Γιώργος Γκανέλης, Τα αποτυπώματα

Στο μικροσκόπιο το χαλάκι της πόρτας
με τα αποτυπώματα των παπουτσιών

Δε θέλω να αναφερθώ σε λεπτομέρειες
οι λέξεις ακυρώνονται από τη φλυαρία

Το είπα και χθες πως η ζωή είναι δρόμος
ο καθένας με ένα σακίδιο στην πλάτη
ψάχνει απεγνωσμένα να βρει αυτό το σπίτι
μετά σκουπίζει τα πόδια του και μπαίνει

Με φοβίζει το θέμα της διανυκτέρευσης
τι όνειρα θα δει και πώς θα τα ερμηνεύσει

Τα αποτυπώματα στο χαλί πάντα κρύβουν
το στερεό υπόλειμμα των χαμένων ημερών

*Από τη συλλογή “Ακτινογραφία θώρακος”, εκδ. Θράκα 2019.

Νίκος Σφαμένος, Πολύ απλά

Artwork: Anne Magill

έκανε αξιόλογες σπουδές
ταξίδεψε παντού
οι γυναίκες του
όμορφες
η δουλειά καλή
έβγαλε βιβλία
έγινε πατέρας
μέχρι και σε
τηλεπαιχνίδι
Εμφανίστηκε

την ώρα που άλλοι
κλεισμένοι στα δωμάτιά τους
έψαχναν τη λέξη
κι εκεί κρυβόταν όλο το
μυστικό

Μυτιλήνη, 26/8/2023

Linton Kwesi Johnson, Ποιήματα

Ιστορία

ήτανε μια φορά
όπως στα νανουρίσματα
πριν χοίρος να γενεί το γουρουνάκι

που φόρεσα
τον φόβο
πάνω στο πρόσωπό μου
σαν ασπίδα
σαν μια μάσκα

κι όλοι με νόμιζαν για μάγκα και νταή

τίποτε δεν μπόραγες να πεις
για να με κάνεις να την βγάλω
κι αν μου έσπαγες τα νεύρα
τα γέλια μού’ ρχονταν να βάλω

κι όλοι με είχανε για μάγκα και νταή

αλλ’ όχι και πολύ παλιά από τώρα
όπως, να, μες στις ταινίες
-όπως έρχεται στον ήρωα στο άσχετο-
το πνεύμα μου πήρε φωτιά
και τόσο ήμουνα ανήσυχος
που ησυχία δεν έβρισκα
και γύμνωσα το κιμασμένο μου το στήθος
ποτές μου δεν τό’χα σκεφτεί
ότι μέσα απ’ το γυαλί της
ότι όλος ο άπειρος ντουνιάς μπορεί να δεί
μέχρι το τέλος, μές στην φλέβα της καρδιάς

πώς γυρνάν
πώς δένουν
πώς μπερδεύονται
-ω καρδιά μου-
πώς κόβει
πώς νυχιάζει
πώς χαράσσεται

(ξέρετε, είναι παλιά καρδιά για να την κουμαντάρεις-
ετούτο το χαμόγελο, το γύμνωμα στα δόντια
πού’ χει τόσο η καρδιά πρηστεί και τη νιώθεις σαν το λεωφορείο που φεύγει
όταν ούτε μπορείς να βρείς τη ρίμα, το ρυθμό
κι όταν δεν έχει λύση νά’ βρεις για το πάζλ)

οπότε να, τώρα, βγάζω την μάσκα μου
κι αρχίζω να φορώ μαύρα γυαλιά
αλλά πότε πότε να,
πρέπει να τα βγάζω
κι έπειτα –κάθε τόσο-
βρίσκω την τελευταία ποτέ

στιγμή μου
-είδατε την δίκη μου
είδατε τους σταυρούς μου;

*

Το Γράμμα Του Γιού

Φυλακές Μπρίξταν
Λεωφόρος Τζέμπ
Λάνταν, σάουθγουέστ δυό
Ίνγκλαν

Αγαπημένη μάμα,

Καλή σου μέρα.
Ελπίζω τούτες
οι γραμμές να σέ’ βρουν
στην καλύτερή σου υγεία.

Μάμα,
δεν έχω ιδέα πώς να σ’το πώ
γιατί πάλι την έκανα
για να προσέξω τον μικρό τον Τζίμ
έκανα -να τον φροντίσω- πάλι ό,τι μπορούσα.

Μάμα,
ό,τι μπορούσα έκανα,
αλλά να, ξέρεις,
-λυπάμαι που σ’ το λέω-
ο μικρός Τζίμ πάει, τον μάγκωσαν.

