Ο ΕΚΤΕΛΩΝΙΣΤΗΣ ΤΩΝ ΠΡΩΙΝΩΝ*

Ο εκτελωνιστής των πρωινών
κάθε αυγή καρφιτσώνει στο πέτο του ένα κοκοράκι.
Γυρίζει τα γρανάζια πίσω από τον καθρέφτη,
ρυθμίζοντας τον φωτισμό, και ξεκινάει.
Πασαπόρτια κι άλλα έγγραφα ταξιδίου
με ζεστό ακόμα το μπλάβο τους μελάνι
βρίσκονται στοιχισμένα στο γραφείο του.
Σφυρίζει μια με την κόκκινη σφυρίχτρα του,
γυρίζουν πίσω αμέσως τα αιλουροειδή
από το νυχτερινό κυνήγι,
περνούν χαμογελαστοί οι νιόβγαλτοι,
οι νιόνυμφοι, οι φρεσκοκουρεμένοι.
Σφυρίζει δυο με την κόκκινη σφυρίχτρα του,
περνούν οι οργανοπαίκτες, οι ναυαγοσώστες και οι λιθοξόοι,
και κάτι ανήλιαγοι συμβολαιογράφοι εξομολογήσεων.
Σφυρίζει τρεις με την κόκκινη σφυρίχτρα του,
περνούν οι νέοι διαβάτες, οι αμάλλιαγοι,
δίχως νερό και γνώση.
Ο εκτελωνιστής των πρωινών κάνει να σφυρίξει πάλι,
τίποτα δεν ακούγεται, μα όλοι ξέρουν αυτό του το σινιάλο.
Τη στιγμή τούτη για μια στάλα περνούν ζωντανοί και πεθαμένοι
δίχως άδεια παραμονής, δίχως πράσινη κάρτα,
ματιές -πέταλα σε οπλές αλόγων αφηνιασμένων
που κλοτσούν- να ανταλλάξουν μεταξύ τους
εκεί στην αφορολόγητη νεκρή ζώνη των ντιούτι φρι.

*Πηγή έμπνευσης του τίτλου ο λόγιος συγγραφέας και ζωγράφος Νίκος Νικολάου – Χατζημιχαήλ που ζει στη Λευκωσία.

*

ΥΠΗΡΕΤΟΥΜΕ

Υπηρετούμε τη ζωή μας
σε στρατόπεδα
πλουσίων πλουσιόδωρα μέρη.
Νοικιάζουμε με κόπο
μια γωνιά για τα στρωσίδια μας
και χαζεύουμε τις βιτρίνες
που κρύβουν τις χλαίνες
των συνταγματαρχών
κάθε που είμαστε εξόδου.

Η μάνα με το ένα πόδι
στον τάφο των ποιητών
συνεχίζει να ονειρεύεται το άπειρο
κι έχει τη συμπάθειά μας.
Ο πατέρας, ένας θαλασσινός χαμάλης,
εποπτεύει τους αγώνες ταχύτητας των εμπόρων
την ώρα που σκίζουν τη θάλασσα
με τα χασαπομάχαιρά τους
ποιος θα μεταφέρει πρώτος
τα σφαχτά από γκέτο σε γκέτο.

«Ζούμε (σ)την εποχή της εξουσίας των εμπόρων»,
μου είπε ένα μεσημέρι ο πατέρας
μετά το φαγητό-σπεσιαλιτέ τού σούπερ μάρκετ,
προμαγειρεμένο εξωτικό κοτσύφι.
Και κελαηδάει μέσα μου κάθε φορά που κλαίω
για τα γεννητορικά ψεύδη και όλη αυτή
την ανεύθυνη υπερπροστασία.

*

ΜΕΝΟΥΝ ΙΔΙΑ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ;

Τα ίδια λουλούδια ευωδιάζουν το ίδιο
σαν βρίσκονται σε διαφορετικό μήκος και πλάτος της γης
ή αλλάζουν γλώσσα, όπως αλλάζουν χώμα και νερό
και νέες οσμές ξαφνιάζουν τον οσφρητικό υποδοχέα;

Τα ίδια λουλούδια έχουν το ίδιο χρώμα
σαν βρίσκονται σε διαφορετικό μήκος και πλάτος της γης
ή ο χαρακτήρας τους μεταλλάσσεται
όπως ο ιός σε ένα κύτταρο ξενιστή
και νέα χρώματα ελευθερώνονται;

