ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΙΙ

Τα Χριστούγεννα φωνάζουν
με τις εορταστικές ιαχές και τα πλουμίσματα
τον ερχομό τους
κι οι αρλεκίνοι του δρόμου χαρίζουν στο
τσουχτερό της νύχτας αγέρι
το χαμόγελο εκείνο το πλατύ που
δεν μπορεί τη θλίψη του να κρύψει

Παιδιά του κόσμου όλου
παιδιά του κόσμου του δικού μας και του άλλου
φωτίστε με τα μάτια σας τους γεμάτους
μοναξιά και απόγνωση ατέρμονους δρόμους

Γίνετε εσείς της γης τα αστέρια
Εσείς γίνετε και τα χαμόγελα του ουρανού

Και δείτε την καρδιά σας κόκκινα ν’ ανθίζει ρόδα σαν εκείνα του μαγιού
Δεκέμβρη μήνα

*

ΔΩΡΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Κάποτε κάποιο βρέφος χόρταινε με την άχνα των ζώων
του στάβλου.
Αγαλλιαζόταν που ‘νιωθε ζεστασιά, φροντίδα, θαλπωρή
από ζώα κι από ανθρώπους.

«Φυσικά και θα τους πάρουμε τα δώρα τους.
Να μη νιώσουν τα παιδιά μας Χριστούγεννα;»,
ακούστηκε ο γονιός.

Και κάπως έτσι ξεκινά η πορεία προς τον υλισμό.
Και κάπως έτσι ξεκινά η πορεία προς της ουσίας την απαξίωση.
Ανθρώπινα πράματα.
Και το παιδί δεν χάνει την παιδικότητά του.
Μα το παιδί χάνει την αθωότητά του.

Μια μπάλα, μια κούκλα, θέλω να δωρίσω στο παιδί εκείνο
που θα την εκτιμήσει σαν θείο δώρο στη ζωή του
και θα πάρει μια χαρά ίσαμε το σύμπαν όλο.

Γιατί τούτο το παιδί να περάσει αναγκάστηκε
με επιτυχία την πορεία του προς την ουσία των πραγμάτων.

Σε ένα τέτοιο παιδί θέλω να προσφέρω φέτος τα Χριστούγεννα το δώρο μου.
Μια κούκλα δικιά μου παλιά και πολύτιμη από τα παιδικάτα μου.

Πλησιάζουν μέρες γιορτινές
σε αχλή ονείρου δημιουργούνται
προσδοκίες

αγιάτρευτα μηνύματα ελπιδοφόρα
έρχονται,
θαρρείς καλπάζουν

με μουσικές εκκωφαντικές
και χαμόγελα γραμμένα
σκεπάζουν τους ψιθύρους μοναξιάς

όπως και την σιωπηλή αναμονή
των πλουμιδιών

που θα σβήσουν σαν άστρα πανάρχαια
μέσα στην σκόνη της ματαίωσης –

μόλις τα γιορτινά άνθη μαραθούν
οι δρόμοι μας πεζοί και κακοτράχαλοι
θα ξαναγίνουν.

Τζάσπερ, είχες δει ποτέ σου τη σημαία του εθελοντικού λόχου των Ελλήνων της Αμερικής κατά τους πολέμους 1912-13; Είχες δει κουρελόπανα μέσα στο χρόνο να μεταμορφώνονται σε έργα τέχνης; Φαντάστηκες τη φθορά σαν μια αργόσυρτη πινελιά, το μπαρούτι σαν μια υπόμαυρη στιγμιαία σκιά, την απόσταση του εικαστικού σαν βεληνεκές ενός όπλου στο πεδίο μάχης, τις σκισμένες κλωστές σαν αντανάκλαση της έντασης των σπασμένων νεύρων, τα χαμένα κομμάτια υφάσματος σαν τη θεωρία του χαμένου κέντρου, τις όποιες τρύπες σαν μαύρα πηγάδια του υποσυνειδήτου;