Ήταν στη τέλειωμα της ημέρας
που όλοι τρέχουν σαν τρελοί
να πανε σπίτι και στο βραδινό τους μπάνιο.
Εγώ κι ο Τζίμ στεκόμασταν
-για το λεωφορείο –
και ξαφνικά
σκάει ένα αστυνομικό βανάκι.

Έξω την κάνουνε τρεις αστυνόμοι,
όλοι τους βαστάν μπαστούνια.
Του λόγου τους τραβάν ίσα σε μένα και στον Τζίμ.

Ένας απ’ αυτούς την κολλά στον Τζίμ
του σφυρίζει ότι τον παίρνει μέσα.
Ο Τζίμ του λέει να τον αφήσει
αφού δεν έχει κάνει τίποτα
και ότι δεν έχει κλέψει
ποτέ του ούτε κουμπί.
Κι ο Τζίμ τρέμοντας μιλάει αργά
κι οι αστυνόμοι σκάν τα χάχανα.

Μάμα,
άσε με- θα σου πώ τί του κάνανε
Μάμα,
άσε με να σου πώ τί έκαναν στον Τζίμι

τον βαρέσαν στο στομάχι
δίπλωσε στα δυό απ’την μάχη
φέραν στη φάτσα του μπαστούνι
που άκουσα να σπάει πηγούνι
του το φέραν στο κεφάλι
βάρυναι μολύβι (πάλι)
ρίξαν στον σπόρο του κλωτσιά
κι άρχισε αίμα να τρέχει με μιάς

Μάμα,
Δεν μπόραγα να κάθομαι κει πέρα
και να μη φτιάνω τίποτε-
του την φέρνω ενός στο μάτι
και του κόβει το γινάτι
άλλον βάρεσα στο στόμα
-σαν να ακούω, ουρλιάζει ακόμα-
στον άλλονε στη μέση του κλωτσιά
κι αρχινά τα βογγητά- παραπατά,
του την ρίχνω στην μάπα, ίσα
πέφτει πρόσωπο στην πίσσα

κάνει κρότο
και στον τόπο

Μάμα,
κι άλλοι αστυνόμοι ήρθαν
και με έσπασαν στο ξύλο.
Κατηγορούνε –λέει- τον Τζίμ για sus
κι ελόγου μου για φόνο

Μάμα,
μην κάνεις κάτι βιαστικά,
μην πέφτεις στις θλίψεις
και χαμηλώνεις την καρδιά.
Νά’σαι φτιαμένη από κουράγιο
μέχρι να ξανακούσω από τα σένα.

Παραμένω
ο γιός σου,
Σόνυ.

*

sus: θατσερική νομοθεσία που ανασύστασε την -κοπής 19ου αιώνα- προληπτική σύλληψη για «υποψία» (εκ του suspicion). Στην ουσία μηχανισμός ελέγχου της μαύρης νεολαίας.

μια νέα γενιά σπορά από μαύρα παιδιά
αναδυέται τώρα
οδηγεί στην σκληρή σκηνή
και ξεφεύγει
δράττει την μέρα,
λέει στο κεφάλαιο ποτέ ξανά
και πάντα της τραβάει μπροστά

μονάχα νέοι σε
ηλικία μπορούν να είναι
αλλ’όχι και σε μένος
και δεν χρειάζονται
την απαλή
ρηχή τη συμβουλή
των ψυχροκέφαλων
σοφών που ζουν στις αλυσίδες.
τις λέξεις με τα ισχνά κελύφη σπάνε
τραβάν μπροστά τους πάντοτε και πάνε.

νέο αίμα
νέοι ρέμπελοι:
καινούριες φιγούρες
ορίζουν
καινούριες μορφές
φτιάχνουν νέες επαφές
συνδέουν
το αίμα που ανεβαίνει σίγουρο
που φτιάνει ένα νέο μονοπάτι
μπροστά τραβώντας προς την ελευθερία.

*Πρώτη δημοσίευση: περιοδικό “Οροπέδιο”, τχ 5, 2009 (δοκίμιο), και περιοδικό “Τεφλόν”, τχ 4, 2011 (ποιήματα). Πρώτη και μόνη παρουσία του ποιητή στα ελληνικά, μαζί με “Κουκούτσι”, τχ 9, 2012. Εμείς τα πήραμε από εδώ: https://thodorisrakopoulos.blogspot.com/2014/11/linton-kwesi-johnson.html

Αγγελική Κουντουράκη, Πένθιμη ιστορία 

Photo: Peter Kertis

Πριν το πάτημα της σκανδάλης
το στόμα γέμιζε
με καραμέλες γυάλινες
και μια ανάμνηση απόκοσμη

Έφτυνες κομμάτια αμμοβολή

Άνθιζαν τότε
ευωδίαζαν
οι καρδιές και οι μνήμες

Ξεχύνονταν κομμάτια οι ζωές
Γέμιζαν ταξίδια μεταφυσικά και γερασμένα
από την απουσία

Μάζευες δάκρυα από γέλια
τα άφηνες στο χαρτί
μικρά μαύρα σημαδάκια
και η ιστορία ξεκινούσε
πάλι από την αρχή

Σαν τη δροσιά του πιο αγαπημένου ψέματος
Σαν την ανάμνηση του πιο θλιμμένου τραγουδιού

Και σε ρωτούσα γελώντας…

Ταξιδεύει άραγε ό,τι πνίγεται στην αγάπη;

*Από τη συλλογή “Nigredo”, ΑΩ εκδόσεις, 2023.