*Από τη συλλογή “φαγώσιμα”, εκδ. Έναστρον, Μάιος 2022.

quick crests γρήγορες κορφές
waves in the twilight κύματα στο λυκόφως

lines γραμμές
scribbled σχεδιασμένες
with water με νερό
on water πάνω στο νερό

ever less lit πάντα λιγότερο φωτισμένο

now and then τώρα και τότε
darker speckled shadows σκουρότερες διάστικτες σκιές
on the shadow of night πάνω στη σκιά της νύχτας

ever less lit πάντα λιγότερο φωτισμένο

cluster of lights σύμπλεγμα από φώτα
halfway up απ’ τη μέση και πάνω
whichever shadow όποια σκιά
was κι ας ήταν

cliffs edifices γκρεμοί κτίρια
resist αντιστέκονται

the inevitable στο αναπόφευκτο
enveloping που περιζώνει

shapes efface σχήματα σβησμένα
night emerges η νύχτα ξεπροβάλλει
words οι λέξεις
blur θολώνουν

The porthole το φινιστρίνι
Is the last remaining form είναι η τελευταία μορφή που παραμένει

*”Φινιστρίνια / Portholes”, εκδ. Κουκκίδα, Αθήνα 2021. Μετάφραση: Σπυριδούλα Βαρβαρίγγου.

Με ενδιαφέρει η καθημερινότητα.
Με ενδιαφέρει η επανάληψη της ζωής.
Αν και ταυτολογία, αφού ό,τι ζει,
επειδή μπορεί και επαναλαμβάνεται ζει.

Ζωή δεν είναι ό,τι δεν ήρθε.
Αλλά η ρουτίνα αυτού που έρχεται.
Που κάθε μέρα έρχεται, χωρίς τίποτα να
αλλάζει.
Με ευλογημένη προβλεψιμότητα έρχεται.
Αν και με τρομακτικές αλλαγές απρόβλεπτες,
Που πολύ μετά, αντιλαμβάνεται πως
συντελέστηκαν.

Δεν ξέρω τι είναι ευτυχία.
Ξέρω όμως, ότι δυστυχία είναι
να μην έχεις καθημερινόητα.
Καμμιά.

*

Πέρασε ένα χαμόγελο και με φώτισε.
Στραφτάλιζε ήλιος στο μάρμαρο των δοντιών του.

Έπαιζε κουτσό η χαρά στα μέτια του.
Μετά χάθηκε.

Από τότε, ζω με μια λάμπα εκτυφλωτική
στο μυαλό μου.
Να μου θυμίζει ότι κάποτε
έστω για λίγο
είχα όραση.

μετά δεν καταδέχεσαι την πραγματικότητα.

*Από το βιβλίο “[αγνώστου] η βία του βίου”. Κάπα Εκδοτική. 2021.

Κοσμική δεξίωση ποιητών
Και, βέβαια, η ποίηση δεν υπάρχει εδώ
Στα πολυτελή σαλόνια με τη λαϊκότροπη μουσική,
Στους επώνυμους, φουσκωμένους διάνους,
Στην κοσμική ηθοποιό,
Που με συγκινημένη, τάχα, φωνή απαγγέλλει
Τα ονόματα των διάσημων ξένων ποιητών: Ενός φίλου
Του Πωλ Ελυάρ, ενός μεταφραστή της Βίβλου
Κι εκείνου του παμπόνειρου Ναπολιτάνου
Με το ψαλιδισμένο μουστακάκι και τα πανούργα μάτια.

Καημένε Κέρουακ, εσύ που ξέρεις πόσο μεγάλοι
Είναι οι δρόμοι, που δεν οδηγούν πουθενά,
Κι ακροβατείς σε μια τροχισμένη λεπίδα
Μαχαιριού, περιφρονώντας κάθε εξουσία
Για τη νύχτα, εσύ ερωμένε κι εραστή,
Κρίνο της θάλασσας, που ανοίγεις και πεθαίνεις
Την ίδια στιγμή, εφήμερο έντομο,
Οδήγησέ μας από τα μονοπάτια του θανάτου
Στην πραγματική ζωή.

*Από το, «Εγκώμια», ξυλογραφία εξώφυλλου Δ. Γαλάνη, εκδ. Πρόσπερος, Αθήνα, Οκτώβριος 1993, σ. 26. [Πρώτη δημοσίευση: Περιοδικό «Ευθύνη», τχ. 249, Σεπτέμβριος 1992].

ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΦΩΝΗ
(Vox Humana)

Ποιες λέξεις προφέρουν οι χθόνιοι
μόνο το τρίξιμο των δοντιών
στη σπορά
καθώς οι χοές
ιξώδεις δεν ευφραίνουν
και η κνίσα
βαριά μένει στη γη,
“χείρ επί καρπών”
στον αιώνιο γάμο.
Σκυμμένα κεφάλια
αναζητούν τον κεραυνό
σε ενηλύσια καλυμμένα.
Μια αέναη ψυχοστασία,
νυγμός η στιγμή,
οι πατάτες του Μιλέ
πελιδνές στη χύτρα τους
βουβές στο χώμα.

*

ΔΙΑΒΕΒΑΙΩΣΗ

Στον Κώστα Αξελό*

Ένα παιχνίδι στα χέρια ενός παιδιού
Περιφορά επιταφίου ή σελιδοδείκτης;
Σύνθεση αντίφασης από χέρι που τρέμει
Η δράση είναι βίωμα που μας αλυσοδένει,
περιεκτικό σύνολο του απεριόριστου ορίζοντα
ή ένας τρόπος να σπαταληθεί κάποια δύναμη;
Παιχνίδι που μουλιάζει στη λίμνη της πίστης
Ριχνόμαστε πλαγίως στον χρόνο
Η νοσταλγία βιώματος επικαιροποιεί το παρελθόν
Αυτό δονείται ως ζωή
Το ακτινοβόλο παιχνίδι δίχως οδηγίες
Στον κόσμο συνυπάρχει αυτό που κυριεύει
Στο κάλεσμα του Άλλου η αποσύνδεση
Η σιωπή απέναντι στην ουσία, αμφίσημη
Ο κόσμος αντιστέκεται στη σιωπή!
Ο λόγος συντρίβεται στο κατώφλι του αοράτου
Η διαβεβαίωση αναγκαιότητα παράνομη
Διαβεβαίωση: τα έδνα που δε δόθηκαν
Διαβεβαίωση: το αλάτι στην άκρη του βράχου
Ένας κόκκος έσταξε…

*Σύνθεση βασισμένη στο “σπασμε ο παιχνίδι” του Κώστα Αξελού.

**Από τη συλλογή “Είναι προς θάνατον”, ΑΩ Εκδόσεις.

ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΥ

Σαν πειρασμός
το πρώτο πρόσωπο
τον πρώτο λόγο στη γραφή μου πάντα να ‘χει θέλει.
κι αν δεν μπορεί
τρέχει και υποκρύπτεται
σ’ εκείνη την -αθώα δήθεν- τριτοπρόσωπη
αλεξανδρινότητα.

Και ‘γω που τόσο επόθησα
του πρώτου πληθυντικού προσώπου
την πανήγυρη…

*Από “Τα εν Δήμω”.

*

ΑΝΟΣΙΑ

Δεν μας πονάν πια τα ποιήματα.
Οι λέξεις φυλλορροούν απόσταση
δεν είναι πια δικές μας
βουβές περιπολούν σ΄ εφήμερα χείλη
στίχοι μιας χρήσεως
που οδοιπορούν ανέστιοι
φλυαρούν για τον καιρό
προσπαθώντας να κερδίσουν χρόνο
πνιγμένοι κιόλας στη θορυβώδη
μοναξιά των λεωφόρων.

Δεν μας πονάν πια τα όνειρα.

*Από “Τα εν Δήμω”

*

ΟΡΘΡΙΝΟ

Κάθε πρωί
την ώρα που αποκαθηλώνονται
τα παραμύθια,
τα νυχτερινά μου όνειρα συσκευάζω.
και ύστερα,
σιωπηλός και αμέτοχος
τα ταχυδρομώ
καλοχτενισμένα και στίλβοντα
στα εκτελεστικά ικριώματα
της καθημερινότητας.

*Από “Τα εν Οίκω”.

**Τα ποιήματα προέρχονται από το βιβλίο “Μπαγιάτικα και άλλα ποιήματα”, εκδ. ΠΑΝΟΠΤΙΚόΝ, Δεκέμβριος 2022.

Ο χρόνος είχε σταματήσει
άνθρωποι αδιάφοροι
διέσχιζαν τα πεζοδρόμια
πετούσαν καμένα τσιγάρα
στον δρόμο ενοχικά
και βιαστικά επέστρεφαν
στην ατέρμονη πορεία τους.