Τζάσπερ, αλτ! Τις ει; Ήσουν πρόδρομος χωρίς να το ξέρεις ή πάντα θα σε ξεπερνά ο χρόνος και η φύση; Ο χρόνος σε πιάνει απ’ τα μαλλιά, Τζάσπερ, και δεν καταλαβαίνεις για πότε γίνεσαι λάδι σε μουσαμά. Τα οστά σου, Τζάσπερ, θα μπορούσαν να ‘ναι το κοντάρι μιας σημαίας. Πως βίωσες άραγε τον αμερικανικό εμφύλιο;Ήσουν με τους Βόρειους ή με τους Νότιους; Σκοτώθηκε κανένας πρόγονός σου; Η φράση “φίλια πυρά” κυματίζει στα έργα σου; Τι προτιμάς, την έπαρση ή την υποστολή σημαίας; Το “μεσίστια” σου θυμίζει κάτι;

Τζάσπερ, επειδή ίσως σε κούρασα, μπορείς να κάτσεις ημιανάπαυση. Ξέρεις, εδώ λένε είναι Μπαλκάνια, γι’ αυτό και συνηθίζουμε να καίμε τις σημαίες, εδώ τα κουρελόπανα δεν τα προσεγγίζουμε, εδώ ο τόπος είναι χρόνος και ο χρόνος τόπος, αλλά εμείς είμαστε εκτός τόπου και χρόνου. Εσύ που είσαι; Είσαι περισσότερο εικόνα ή και τα υλικά σου;Παίζεις, κι αν ναι, το τραβάς καθόλου στα άκρα; Τα σημαινόμενα σου πιάνουνε βυθό ή επιπλέουν σε λιμνάζοντα νερά; Η δική σου πρωτοπορία έχει πίσω πόρτα; Αλήθεια, Τζάσπερ, στον ύπνο σου βλέπεις σημαίες ή μας κοροϊδεύεις; Όπως και να ‘χει, για να τελειώνουμε, ίσως η μόνη σημαία να είναι το δέρμα μας.

*Από το βιβλίο “Με ύφος Ινδιάνου”, εκδ. Αντίποδες.

**Οι τρεις πρώτες φωτογραφίες είναι έργα του Αμερικανού εικαστικού Τζάσπερ Τζόουνς. Η τέταρτη, με την ροζ σημαία, έργο της εικαστικού Γεωργίας Λαλέ.

ΙΙΙ

Δραπετεύω μέσ’ απ’ τις λέξεις
που δεν είπα.
Εγκαταλείπομαι
στις ώρες που πιο πολύ αγάπησα.
Αυτή η σιγή δεν έχει τέλος.
Τρομάζω να περιμένω
αυτό που δε θα ’ρθει.
Τρομάζω στη σκέψη
αυτών που δεν έγραψα.
Αυτή η σιγή
απόλυτα δική μου
με κατακερματίζει.

*“Διόδια”, εκδ. Κέδρος, Αθήνα 1972.

ΞΕΠΡΟΒΟΔΙΣΜΑ

Γυροφέρνουν χρόνια τώρα
κι είπα να τα μαζέψω
ένα μπουκέτο ξεβράκωτα όνειρα.
Και αφού ανταλλάξαμε μηνύματα κι αστεία,
τα στέλνω ν’ αλητέψουν πάλι,
να βρουν τον τόπο τους
στις ρωγμές νοικοκυρεμένων ζωών.
Ξέρουν αυτά τι να κάνουν.
Κλείνουν κι ανοίγουνε ρωγμές.

*

ΠΕΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ

Ξυπνήστε νοικοκυραίοι – Πεθαίνω!
είχαν χαράξει στον τοίχο.
Δίπλα η ζωγραφιά ενός τρωκτικού
καραδοκεί να τρυπώσει στο ζωγραφισμένο παράθυρο.
Πιο δίπλα σώματα
ακουμπισμένα στη λάσπη του δρόμου
δεν έχουν γίνει ακόμα ζωγραφιές.
Ξεκουράζονται, αργοπεθαίνουν ή αργογεννιούνται
σαν άνθρωποι που βγήκαν από ναυάγιο.
Σαν ναυάγια που στοιχειώσανε τη στεριά.