Λεωνίδας Καζάσης, Εκδοχή

Σύννεφα, οιωνούς εγείρουν,
όταν ο ήλιος αποκαρώνει
και η ευδία ιδιάζοντας,
μιάν άλλη αισθητική προβάλλει.
Μαντήλι στο κενό φουσκώνει λιγερά το βλέμμα,
που, απλανώς, κοιτούσες.

Jaques Prevel (1915-1951), Όλοι οι φίλοι μας είναι νεκροί

Στους Roger Gilbert-Lecompte, Rene Daumal, Hendrick Cramer, Luc Dietrich

Όλοι οι φίλοι μας είναι νεκροί
Πλανηθήκαμε παρ’ όλες τις ελπίδες μας
ήμασταν εντούτοις όντα ικανά να πεθάνουμε
Και μοιάσαμε με τους εαυτούς μας πάρα πολύ
Και κανένας ποτέ δεν θα καταλάβει
Ποτέ κανένας δε θα μας ακούσει
Ποτέ κανένας δε θα θυμηθεί

Κι απόψε με το στήθος μου ορθάνοιχτο
Σ’ όλα τα πλήγματα ενός βαριού ολέθρου
Θυμάμαι με τα δάκρυά μου
Και ξέρω ότι ήμασταν οι μόνοι παρόντες και αιώνιοι
Οι μόνοι ικανοί ν’ αναλάβουμε την Κληρονομιά
Να ορθωθούμε σαν υνιά
Και να ξεσκίσουμε αυτόν τον νεκρό καιρό

*Από εδώ: https://christinehag.wordpress.com/2023/08/25/oloi-oi-filoi-mas-einai-nekroi/

Αλέξανδρος Τσώτσος, Το δωμάτιο

Κανείς δε μιλούσε.

Στο δωμάτιο εκείνο ήταν απαγορευτικό
Το οτιδήποτε.
Υπήρξαν αρκετοί εκεί.
Όσο να συνηθίσεις ήταν ζόρικο.
Όσο να μαραζώσει ο εαυτός σου ήταν το κρίσιμο.
Μετά γινόταν σταθερό.
Μια φαινόμενη παύση.
Ύστερα στις θέσεις των πρώτων οι επόμενοι,
Ύστερα στα παπούτσια των πεθαμένων οι νέοι.

Επιτρεπόταν να αναπνέεις∙
Υπό όρους.
Επιτρεπόταν να ανοίγεις τα μάτια σου∙
Αν κοίταζες μονάχα εκεί που έπρεπε.
Επιτρεπόταν να κουνήσεις ελαφρώς τον καρπό σου∙
Αν επρόκειτο να νουθετήσεις τον παραβάτη μπροστά σου.

Όλοι κάθονταν ο ένας πίσω από τον άλλον.
Κανείς δεν έβλεπε παρά μόνο πλάτες, σβέρκους, τριχωτά αυτιά.

Δεν είχε νύχτα και μέρα στο δωμάτιο
Ούτε τέχνη, ούτε ηδονή, ούτε κάτι
Κάτι ρε παιδί μου, πως το λένε
Κάτι, μια αμαρτία, ένα παιχνίδι, μια ξεροκεφαλιά
Κάτι να σπάει τη νέκρα.

Κάθε τόσο,
Αδύνατο να υπολογιστεί το κάθε πότε,
Σηκωνόταν ένας -από όλους- όρθιος
Κατέβαζε το παντελόνι του
Και έδειχνε στον από πίσω τις τρίχες των γλουτών του∙
Πριν προλάβει να σηκώσει τον καρπό του ο από πίσω
Ένας καινούριος καθήμενος,
Ένας άλλος ταπεινωμένος,
Έπαιρνε τη θέση του περήφανου εκτελεσμένου.

Walt Whitman, Νομίζω πως θα επέστρεφα να ζήσω με τα ζώα

Νομίζω πως θα επέστρεφα να ζήσω με τα ζώα – είναι τόσο γαλήνια και αυτάρκη
Στέκομαι και τα κοιτάω ώρες και ώρες.

