Μπίλη Βέμη, Δύο ποιήματα

Φωτογραφία: Armen Yengoyan

Ο καφές
 
Όμορφη και γλυκιά παλεύει η μοίρα μου
με τα κατακάθια του καφέ
το αύριο κρέμεται σα χριστουγεννιάτικη μπάλα
Μπορεί από καπνό κι αλάτι
μπορεί από κρύσταλλο
 
ως τότε λούζομαι στους ατμούς της αγάπης
και δεν ελπίζω να έχει διάρκεια
 
Δε θα γεννήσουμε μαζί τα παιδιά μας είπες κάποτε
και το φως μαραίνεται στο ταβάνι
Όλοι οι ποιητές μιλούν για το φως
για να κρύβουν όσα φαίνονται
 
Μου φτάνει το φεγγάρι και η θάλασσα
μέσα της ένα τραπέζι και δύο καρέκλες
τα πόδια των αντικειμένων
να είναι βυθισμένα ως τη μέση
στο νερό
 
στο τραπέζι ένα ποτήρι
ένα χέρι θα το γεμίζει
μ’ αυτό θα αδειάζει στον ίδιο χρόνο
κι ένας ψυχίατρος θα τρέξει
 
να ερμηνεύει τα σύμβολα
 
*Από την συλλογή «Η Σκουριά του Μεγαλέξανδρου» (1978)
 
*
 
Η ψυχοσώστης
 
Πήρε το καλαθάκι της και τράβηξε στις λάσπες
βουτώντας τα χέρια και ανασύροντας κάτι εδώ κι εκεί
 
Στεκόμασταν κι εμείς στην άκρη της λάσπης συζητώντας
ψάχνοντας που και που μπροστά μας
δίχως ζήλο
 
Όσο που σήκωσα τα μάτια και την είδα
σεμνή φιγούρα στα χρώματα του δειλινού που υποχωρούσε
 
Τότε έλαμψε πόσο πάθος είχε για τη δουλειά της ·
πόση αγάπη
 
 Πότε προχώρησε;
 Πότε όλα της έγιναν απόμακρα
 η παρέα, τα απομεινάρια της χτεσινής γιορτής;
 
Ξεχώρισε από όλους μας – ερασιτέχνες
Το πάθος της δουλειάς της
την έφερε ως την γάμπα στα νερά
 
χωρίο πλημμυρισμένο να ανασκάπτει
 
*Από την συλλογή «Φυτά του ύπνου» (2000)

Charles Farber, morning highway / πρωινή εθνική οδός

Distances streams at my throat
and the close-flamed trees topple
softly backwards on the unseen pile
along the sky’s long, cold bar
an aluminium leaf floats evenly
to the moon’s bleached statement;

you, danger says drily, and the eyes tars
to the cooling stripe, the drum hoboes
beneath the fender, and the bloody messed
of the mornin g highway cry alas, alas

Αποστάσεις ρέουν στο λαιμό μου
και τα δέντρα με τις πυκνές φλόγες γέρνουν
απαλά προς τα πίσω πάνω στον αόρατο σωρό
κατά μήκος της μακράς, κρύας γραμμής του ουρανού
ένα φύλλο αλουμινίου αιωρείται ομοιόμορφα
προς τη λευκή δήλωση του φεγγαριού.

εσύ, λέει ξηρά ο κίνδυνος, και τα μάτια κολλάνε
στην ψυχρή λωρίδα, τα τύμπανα των αλήτων
κάτω από το φτερό, και το αιματηρό χάος
του πρωινού αυτοκινητόδρομου φωνάζουν αλίμονο, αλίμονο

*Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης

Δημήτρης Δούκαρης, Σε ποιο στρατόπεδο ανήκω εγώ;

Φωτογραφία: Urs Boke

Σε ποιο στρατόπεδο ανήκω εγώ;
Αυτοί που ήξερα, αυτοί που με ήξεραν
Τους κρέμασαν στα δέντρα
Αυτοί που ήξερα τους στείλαν στο απόσπασμα
Άλλους τους πέθαναν στα μακρινά νησιά
Τώρα με ξέρουν εκείνοι που δεν έχουν μνήμη,
Δεν έχουν οίκτο
Τώρα βαδίζω ανάμεσα σ’ αυτούς
Που δεν είχαν ποτέ οίκτο

