Introduction to A J Carruthers’s AXIS Z Book 3

Screenshot

By Wang Guanglin, A J Carruthers and Zoë Sadokierski | 20 March 2023

In a j carruthers’s new collection, verse stanzas, running vertically from top to bottom rather than left to right, challenge the dominant linear mode of thinking and writing in the West. They call attention to alternative forms of representation and reveal the existence of other landscapes. The purpose of the ‘axis’ is no longer confined to one-way movement, but to rotation and circular modes of thinking, writing, and generating new ideas.

The poems here are iconoclastic: they draw on different media (such as musical notation) and languages, and avoid standard lyrical and stylistic forms. They can be read non-sequentially, and in open-ended ways that invite the reader’s participation. The poet’s defamiliarising techniques create a certain degree of difficulty and slow the progress of perception. Reading in this case is never easy or smooth, but an exercise in aesthetic entertainment and critical thinking.

carruthers’s poems also remind me of the palindromic poems in the Chinese poetic tradition, especially those by Su Hui, in pre–Qin Dynasty China. Su Hui wove a ‘reversible circular-picture poem’ for her husband Dou Tao, who had been exiled to the place of ‘flowing sands’. This mournful poem of love’s longing consists of 840 characters and can be read horizontally, vertically, backwards, forwards – in any direction – to make over 200 other poems, and won the admiration of the Empress Wu Zetian.

AXIS Z Book 3 displays an alter–avant-garde modernism: the poems continue, on the one hand, the tradition of modernism (recalling something of e. e. cummings or Ezra Pound); and, on the other, the heritage of marginal writers and writings neglected in Eurocentric modernist studies. This is more than a game of words: the poems are, the poet states, ‘written in an environment of a great imbalance of worlds, which produces war’. Just as the poetry of Su Hui bears her love for her husband, AXIS Z Book 3 bears the empathy of this poet for the world, while also bearing witness to the limits of language in the face of human progress.

*Wang Guanglin is a Professor of English at the School of Languages, Shanghai Institute of Trade.

**a j carruthers is a poet, performer, critic. Recent works are Axis Book 2, the recorded sound-poem Consonata, and visual works all published in Canada: MS Word Variations 1-11, EPSON L4168 consonant studies (Banff: no press) and The Blazar Axes (Calgary: Spacecraft). Is working as Assoc. Prof. at Nanjing University, in China.

***Zoë Sadokierski is a Sydney-based designer and writer. She has designed more than 250 books for various Australian publishers, and is Vice President of the Australian Book Designers Association. Zoë lectures in the School of Design at the University of Technology, Sydney, where she runs the Page Screen research studio, experimenting with publication models for limited edition print and digital books. She also writes a column on book culture and reading in a digital age for The Conversation. http://www.zoesadokierski.com/

#Re-blogged form http://cordite.org.au/introductions/wang-carruthers/  

Βάλια Γκέντσου, Εκείνος που δεν ήξερε να κάνει φίλους

Ι.

Έφυγε στενοχωρημένος
οι τάρανδοι τον ακολούθησαν τον παρηγόρησαν
του υποσχέθηκαν στο τσίρκο ένα νούμερο εντυπωσιακό
θα τον πετούσαν ψηλά
κι όλος ο κόσμος θα πάγωνε

ΙΙ.

Τον δρόμο για την κόκκινη βελανιδιά τον γνώριζε καλά
αμέσως κούρδισε ψεύτικα αλογάκια
άρχισαν να κουνούν τα κεφάλια πάνω-κάτω
πλαστικοί κλόουν
οριζόντιες ρίγες θλίψης

Μετά συνάντησε τη λίμνη
θεοί του δρόμου την προστάτευαν
ούτε και τότε στάθηκε
η κόκκινη βελανιδιά τον περίμενε
επτά νάνοι τού φύτρωσαν φτερά στην πλάτη
ονειρευόταν να πετάξει

ΙΙΙ.

Έπειτα χάθηκε
καλύτερα έτσι
είχε μια αγνότητα η φυγή του

*Από την ενότητα “Επέκεινα του φράχτη” που περιλαμβάνεται στη συλλογή ¨Παραμύθια ανάποδα”, εκδ. Θεμέλιο, 2020.