Δεν ιδρώνουν και δεν κλαψουρίζουν για την κατάστασή τους.
Δεν μένουν ξάγρυπνα την νύχτα να κλαίνε για τις αμαρτίες τους.
Δεν με αηδιάζουν συζητώντας το καθήκον τους προς τον Θεό,
Κανένα δεν είναι ανικανοποίητο, ούτε ένα δεν παραληρεί με την μανία να κατέχει πράγματα.
Κανένα δεν προσκυνάει το άλλο, ή το γένος του που έζησε πριν χιλιάδες χρόνια
Κανένα δεν είναι αξιοσέβαστο ή δυστυχισμένο σε όλη τη γη.

*Mετάφραση Νίκος Δήμου

**Παρμένο από εδώ: https://poiimata.com/2023/08/22/zoa-whitman/

Τα αίσχη των Μεγάλων

Τα αίσχη των Μεγάλων.

Τώρα ανεβαίνουν στη σκηνή.

Καλωσορίστε τα.

Η πρεμιέρα τους θα είναι και η τελευταία τους παράσταση.

Μπρος στα μάτια αόρατων θεατών.

Μες στους άψυχους δρόμους γεμάτους σκιές φαντασμάτων.

Καθείς κρυμμένος πίσω από την κάμερά του.

Παρακολουθούν.

Πίσω απ’ αυτή την κάμερα που οι Μεγάλοι φαγώθηκαν να καταγράφουν.

Να καταγράφουν καρέ-καρέ τα αίσχη.

Τα αίσχη των Μεγάλων.

Τις ισχνές κατάντιες της ανθρωπότητάς Των.
Η δύστυχη πασχίζει εδώ και αιώνες, μα δεν φτάνει στην αυτοκαταστροφή της.
Και τούτο εξαιτίας των ευαίσθητων σκεπτόμενων Ανθρώπων που αντιδρούν.
Μα τώρα παρακολουθούν.
Βλέπουν κι αφρίζουν όταν οι Μεγάλοι στέλνουν τους προστάτες Τους να καταστείλουν τους γιατρούς εν μέσω πανδημίας.

Τα αίσχη των Μεγάλων.

Τούτη η παράσταση ήταν και είναι η Μεγαλύτερη πανδημία.

Τα αίσχη των Μεγάλων.

Κείνων των Μεγάλων που αυτο-γράφονται στην Μεγάλη Ιστορία Των, επειδή στέλνουν τους άλλους τους προστάτες Των σε κηδείες απεργών πείνας.

Κι όλα αυτά για να φιμώσουν μια φωνή που δεν φιμώνεται.

Μια φωνή που καταδικάζει τα αίσχη.

Τα αίσχη των Μεγάλων.

Των Μεγάλων που αυτο-καδράρονται σε επίχρυσες κορνίζες για τις επαναπροωθήσεις των άμοιρων κατατρεγμένων νεηλύδων.

Τα αίσχη των Μεγάλων.

Εκείνων που αυτο-παρασημοφορούνται επειδή στέλνουν ελικόπτερα στα αγνά ελεύθερα βουνά μήπως και πιάσουν κανέναν να εισπνέει καθαρό αέρα.

Τα αίσχη των Μεγάλων.

Αυτών που αυτο-χειροκροτούνται στις 20.00, επειδή κυβερνούν τα σάπια Μεγαλεία Των, χρησιμοποιώντας τον χειραγωγημένο λαό που χάφτει τούτο για αλληλεγγύη.

Κείνα τα Μεγαλεία που απαγορεύουν την επαφή ανθρώπου και θάλασσας.

Της πλέον υγειούς σχέσης του ανθρώπου με τη φύση, επί αιώνες.

Της αρμυρής της θάλασσας που τον πόνο απαλύνει.

Από κείνα.

Τα αίσχη των Μεγάλων.

(SaMadeCa, 7/4/2020)

*Σχετικός σύνδεσμος: https://ataktapoemata.wordpress.com/2020/04/08/%cf%84%ce%b1-%ce%b1%ce%af%cf%83%cf%87%ce%b7-%cf%84%cf%89%ce%bd-%ce%bc%ce%b5%ce%b3%ce%ac%ce%bb%cf%89%ce%bd/

Λίνα Βαταντζή, Δεν χωρά διαφυγή

Πύρινο ηλιοτρόπιο
η πεδιάδα που αγάπησα

τόπος τυλιγμένος στα νερά

χωρίς γέφυρες
χωρίς ορίζοντες

αλώνονται οι δυνάμεις
τα χέρια ικετευτικά –

τα μικρά μας όνειρα
παρηγορητικά λιμάνια

τόπος σε αναζήτηση ελπίδας.