Πασχάλης Κατσίκας, Δύο ποιήματα

Φωτογραφία: Hans Jacob Haarseth

ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΑ ΣΤΙΣ 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ

Μαύρισε το σφυρί
που χτύπαγε πάνω στο ύφασμα
Η μυρωδιά από νωτισμένο χώμα
ποτέ πια δεν θα φύγει
Κι όμως, είμαι γαλήνια
Ο ίδιος αέρας μας τυλίγει
Ας μην με βλέπεις – είμαι εδώ
σε μια φωτογραφία γενεθλίων
σε ένα γέλιο παρατεταμένο·
στη γεύση του μεσημεριανού της Κυριακής
Αν σκοτεινιάσει η ανάσα σου
απ’ όσους στέρησαν τη δική μου
στην ίδια φυλακή
δεν θα αντέξω να σε βλέπω
Να μην φοβάσαι άλλο
Στους ψίθυρους σε περιμένω

*

Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ

                   στον Παναγιωτάκη

Διέταξαν την άμεση εκταφή μου
Ήμουν το πέμπτο θύμα
αυτών που έκριναν τα αίτια φυσικά
Όσο με ταλαιπώρησε αυτή η προδοσία
μια αισιοδοξία διαφάνηκε στα χείλη
των φλύαρων προσκυνητών
Στη φόνισσα ταΐζαν τρούφα κόκκινη
να κάνει το γέλιο της ζωής της
Αγαπημένοι μου συμμαθητές
σας ρούφηξε η κοινοτοπία
Το νταλαβέρι στις οθόνες είναι εθιστικό

Φτιάξτε μου, τώρα, τον μαρμάρινο σταυρό
Του χτες τα ζάρια αν δεν ήτανε φτυσμένα
φτύστε τον κόρφο σας
ν’ αποκαλυφθεί η εκτέλεση

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

Ο Πασχάλης Κατσίκας (Reutlingen της Γερμανίας, 1971), κατάγεται από την
Κίρκη του Έβρου και ζει στην Κομοτηνή. Είναι υπεύθυνος της Βιβλιοθήκης του
Τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης,
συντάκτης στα περιοδικά Εξιτήριον, Λογοτεχνικό Δελτίο και μέλος του
Φιλολογικού Ομίλου Ελλάδος. Ποιήματα και διηγήματά του έχουν δημοσιευθεί
σε διάφορα ηλεκτρονικά και έντυπα λογοτεχνικά περιοδικά, στην εφημερίδα
Παρατηρητής της Θράκης, έχουν συμπεριληφθεί σε ανθολογίες και έχουν
μεταφραστεί στα ισπανικά, ιταλικά, γερμανικά και αγγλικά. Έχει εκδώσει τις
ποιητικές συλλογές: Τεταρτημόρια (Παρατηρητής της Θράκης, 2019), Ρετάλια
(Γράφημα, 2020), Το κοιμώμενο τσίρκο (Εξιτήριον, free e-book, 2021 &
Ιδιωτική έκδοση), Τα κόκκινα πουλιά (Δρόμων, 2022), Νήσος Κίρκη (Δρόμων,
2024). Η ανθολογία ποιημάτων του «Σπίρτα στο σκοτάδι» (Cerillas en la
oscuridad) κυκλοφόρησε στα ισπανικά από τις εκδόσεις Padilla Libros
(Sevilla, 2025) σε μετάφραση του Jose Antonio Moreno Jurado.

