rain
and I am waiting for lovers and weepers
to lie down together again
in a new rebirth of wonder
I am waiting for the Great Divide to be crossed
and I am anxiously waiting
for the secret of eternal life to be discovered
by an obscure general practitioner
and I am waiting
for the storms of life
to be over
and I am waiting
to set sail for happiness
and I am waiting
for a reconstructed Mayflower
to reach America
with its picture story and tv rights
sold in advance to the natives
and I am waiting
for the lost music to sound again
in the Lost Continent
in a new rebirth of wonder
I am waiting for the day
that maketh all things clear
and I am awaiting retribution
for what America did
to Tom Sawyer
and I am waiting
for Alice in Wonderland
to retransmit to me
her total dream of innocence
and I am waiting
for Childe Roland to come
to the final darkest tower
and I am waiting
for Aphrodite
to grow live arms
at a final disarmament conference
in a new rebirth of wonder
I am waiting
to get some intimations
of immortality
by recollecting my early childhood
and I am waiting
for the green mornings to come again
youth’s dumb green fields come back again
and I am waiting
for some strains of unpremeditated art
to shake my typewriter
and I am waiting to write
the great indelible poem
and I am waiting
for the last long careless rapture
and I am perpetually waiting
for the fleeing lovers on the Grecian Urn
to catch each other up at last
and embrace
and I am awaiting
perpetually and forever
a renaissance of wonder.”

Francis Picabia, από τον “Μοναδικό ευνούχο”

Στενό, πολύ μύτη
Μακρύ πρόσωπο
Άσπρο χρώμα
Μηδέν μούσι
Ξεχωριστό σημάδι
Απαλό και λεπτό
Επιβιώνει ότι αυτός γνωρίζετε
Λάμα βυθισμένο
Δυναστεία της σελήνης
Επιτρέψτε του μεταξύ μας
Να εξελίσσεται σαν ένα άγαλμα
Μαζί με το ουράνιο τόξο του Κλυνί
Κομαρτέν Άστρα φωλεά η με ίδια όλα
Αμπαζούρ του κόσμου ο άνθρωπος τού
Μέγας Δούκας
Ρουθουνίζει κίτρινο χλωμό
Από δέρμα πυρρό ευτυχία
Ρουέν ρόδο δαντέλες τών λαιμός ο επάνω
Επιχρυσωμένες με ανασήκωμα των ώμων
Δυο ρηγάδες μέσ’ στα χέρια
Υπό από αραβόσιτο
Χρυσαφένιοι αστράγαλοι βασίλισσα
Πάλλεται
Το επιδόρπιο ιδού
Ολίγον μεθυσμένος
Μελανοδοχείον ένα εντός κιμωλία τού
Γερανός ρομαντικός
Ντυμένος γκλάβες ελαφροπηδήματα
Θαύμα ελαφρότητας φασουλής
Σφυρηλατεί το ανεκδιήγητο παλάτι
Των υπερρεθισμένων άστρων
Η πλήρης ανιδιοτέλεια
Έχει λόγια κριός μικρός
Ξεκουτίζει τον άλικο δαυλό του νεκρού κόσμου
Στόρι αφήστε του το κρύσταλλο
Μ’ ένα τέχνασμα ρομαντικό
Στη σχολή των μπουκέτων κουπλέ τυφλό
Κάποιας διάνοιας ανώτερης παρωχημένης
Σκέψου κουνάβι
Στρογγύλες όμορφες καλώς τού
Νοικιασμένα τακούνια του εντός έως
Απλότης ομορφιά
Δούμε θα
Αυτή η εξαιρετική ιδέα
……………………………………………………………

*”Μοναδικός ευνούχος”, εκδ. Γαβριηλίδης, 2018. Μετάφραση: Ανδρέας Νεοφυτίδης.

**Στη φωτογραφία Francis Picabia, Γυναίκα σε πράσινο φόντο, 1938.

Γιώργος Κοζίας, Δύο ποιήματα

ΑΤΕΛΕΙΩΤΟΣ ΧΟΡΟΣ

Τις τελευταίες ημέρες της Πομπηίας
σʼ ένα φουτουριστικό καμπαρέ
χορεύεις τέσσερα επεισόδια
απ΄ τις κακές πράξεις του Σατανά
μόνη στο χλωμό φεγγάρι.
Χορεύεις στη λέσχη των εκκεντρικών
μικρή αλεπού Σαλώμη
ζητώντας πάλι το κεφάλι του Ιωάννη Βαπτιστή.

*Από τη συλλογή «Ζωολογικός κήπος», εκδ. Στιγμή, 1989.

*

ΤΟ ΑΠΡΟΣΔΟΚΗΤΟ

Στον Γιώργο Γώτη

Μέρες ατίμαζε ο Αντίγονος ο Μονόφθαλμος
το άψυχο σώμα του παλιού συναγωνιστή.
Όταν εκείνο άρχισε να σαπίζει, το άφησε
άταφο. Και εγκατέλειψε την Πισιδία.
Οι νέοι αλλοεθνείς φίλοι του Αλκέτα
περιμάζεψαν το κακοποιημένο πτώμα.
Το έπλυναν, το στόλισαν, το έψαλλαν.
Λαμπρά εκήδευσαν τον θωρακοφόρο ιππέα.
Και οι βάρβαροι έχουν αισθήματα.

*Από τη συλλογή «Πεδίον ρίψεων», εκδ. Στιγμή, 2001.