Αθηνά Τιτάκη, Μονόπρακτο

Όρθιος στη σκηνή απαγγέλει δυνατά
ή μάλλον όχι
αναγιγνώσκει τις σκέψεις φωναχτά.
Ειδικά στέκεται σ’ εκείνο το σημείο
το αιχμηρό των ματαιώσεων
και διαρρηγνύει τα ιμάτια τα μαύρα.
Και πώς οι άλλοι μεταβάλλουν τη μοίρα ενός
αυτού που νόμιζε τη μοίρα αμετάβλητη…
Κι από κάτω ούτ’ ένας θεατής
ούτ’ ένας μάρτυρας, έστω να ψευδορκήσει
κατά αυτής της αδικίας.
Πιθανότατα χειροκροτούν άλλες παραστάσεις.
θεαματικότερες, πιο αισιόδοξες
με ασταμάτητους διαλόγους
ρομαντικές ενώσεις
και δραματικούς χωρισμούς
με γιρλάντες και σκηνικά
και φόνους στο παρασκήνιο.
Δεν υπάρχει χρόνος και χρήμα για το σπάνιο.
Και είναι ιδιαίτερες αυτές οι παραστάσεις
ή μάλλον όχι
αυτού του είδους τα μονόπρακτα
ίσως γιατί κανείς δε φιλοτεχνεί στις μέρες μας
ούτε και υποδύεται
αυτό που τελικά δεν πρόκειται
ποτέ του να στεριώσει.

*Από τη συλλογή “Κατόπιν Αιφνιδιασμού”, Εκδ. Μανδραγόρας 2014. Το ποίημα το πήραμε από εδώ: https://whenpoetryspeaks.gr/2020/06/%ce%b1%ce%b8%ce%b7%ce%bd%ce%b1-%cf%84%ce%b9%cf%84%ce%b1%ce%ba%ce%b7/

Θεοδώρα Βαγιώτη, [ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΗ]

Μετά απ’ τα δάση στις παρυφές εκείνου του βουνού
μετά το ξερό χαμόμηλο στα στάχυα ανάμεσα και στα χόρτα
μετά το ράπισμα του ανέμου στα μάγουλα
και τις κλεφτές ματιές στον οίκο των τρελών ψυχών
μετά το έλεος και την πίστη που κρεμιέται σα σεντόνι
μετά τις περσίδες των παραθύρων του κάμπου
και των τσίνορων τ’ άκρα που τυφλώνουν
μετά το έμπα σου μέσα μου με δύναμη
στα ρυάκια τα στοιχειωμένα των νυμφών
μετά τη λαχτάρα μετά την πείνα μετά την κλοπή
μετά απ’ το τέλος του κόσμου του γραμμένου
στο ιερό βιβλίο της μέρας και της νύχτας
ω μετά τον αυγερινό και τ’ όνειρο το άσμα του σπουργίτη
μετά το φίλντισι στα μάτια του θυμού σου
και στ’ ακροδάχτυλα που στάζουν απ’ το μούσκιο
μετά τη γέννα του αγγελικού σου σκότους
μετά κι από τον θάνατο της ίδιας μου της σάρκας
τίποτε δεν προκαλεί τον τρόμο περισσότερο
από την άδεια από εσένα ζωή μου

*Artwork: Amy Judd.

Σαλώμη, imbalance 

i used to feel warm,
both inside and outside,
from the body heat you produced,
the lack of shame,
and the vast ocean of intimacies

we made love and fire
we burned past mistakes

  • forgiven, forgotten-
    we shared a bed
    we shared a laugh
    sleeping was so easy
    loving you was easy

the space between us gave up
as we cuddled and merged
into one entity entirely entitled to its own life
free as a bird,
ocean breeze,
a summer night’s dream
and watermelon juice

you were summer and winter and spring
you rained positive affirmations on me
you sprinkled me with magic
and built a safe haven
you taught me to dream big
you always believed in me
even when you gave me wings to fly away

our memories still persist
they guide me through uncertainties
and feed my pain and yearning for something pure
effortless
romantically rebellious
honest.

but owning up to our decisions
means i need to grow up
i have to leave
you
i have to love
me

*Το ποίημα και η εικόνα της ανάρτησης προέρχονται από εδώ: https://losinnuendos.com/2023/03/18/imbalance-της-σαλώμης/

Antonio Machado, Στη μέση της πλατείας…

Στη μέση της πλατείας, πάνω σε πέτρα αδούλευτη,
το νερό όλο αναβρύζει. Και στον πλαϊνό κήπο,
πίσω απ’ τον τοίχο του κισσού, υψώνει
την άκαμπτη σιλουέτα του ψηλό ένα κυπαρίσσι.
Το απόγεμα όλο πέφτει μπροστά από τα παλιόσπιτα
της πλατείας που ονειρεύεται. Στραφτοκοπούν τα τζάμια
με τους ασθενικούς ήχους του ήλιου. Στα μπαλκόνια
υπάρχουν σχήματα που μοιάζουνε με νεκροκεφαλές.
Η γαλήνη είναι άπειρη στην έρημη πλατεία,
που περιφέρει η ψυχή το πονεμένο φάσμα της.
Το νερό όλο αναβρύζει στη μαρμαρένια γούρνα.
Στον σκιερό αγέρα μόνο το νερό ακούγεται.

*Μετάφραση: Ρήγας Καππάτος.