Δημήτρης Τρωαδίτης, μέχρι την τελευταία ανάσα 

Πίνακας του Αλέξανδρου Ίσαρη

Η ανάσα όμοια
με προσφύγισσα των δρόμων

στοχάζεσαι μπροστά
στα νερά των βροχών

μένεις άναυδος μπροστά
στο θαύμα της ζωής

και της συνέχειάς του
του θανάτου

στην άμπωτη των λιθαριών
γέρνεις το κεφάλι αποσβολωμένος

με στέρεο χέρι
και ματιά που καρφώνει

σε ξεπλένουν τα νάματα της ζήσης
μέχρι την τελευταία ανάσα

*

Until the last breath

Breath—
like a refugee of the streets

you contemplate
before the waters of the rain

you stand speechless
before the miracle of life

and its continuation—
death

at the ebb of the stone
you bow your head, stunned

with a steady hand
and a gaze that pierces

the springs of life wash over you
until the last breath

Omed Qarani, Ιουλιανές νύχτες

Νύχτα ενός Ιουλίου,
εργάτες κοιμούνται υπό το σεληνόφως,
περιστέρια πίσω
από τα βλέφαρα των οφθαλμών μου κρύβονται,
τα όνειρά μου
από τον μιναρέ της σιγής πέφτουν
και λέω στον εαυτό μου:
δεν είμαστε τίποτα
παρά παιχνίδι για τον τόπο και τον χρόνο…

Άλλη νύχτα ενός Ιουλίου,
εργάτες υπό το σεληνόφως
κοιμισμένοι, τα βλέφαρά μου τόσο βαριά
όσο εκείνο το κτίριο
που πάνω του είμαστε ξαπλωμένοι,
σκέπτομαι τις παραπλανητικές σχέσεις,
τους φθηνούς λόγους,
το τραύμα του ανόητου γέλιου,
λέω στον εαυτό μου:
η ζωή ρεύει με την φλέβα που υπομένει…

شەوانی جۆزەردان

شەوێکی مانگی جۆزەردانە، کرێکارەکان لەژێر تریفەی مانگەشەودا ڕاکشاون، کۆترەکان لە پشت پێڵووی چاوەکانم

خۆیان دەشارنەوە، خەونەکانم بە منارەی بێدەنگی شۆڕ دەبنەوە و بە خۆم دەڵێم: ئێمە هیچ نین جگە لە یارییەک بۆ شوێنەکەی و کاتەکەی..

شەوێکی دیکەی مانگی جۆزەردانە، کرێکارەکان لەژێر تریفەی مانگەشەودا نوستوون،  پێڵووەکانم هێندەی ئەو باڵەخانەیەی لە بانی ڕاکشاوین قورسن، بیر لە پەیوەندییە گەمژەییەکان دەکەمەوە، لە گفتە هەرزانەکان لە برینی زەردەخەنە بێ واتایەکان، بە خۆم دەڵێم: ژیان بەو دەمارەدا دەڕوا کە بەرگە دەگرێ..

4ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Νάουσας: Η καρδιά της ποίησης χτυπά στις 26-28 Σεπτεμβρίου στη Νάουσα

Tο 4ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Νάουσας “Ο Αριστοτέλης και ο κόσμος” ξεκινά την Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου με την επίσημη τελετή έναρξης στην Αίθουσα ΒΕΤΛΑΝΣ, του συγκροτήματος ΕΡΙΑ, κατά την οποία θα συμμετέχουν 20 ποιητές από 13 χώρες του κόσμου (ΗΠΑ, Αυστραλία, Σουδάν, Περού, Σουηδία, Ιρλανδία, Γερμανία, Αυστρία, Ιταλία, Ισπανία, Αλβανία, Κύπρος και Ελλάδα).

Με την συνδιοργάνωση και υπό την Αιγίδα του Δήμου Ηρωικής Πόλεως Νάουσας τελεί το 4ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης το οποίο διοργανώνει η «Κίνηση για τα Γράμματα και τις Τέχνες» από την Παρασκευή 26 Σεπτεμβρίου έως και την Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου 2025.

Για τρεις ημέρες θα γεμίσει η Ηρωική πόλη της Νάουσας με γνωστούς ποιητές, που θα απαγγείλουν σε διάφορα σημεία της με μουσικά εμβόλιμα στους τόπους διεξαγωγής. Επίσης θα γίνει παρουσίαση βιβλίων, ξεναγήσεις και άλλες εκδηλώσεις.