Alejandra Pizarnik, Νύχτα

Quoi, toujours ? Entre moi sans cesse et le bonheur!
Gérard de Nerval

Ἴσως τούτ᾽ ἡ νύχτα νὰ μὴν εἶναι νύχτα,
ἀπαίσιος ἥλιος μᾶλλον εἶναι, ἢ
κάτι ἄλλο, ὁτιδήποτε…
Ποῦ νὰ ξέρω ἐγώ! Λείπουνε λέξεις,
λείπει είλικρίνεια, λείπει ποίηση,
ὅταν δακρύζει, ὅλο δακρύζει τὸ αἷμα!

Θὰ μποροῦσα νά ᾽μαι τόσο εὐτυχὴς αὐτὴ τὴ νύχτα!
Καὶ μόνο ἂν μοῦ δινόταν ἡ εὐκαιρία ν᾽ ἀγγίξω
τοὺς ἴσκιους, ν᾽ ἀκούσω βήματα,
νὰ πῶ «καληνύχτα» στὸν ὁποιονδήποτε
ποὺ θὰ περνοῦσε μὲ τὸ σκύλο του,
θὰ κοίταγα τὸ φεγγάρι, θὰ ἔλεγα
τὴν ἀλλόκοτή του γαλακτότητα, θὰ σκόνταφτα
σὲ πέτρες στὴν τύχη, ὅπως καὶ ἄλλωστε γίνεται.

Ὑπάρχει ὅμως κάτι ποὺ κάνει τὸ δέρμα νὰ σκάει,
μιὰ μανία τυφλὴ
ποὺ τρέχει στὶς φλέβες μου μέσα.
Θέλω νὰ φύγω! Τῆς ψυχῆς μου Κέρβερε,
ἄσε με, νὰ διαβῶ τὸ χαμόγελό σου ἄσε με!

Θὰ μποροῦσα νά ᾽μαι τόσο εὐτυχὴς αὐτὴ τὴ νύχτα!
Μὰ μένουν ἀκόμα ὄνειρα ἀργοπορημένα.
Καὶ τόσα βιβλία! Καὶ τόσα φῶτα!
Καὶ τὰ λίγα μου χρόνια! Μένουν — τί, δὲν μένουν;
Ὁ θάνατος εἶναι μακριά. Δὲν μὲ κοιτάζει.
Τόση ζωὴ, Κύριε!
Μὰ γιὰ ποιόν λόγο τόση ζωή!

*Μετάφραση: Γιῶργος Κεντρωτής.

Gregory Corso, Hering

It’s disastrous to be an injured deer.
I’m the most wounded, wolves rage,
and I have flaws too.
My flesh is clawed by the Inevitable Hook!
As a child I used to see a lot of things I didn’t want to be.
Am I the person I didn’t want to be?
The person who talks to herself?
Neighborhood Personality?
Am I the one who, on the steps of a museum, sleeps curled up on the side?
Do I wear a loser’s suit?
Am I the screwed one?
In the grand serenade of things
am i the most deleted track?

Είναι καταστροφικό να είσαι ένα τραυματισμένο ελάφι.
Είμαι ο πιο πληγωμένος, οι λύκοι θυμώνουν,
και έχω και ελαττώματα.
Η σάρκα μου κρεμιέται απ’ τα νύχια από τον Αναπόφευκτο Γάντζο!
Ως παιδί έβλεπα πολλά πράγματα που δεν ήθελα να γίνω.
Είμαι ο άνθρωπος που δεν ήθελα να είμαι;
Το άτομο που μιλάει στον εαυτό της;
Προσωπικότητα της Γειτονιάς;
Είμαι αυτός που στα σκαλιά ενός μουσείου κοιμάται κουλουριασμένος στο πλάι;
Φοράω το κοστούμι ενός χαμένου;
Είμαι ο κερατωμένος;
Στη μεγάλη σερενάτα των πραγμάτων
είμαι το κομμάτι που έχει διαγραφεί περισσότερο;

*Απόδοση: Δ.Τ.

Χρήστος Κολτσίδας, Δύο ποιήματα

ΧΟΡΟΣ

Τον πένθιμο και διαυγή χορό
αργά τον σέρνουν
στην πλατεία

“Άειντε”

Πρώτα περνούν οι γεροντότεροι
μετά οι νέοι
ακόμη πιο αργά
και όμορφα
περνάνε οι γυναίκες μας

“Ωρέ”

Στέκουν θαυμάζουν τον κόσμο
τα παιδιά
κρύβονται μες στα ελάτια

“Άειντε μωρέ και”

Κλαίνε τα δέντρα
γελάνε τα παιδιά.

*

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Ήρθ΄ από κει που δεν υπάρχει ήχος
μέσα απ’ την ψυχρότητα των χρωμάτων
Φορά την κάπα των βοσκών
πιάνει τον ήχο των νερών
τις σταγόνες στα παράθυρα και τον ιδρώτα στα γένια
Φωλιάζει στα όμορφα χαμόγελα
Κουβαλά στο κεφάλι κούφιο ξύλο
Και μιαν αχτίδα σεληνόφως
Βάζει προσκέφαλο το άλμα των βατράχων
και δεν κοιμάται ποτέ
Κρεμάει για φυλαχτό στο κεφαλάρι
τραγίσιο κέρατο αιχμηρό

Λέει
Τα λόγια τα διαφεντεύουν τα νερά
Τα σκυλιά συνεισφέρουν στην ομίχλη όταν ανασαίνουν
Τα μάτια γίνονται αστέρια σε νερολακκούβες.

*Από τη συλλογή “Τα ορεινά”, εκδ. Μελάνι, 2015.