*

DROMALI

Ο νους είναι που φεύγει.
Τον βρίσκω πότε να πλανιέται,
πότε ν’ ακροβατεί
και πάλι να επιστρέφει με την επιθυμία να κουρνιάσει.
Αντλεί προμήθειες σε κάποια σύντομα διαλείμματα
μέχρι να φύγει πάλι,
ακολουθώντας την πορεία που χαράζει
η πιο υπαρκτή αυταπάτη μου: το λάγνο κάλεσμα του δρόμου.

*

ΑΠΟΔΡΑΣΗ

Φαλτσέτα ανάμεσα στα μάτια σου
το χαμόγελό μου
να κατουράει αίμα,
μην και ξεπλύνει την αυταπάτη της γαλήνιας ζωής
που λίμνασε
στα νερά ενός βάλτου που γλυκά σαπίζει.

*Τα τέσσερα παραπάνω ποιήματα είναι από την πρώτη ποιητική συλλογή της Σεβαστής Τρουμπέτα που κυκλοφόρησε με τον τίτλο dromalí («η οδοιπόρος» στα ρομανές) από τις εκδόσεις η βαλίτσα τον Οκτώβριο του 2023.
Η Σεβαστή Τρουμπέτα ζει στο Βερολίνο, είναι κοινωνιολόγος και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Hochschule Magdeburg-Stendal, με γνωστικό αντικείμενο Παιδική Ηλικία και Μετανάστευση. Το συγγραφικό της έργο περιλαμβάνει μονογραφίες, άρθρα και επιμέλεια συλλογικών τόμων σε θέματα σχετικά με τη μετανάστευση, τις μειονότητες, τα σύνορα, τον ρατσισμό, τη βιοπολιτική κ.ά. Ασχολείται ερασιτεχνικά με το θέατρο.

**Από εδώ: https://logotexnia21.blogspot.com/2023/10/dromali.html?fbclid=IwAR1OeAyWETKtlwKfpGUWwLT2wjUD9bjiE4KDVerBcAw_blb6RVRVWbU9Dcc

Όμως το χόρτο
Θα τιμωρήσει εκείνον που το διάστρεψε,
Το ζώο με τις τοξίνες του θα πλήξει
Τον καταναλωτή
Και τα καμένα δάση
Θα ’ρθουν και θα σας κόψουν
Την αναπνοή.
Κι εσείς ανύποπτοι
Στα κινητά σιδερικά σας.

26 Αυγούστου 1979

*Από τη συλλογή “Ακαριαία”, εκδ. Ύψιλον/βιβλία, Αθήνα 1985.

5.

Μονόλιθοι σκεπάζουν όλες τις εκπλήξεις της γης και ο ουρανός είναι γκρίζος και δεν μιλάει σε κανέναν.

Τα δοξάρια γίνονται πολλά και στην τριβή τους με τις χορδές βγάζουν σπινθήρες δίχως μνήμη.

Στον αδειανό ρυθμό της πόρτας σηκώνεται βαριά η περιπέτεια της σκόνης.

Φεύγω από το ένα δωμάτιο του σπιτιού και μπαίνω στο άλλο. Σέρνοντας το βήμα μου φτάνω στο ασθενικό δάσος του δωματίου και σαστισμένος κοιτάζω τα πουλιά που λιώνουν…

Εκεί, σε αυτό το δάσος διαλέγουν να λιώνουν τα πουλιά.

Εκεί κι εγώ ανάμεσα στα πένθιμα καχεκτικά δένδρα περπατάω αργός άνθρωπος δίχως όψη και όνομα…

Τελικά βάζω να παίξουν οι Genesis στο πικάπ και τους ακούω σαν γυμνό καλώδιο.

*

14

Το σπίτι μου στο Λίνκουιτς πριν φορέσει τις γεναιόδωρες αρκούδες του είναι δύο βραστά αυγά δίχως αλεξικέραυνο.