Οι χώροι διεξαγωγής του φεστιβάλ είναι η Αίθουσα ΒΕΤΛΑΝΣ της Νάουσας, το Πολιτιστικό Κέντρο της Σχολής Αριστοτέλη, το Κέντρο Βιομηχανικής Κληρονομιάς ΕΡΙΑ, το Εργαστήριο παραδοσιακής ενδυμασίας της Οικογένειας Τόμτση, το Αρχαίο Θέατρο Μίεζας, οι Μακεδονικοί Τάφοι, το Νυμφαίο (Σχολή Αριστοτέλη) και το Αρχείο της Αργυρουπόλεως στην Εύξεινο Λέσχη Νάουσας. Οι δράσεις θα περιλαμβάνουν ξεναγήσεις στα αρχαία μνημεία και σε παραδοσιακά κτήρια της περιοχής με αναγνώσεις ποιημάτων.

Οι προσκλήσεις συμμετοχής σε αυτό το φεστιβάλ έγιναν με γνώμονα την πολιτιστική διπλωματία που στοχεύει στην φιλία και την ειρηνική συνύπαρξη μέσω της ποίησης! Έτσι κλήθηκαν ποιητές από όλον τον κόσμο να συμμετέχουν και το αποτέλεσμα είναι αξιοσημείωτο, καθώς εκπροσωπούνται 13 χώρες του κόσμου! “Η καρδιά της ποίησης θα χτυπά στη Νάουσα” έγραψε ο γνωστός ποιητής Δημήτρης Π. Κρανιώτης από τη Λάρισα, Πρόεδρος της Διεθνούς Επιστημονικής Επιτροπής του φεστιβάλ.

Το Φεστιβάλ στηρίζουν από την αρχή της διεξαγωγής του διάφοροι διεθνείς οργανισμοί, των οποίων εκπρόσωποι θα παραβρεθούν και φέτος στο φεστιβάλ. Εκ μέρους του Διεθνούς Επιμελητηρίου Συγγραφέων και Καλλιτεχνών CIESART, που εδρεύει στη Βαρκελώνη, ο Ευρωπαϊκός τηλεοπτικός σταθμός του, θα το μεταδώσει διαδικτυακά σε όλο τον κόσμο.

Η βοήθεια του Δήμου της πόλης είναι πολύτιμη και η συνεργασία με τα γραφεία πολιτισμού και τουρισμού άψογη. Εδέσματα και φρούτα της περιοχής θα προσφέρουν απλόχερα καταστήματα της Νάουσας. Οινοποιοί δε, θα προσφέρουν τα εκλεκτά κρασιά τους στους φιλοξενούμενους ποιητές! ““Είναι πραγματικά συγκινητική η τόσο μεγάλη προσφορά των ιδιωτών” λέει η Ξανθή Χονδρού-Χιλλ που είναι η ψυχή του φεστιβάλ αυτού, το οποίο θα κλείσει με την απονομή των ποιητικών βραβείων “Αριστοτέλης”. Η είσοδος θα είναι ελεύθερη για το κοινό όλες τις ημέρες.

Οι συμμετέχοντες ποιητές:

Έλληνες ποιητές:

Χρήστος Κούκης / Christos Koukis – Greece
Δημήτρης Π. Κρανιώτης / Dimitris P. Kraniotis – Greece
Γεωργία Μακρογιώργου / Georgia Makrogiorgou – Greece
Ευαγγελία Αγγελική Πεχλιβανίδου / Evangelia Aggeliki Pechlivanidou –
Greece
Μαρία Πολίτου / Maria Politou – Greece
Γρηγόρης Σακαλής / Grigoris Sakalis – Greece
Ηλίας Τσέχος / Ilias Tsechos – Greece
Λίλια Τσούβα / Lilia Tsouva – Greece
Ξανθή Χονδρού-Χιλλ / Xanthi Hondrou-Hill – Greece
Αγγέλα Χριστοφίδου / Angela Christofidou – Cyprus