Ξεχασμένοι
κάπου στο απρόσωπο φόντο
χαμένοι ναυαγοί της εποχής μας
μέσα στο αδίστακτο στροβίλισμα
απόκληροι των αστερισμών
ακίνητοι
να δίνουμε μορφή
και να κινούμαστε αυτοκτόνοι
προς την άβυσσο.

Σε ξέρω
ήρωα του φθινοπώρου
σε γνώρισα
προτού φύγεις
για τα απάτητα οροπέδια
ακολουθώντας το δειλινό.

Τώρα που σμίγει
το φως με το σκοτάδι
και η ζωή με τον θάνατο
άκουσε τη φωνή μου
για τελευταία φορά
ανάμεσα στα φύλλα
καθώς βραδιάζει
και στις τζαμαρίες
των μικρών καταστημάτων
παγώνει το χιονόνερο.

Μείνε λοιπόν αυτή τη νύχτα
στον θάνατο των άστρων
μόνοι και γύρω μας ο κόσμος
μέχρι να μας χτυπήσει το φως
και μετά χάσου
σε μια ορφανή μέρα του Σεπτέμβρη
χάσου
για να σε ξαναδώ μονάχα
αιχμάλωτο του πλήθους
στην επέτειο ενός πόνου
που αποκαθήλωσε τον ήλιο
όταν κάθε πίστη μου ξεψυχήσει
εκτεθειμένη δημόσια
στα βέβηλα βλέμματα των ανθρώπων.

ΑΣΘΕΝΩ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΟΦΟΡΟ

Είναι αποκτήνωση
Το ξέρω
Όταν γυρίζεις και γυρίζω
σκοτωμένοι
από τη δουλειά
κι αδιαφορούμε παντελώς
για τις σειρήνες άλλων

*

ΕΡΓΑΤΡΙΑ ΤΟΝ ΕΒΥΖΑΞΕ

Εντάξει
το μητρικό γάλα
το στήθος της που δεν θα ξεπεράσεις
τη φλεγόμενη θηλή της
τους πρώιμους μ/αστούς μιας καμουφλαρισμένης
ταξικής ιερατείας
το δάχτυλο που φοβισμένη βύζαινες στα όνειρά σου
την ενηλικίωση του μπιμπερό σε ένα μπουκάλι μπίρας
το υποσχόμενο στόμα του
τα επίορκά της χείλη
το στυλωμένο μόριό του
το σπαραγμένο αιδοίο της
τη συνισταμένη του σαλιωμένου κωλοδάχτυλου
αλλά έχεις δει
ρε
πώς βυζαίνουν το τσιγάρο μετά το δεκάωρο;

*

ΕΛ(Τ)Α ΞΑΝΑ

Να με διαβάσεις σαν μικρό παιδί
Να με ψηλαφίσεις σαν κλοπιμαίο
Να με ταϊσεις σαν αρκούδι νηστικό
Και ν’ αγγιχθούμε
Με την λαχτάρα
Ερωμένης
Ξεγραμμένου ναυτικού
Στο πρώτο γράμμα του.

*

ΜΑΚΤΡΟ

Κόκκινο
χρυσοποίκιλτο πανί
τούτη η νύχτα
γλυκά
τη γεύση της μεταλαβιάς
θυμίζει
κάτω από μια κόκκινη επιγραφή
κοντοσταθήκαμε
άπιστοι
ένθεοι
ενεοί
ένθετοι
και πιστοί
έξω από τη Βαρβάκειο
υποσχεθήκαμε
σαν το σφαχτάρι
θα ανταμώνουμε
τα ξημερώματα
συμβιβασμένοι
θα πλαγιάζουμε
στον ώμο του χασάπη

Κόκκινο
χρυσοποίκιλτο πανί
τούτη η νύχτα
βάλαμε αχόρταγα
τα δύο χέρια στο πηγούνι
και την κοινωνήσαμε.