Με χάρη στριγγλιές δυσλεκτικών παιδιών τρυπούν τα κλειστά παράθυρά του ανοίγοντας απροσέγγιστες διώρυγες.

Το σώμα είναι τα κόκαλα όταν αλλάζουν βλέμμα.

Το περπάτημα είναι η κίνηση των ποδιών καθώς συγκρούονται μ’ ένα χαμηλό φρένο από τσάι.

Η νύχτα είναι το δάσος από φυστίκια υπερήρωες.

Επικοί αποπροσανατολισμοί αυλακώνουν το κούτελό μου.

Το σάλιο στη γλώσσα μου γίνεται αργό, και ακριβώς δίπλα μου ο καπετάνιος με την μπιφτέκι καρδιά χρωματίζει και διευθετεί με παγκόσμιο ηλεκτρισμό όλα τα ξέμπαρκα αυτού του κόσμου.

Δεν είναι που τα μπούτια της πουτάνας γέμισαν ομιλητικά σπυράκια.

Δεν είναι που το σκηνικό μετατοπίζεται και το σπίτι μου στο Λίνκουιτς και όλες οι ανακρίβειές του πάνε πιο πέρα.

Είναι που τελικά μεσάνυχτα αποδώ και αποκεί το φύλλωμα του ηλιακού σκορπιού πλένει όπως Χριστός τα πόδια μου και πάλι.

*“Οι δύο σκύλοι κάτω από το μαξιλάρι μου (Η ιστορία με λόγια και χωρίς λόγια)”, εκδ. Φαρφουλάς, 2023.

ΣΙΩΠΗΡΟΣ ΓΟΝΟΣ ΙΙ

Τι είναι οι λέξεις μου
χωρίς εσένα

και πώς να φανταστώ

χωρίς τις λέξεις σου
εσένα

τώρα που η σιωπή
έγινε συνάντηση

*

ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΤΡΕΝΩΝ

Πέρναγε σπασμένος
ο ανοιξιάτικος αέρας
από τα παράθυρα
των τραίνων

Χτυπούσαν
της σκουριάς
τα μέταλλα
σήμαντρα ραγισμένα

Σε κάθε άφιξη της φθοράς.

*

ΣΚΟΤΑΔΙ

Το σκοτάδι είναι μαγικό

Αναγκάζει και το πιο ανεπαίσθητο εχθρικό φως
να αποκαλύψει χωρίς τη θέλησή του
τις ανυπέρβλητες κινήσεις των σκιών

Αδιαπέραστη η ασπίδα
του σκοταδιού
που προστατεύει τα ανείπωτα

Ψηλαφίζεις το σκοτάδι
και νιώθεις την ανταπόδοση
της πιο μεθυσμένης επιθυμίας.

*Από τη συλλογή “Πανδημία Λήθης”, εκδ. Πάτρα, 2021.

In the silence of night, violent
thunderclap derails your thought
yet calls you over one
mountain range after another
searching for your red lantern
if to find the path you missed
somewhere farther back
under banality pleats
yet if you start your sweet melody
in a duo with the chickadee’s
if you start your song again
perhaps this time
you will be able to complete
composing the sonata, the finale
and stop your furious flight

*From “Wheat Ears – Selected Poems”. Taken from here: https://authormanolis.wordpress.com/2023/12/19/wheat-ears-selected-poems-115/

Μην πίνετε νερό μην πίνετε νερό διαλαλούσε
χωρίς εκείνη τη μαγκιόρικη βραχνάδα
κράχτη του σιναφιού
ένας λαϊκοπωλητής το πρωί
στη μαναβική της Ξηροκρήνης

Πιείτε καλύτερα χυμό
πορτοκάλι τζάμπα πράμα
το κιλό πενήντα λεπτά

Μην πίνεις νερό μην πίνεις νερό
γράφει κάπου στην Άμωμο σύλληψη
σ’ έναν από τους σουρεαλιστικούς του αφορισμούς
ο Αντρέ Μπρετόν

Ήταν άραγε και τότε
τόσο φθηνά
τα πορτοκάλια;