Ξένοι ποιητές:

Lily Baylon – Peru / Spain
Sabrina de Canio – Italy
Derek Coyle – Ireland
Craig Czury – USA
Tarek Eltayeb – Austria / Sudan
Anna Hoffmann – Germany
Dash Malo – Albania
Erik Nordstrom – Sweden
George Wallace – USA
Les Wicks – Australia

 ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

4ο Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης Νάουσας
“Ο Αριστοτέλης και ο Κόσμος”

26 Σεπτεμβρίου 2025 – 28 Σεπτεμβρίου 2025

«Κίνηση για τα Γράμματα και τις Τέχνες»

Με τη συνδιοργάνωση και υπό την Αιγίδα
του Δήμου Ηρωικής Πόλης Νάουσας

Παρασκευή, 26 Σεπτεμβρίου 2025

Πρωί: Άφιξη των ποιητών κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Απόγευμα: 18.00 Υποδοχή

Υποδοχή με μπουφέ από σπόνσορες της περιοχής. Κρασί, λικέρ, εδέσματα, σοκολατάκια για τους ποιητές και τους εκλεκτούς καλεσμένους.

18.30 Τελετή Έναρξης στην Αίθουσα ΒΕΤΛΑΝΣ Νάουσας

Χαιρετισμοί από τους επίσημους προσκεκλημένους, τον Δήμαρχο της Νάουσας, τους αντιδημάρχους πολιτισμού και τουρισμού και εκλεκτούς καλεσμένους.

Την παρουσίαση των ποιητών από όλο τον κόσμο που θα συμμετέχουν με απαγγελίες συνοδεύουν μουσικά εμβόλιμα από το τμήμα Σύγχρονου Πιάνου του Ωδείου Αριστοτέλη με υπεύθυνη καθηγήτρια την Σοφία Στάμκου.

Σάββατο, 27 Σεπτεμβρίου 2025

Πρωί: 09.30
Ξεναγήσεις και Απαγγελίες στο κέντρο της Νάουσας

Ξενάγηση στο Εργαστήριο παραδοσιακής ενδυμασίας της Οικογένειας Τόμτση που κατασκευάζουν στολές για τις Μπούλες και το μουσείο τους και απαγγελίες ποιητών.

Υποδοχή και ξενάγηση στο Αρχείο της Αργυρουπόλεως στην Εύξεινο Λέσχη Νάουσας

Σύντομη επίσκεψη στην ανοιχτή γκαλερί στη Λαϊκή Αγορά της πόλης.

Ξενάγηση στο Κέντρο Βιομηχανικής Κληρονομιάς ΕΡΙΑ και απαγγελίες ποιητών.

Μεσημέρι: 13.00 φαγητό στον Άγιο Νικόλαο Νάουσας

Απόγευμα: 18.00 στην αίθουσα ΒΕΤΛΑΝΣ

Παρουσίαση ποιητικής συλλογής «SO THIS IS ANTIOCH» του George Wallace από τον εκδοτικό οίκο Ανάλεκτο σε μετάφραση στα Ελληνικά από την Ξανθή Χονδρού-Χιλλ με εισηγήσεις από τον εκδότη Άκι Θωμαΐδη και την ποιήτρια Γεωργία Μακρογιώργου και απαγγελίες ποιημάτων της συλλογής

Παρουσίαση της τρίγλωσσης ανθολογίας «ΦΑΕΙΝΟΝ» σε μετάφραση στα αγγλικά και στα γερμανικά από την Ξανθή Χονδρού-Χιλλ και απαγγελίες ποιημάτων ανθολογημένων ποιητών που συμμετέχουν στο φεστιβάλ.

Παρουσίαση της Ανθολογίας «Ο Αριστοτέλης και ο κόσμος» του 1ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης Νάουσας σε μετάφραση στα αγγλικά από την Ξανθή Χονδρού-Χιλλ.

Τις παρουσιάσεις θα συνοδεύουν μουσικά εμβόλιμα από το συγκρότημα 
“Τα ρεμπετόπαιδα”.