*

ΑΣΤΥ ΑΛΑΤΟΣ

Πύραυλοι είδατος θα εκκινούν από τα σωθικά της
σε ώρα αιχμής
θα εκπυρσοκροτούν
για να ξυπνήσουν τα απογεύματα
που από παιδί
θυσίαζες
στη χαβούζα της πόλης
αφού οι γονείς σου δεν είχαν λεφτά για ιδιαίτερα
έμαθες
όμως
στους «κακούς» της κύκλους
να μεταφράζεις κουρασμένα
αρχαία βλέμματα
να λογαριάζεις
πώς χωρά η ανθρωπότητα σε μια πλατεία
και να μαθαίνεις
απ’ έξω
όλες τις πρωτεύουσες
από τα κάτω Πατήσια ως την Ινδία

*Από τη συλλογή ”ΑΝΘΡΩΠίΝΑ”, εκδ. Αμείλιχος, Ιούνιος 2020.

Σε θέλει ανθρώπινο
κρέας που μυρίζει
χωρίς τη σκόνη
ΜΕΣΑ κυνήγησα το ζώο
τρεις θάνατοι και το ζώο δεν πνίγεται
τρεις θάνατοι φλυαρία
μας ταΐζουν με τρεις νότες
το ζώο τρέχει
ξεφεύγει
στις γειτονιές του λίπους
θα χτίσω είπες εδώ
σε έπιασαν όμως πάνω στην κίνηση
το ένα που δεν έσπασε
κομμάτια θα γίνει
μέσα στη ζωή του πράγματος θα σακατεύεται
από πάνω να χτίσεις
όμως ο σπόρος θέλει το χρόνο του
και η μάταιη λέξη δεν αναπλάθει
αυτό που μένει από τους λύκους
ή
αυτό που μένει για τους λύκους

*

το τότε-τώρα που ρέει στη χαραμάδα του
αρχίζει να επιτίθεται
όχι πιο πέρα από αυτή τη σελίδα
θα κοπεί
σε μικρές ανάσες
ολόκληρη η καμπύλη
λίγη η στάχτη
στέκεται εκεί και χιονίζει
ο καιρός άφαντος
τα ρολόγια του τίποτα
δε σταματούν να χτυπάνε
αυτό είναι το βαλς που καταστρέφεσαι;

*Από τη συλλογή “πέτρα στο βυθό”, εκδ. Σμίλη, Ιούνιος 2021.

Ντυμένη το χρώμα των πόθων μου
σαν τη σκέψη μου πηγαίνεις γυμνή,
μέσα στα μάτια σου βαδίζω όπως στο νερό,
οι τίγρεις πίνουνε στα μάτια σου νερό,
το κολιμπρί καίγεται σ’ αυτές τις φλόγες.
Πάω στο μέτωπό σου όπως στο φεγγάρι,
όπως το σύννεφο στη σκέψη σου,
πάνω ακολουθώντας την κοιλιά σου όπως στα όνειρά σου

η φούστα σου από αραποσίτι κυματίζει και τραγουδάει,
η φούστα σου από κρύσταλλο, η φούστα σου από νερό,
τα χείλη, τα μαλλιά, τα βλεμματά σου,
είσαι βροχή όλη τη νύχτα, όλη μέρα

ανοίγεις το στήθος σου με τα νερένια σου δάχτυλα,
κλείνεις τα μάτια μου με το υδάτινό σου στόμα,
στα κόκκαλά μου στέλνεις τη βροχή, στο στήθος μου
ένα υγρόδεντρο βυθίζει τις νερόριζές του,
ακολουθώ το ανάστημά σου όπως έναν ποταμό,
στο σώμα σου βαδίζω όπως μέσα σ’ ένα δάσος,
όπως στο βουνό, σ’ ένα μονοπάτι
που απολήγει ξάφνου σε μιαν άβυσσο,
ακολουθώ τις σκόρπιες σου σκέψεις
και στην έξοδο του άσπρου σου μετώπου
η διωγμένη σκιά μου θρυμματίζεται,
μαζεύω τα κομμάτια μου ένα-ένα
και συνεχίζω δίχως σώμα, ψάχνω ψηλαφώντας…

*Μετάφραση: Γιώργος Μακρής

**Από το βιβλίο “Εγκόλπιο Ερωτικού Λόγου – Ανθολόγιο Ξένης Ερωτικής Ποίησης του 20ού Αιώνα”, επιλογή-επιμέλεια, Γιώργος Κ. Καραβασίλης, εκδ. Γαβριηλίδης, Αθήνα 2000.