Στρογγυλή τράπεζα: Παρουσίαση των οργανισμών – μέλη των οποίων συμμετέχουν στο Φεστιβάλ: CIESART, WORLD POETS SOCIETY, κ.ά.

Κυριακή, 28 Σεπτεμβρίου 2025

Πρωί: 9.30
Ξενάγηση στα αρχαία αξιοθέατα:
Αρχαίο Θέατρο Μίεζας, Μακεδονικοί Τάφοι, Νυμφαίο / Σχολή Αριστοτέλη

Επίσκεψη στο Πολιτιστικό Κέντρο της Σχολής Αριστοτέλους με προβολή βίντεο με ιστορικές αναφορές και απαγγελίες ποιητών

Open Mic – Ανοιχτά Μικρόφωνα: Ελεύθερο βήμα ανάγνωσης ποίησης

Φέτος το φεστιβάλ θα ανοίξει την μεγάλη αγκαλιά του και σε πρωτοεμφανιζόμενους ποιητές, να διαβάσουν ένα ποίημά τους και να παρουσιάσουν το ταλέντο τους.

Μεσημέρι: Φαγητό στις 14.30

Απόγευμα: 18.00 Τελετή Λήξης στην Αίθουσα ΒΕΤΛΑΝΣ

Απαγγελίες ποιητών, μουσικά διαλείμματα, εκπλήξεις, βραβεύσεις ποιητών με τα Βραβεία «Αριστοτέλης» και αποχαιρετισμός των ποιητών από όλον τον κόσμο με τα Διπλώματα Συμμετοχής.

Στην τελετή λήξης θα συμμετέχει φέτος η τετράφωνη μικτή χορωδία του “Ωδείου Ναούσης” με μουσικά εμβόλιμα!

Νίκος Σφαμένος, Αργά στην πόλη

ζόρικες τάξεις
θυμάμαι
τα βιβλία του δασκάλου
στη σκονισμένη έδρα
κορνίζες ηρώων

την εθνική επέτειο
εκείνη την κρύα μέρα
στο Διδυμότειχο
οι επίσημοι να πηγαινοέρχονται
κι εγώ να κρατώ ένα βιβλίο
με ποιήματα

τις μοναχικές βόλτες
στο Καρλόβασι
-τότε τα χρειάστηκα-
το «γραμμένο στη βροχή»
μια νύχτα του Γενάρη
τα όνειρα πάνω απ’ τα
φωτοτυπημένα ποιήματα
το κρασί στο άδειο τραπέζι  
στον καφενέ του Σκόρμπου

εσένα θυμάμαι
να μου λες να ανοιχτώ
τη σοφίτα σου με τα βιβλία
και ένα ταξίδι 
που δεν άρχισε

όταν στα δεκαοχτώ
νόμιζα πως ένα και μόνο 
ποίημα
θα τ’ άλλαζε όλα

το πιστεύω ακόμα;

ρώτα με:
είμαι σαράντα τριών

ένα έτσι, δύο ποιήματα

απέναντι στην λέξη σκοτάδι
αναβοσβήνει ο καλύτερός μου φίλος

βαριέμαι να σηκωθώ από τον καναπέ
και να πέσω για χάρη του στο κενό

θα αφήσω το φεγγάρι να πληθαίνει
μέχρι να ξεβραστούμε κι οι δυο
στο ασπράδι των αποσβολωμένων μας ματιών

*

την πρώτη φορά που χάθηκα
πίστεψα πως έπαψα πια να είμαι παιδί
χρειάστηκε να επαναληφθεί
αμέτρητες φορές
για να μάθω τελικά
πως το σκοτάδι
είναι η μυστική πόρτα
από την οποία πάντοτε επιστρέφουμε
στην αγνή μας καρδιά
την πρώτη φορά που έχασα έναν φίλο
ήξερα πως έχω πια ενηλικιωθεί
έκτοτε μεγαλώνω σαν άντρας
σε έναν κόσμο αντρών
γερνάω σαν άντρας