Witter Bynner, Τρία ποιήματα 

ΑΣΤΡΑΠΗ

Είναι μια μοναξιά στις συναντήσεις μας
Και είν’ εδώ η συντροφιά σου όταν έχεις φύγει.
Είσαι σαν τις ουράνιες φλέβες της αστραπής.
Μονάχα μετέπειτα
Μπορώ να δω πόσο ωραίος είσαι.
Είναι στην ειδή σου μία τύφλωση
Και είν’ εδώ το είδωλό σου όταν έχεις φύγει.

*

ΦΤΕΡΑ

Στο πρώτο βήμα της άγονης εποχής
Αποδημείς μ’ ένα αιφνίδιο φτερούγισμα
Στην ομορφιά.

Δεν ξέρεις από αναμονή,
Το παρόν είσαι,
Το νησί
Όπου οι κερασιές ανθίζουν πάντοτε,
Του αηδονιού
Το εικοσιτετράωρο κελάηδισμα,
Πλάι στο πέλαγο είσαι το άθραυστο αντιστύλι.

*

Η ΚΟΙΛΑΔΑ

Μονάχα εγώ και το ηλιοβασίλεμα
Στη χιονισμένη του στέρνου σου κοιλάδα
Με τις σκιές που σέρνονται στην κίνηση της ανάσας,
Μονάχα εγώ και η σελήνη στου στέρνου σου την κοιλάδα
Στου ύπνου τη σκοτεινιά…

Ώσπου ανοίγουν κρίνα στην κοιλάδα
Και ξυπνάω πλάι στα πέταλα
Και τα πουλιά της φωνής σου.

*Μετάφραση: Βασίλης Πανδής.

**Ο Witter Bynner γεννήθηκε το 1881 στη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ, και πέθανε το 1968. Πρωτοεμφανίστηκε στα γράμματα κατά τα χρόνια της φοίτησής του στο πανεπιστήμιο Harvard. Έγραψε ποιήματα, θεατρικά έργα και ενθυμήματα, ενώ μετέφρασε στα αγγλικά Ευριπίδη και Λάο Τσε. Τα ποιήματα της παρούσας επιλογής προέρχονται από τη συλλογή «The Beloved Stranger» (1919).

***Αναδημοσίευση απο εδώ: https://fteraxinasmag.wordpress.com/2023/02/17/4-ποιήματα-witter-bynner-μτφρ-βασίλης-πανδής/

Παύλος Ανδρέου, Τρία ποιήματα

ΚΟΡΔΟΝΙΑ ΘΑΝΑΤΟΥ

Ορισμένες κάλτσες στενεύουν την ψυχή.
Τα γόνατα κοπήκαν στο καντήλι.
Επίσκεψη ανίερη
είδηση για πλήγμα.
Ένα τσαντάκι ξένα κόλλυβα
και μια ευχή αντίδωρο.
Να ειδικευτώ στην εκταφή.
Στους ψυχαναγκασμούς
ο φόβος είναι κόλακας.

*

ΟΙΚΕΙΟΠΟΙΗΣΗ

Ο παππούς ένδακρυς σχολίαζε εμφατικά
το γέμισμα του ήλιου
ναρκωμένος σε μια ενδοφλέβια θάλασσα.
Να μου μιλά, να της μιλά.
Ο εκσφενδονισμός των διηγήσεών του
επέστρεφε απ’ τον ουρανό πίσω σ’ αυτόν.
Παππού είμαι η επαλήθευσή σου.
Κι αν τώρα στένεψε η μνήμη
εγώ θυμάμαι την Aμμόχωστο.
Το χρώμα που οικειοποιήθηκε το μισοφέγγαρο.

*

ΠΑΓΩΤΟ ΔΑΚΡΥΓΟΝΟ

Μεταδίδεται μια μετάλλαξη
ξένη στον κορωνοϊό
και στην ευλογιά των πιθήκων.
Ο Κάφκα θα την ονόμαζε
μεταμόρφωση.
Από λάτρης παγωτού
μετουσιώθηκα
σε διαδηλωτή
στο έλεος των καπνογόνων.
Ξαπλωμένος σε πεδίο βολής
αναλογίζομαι την Αμμόχωστο.
Ευρέως κυκλοφορεί
παγωτό δακρυγόνο
σε τιμή ευκαιρίας.
Είναι πικρό.
Λιώνει τα καλοκαίρια.
Εσείς δοκιμάσατε;

*Από τη συλλογή “Παγωτό δακρυγόνο”, εκδ, θράκα.

Χρήστος Λάσκαρης, Πέντε ποιήματα

ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗ

Έβρεχε
έβρεχε πολύ

κι είχε βουλιάξει η ψυχή
στην υγρασία’

Ακόμα μια χαμένη Κυριακή,
εδώ, στην επαρχία.

*

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Το ακατόρθωτο επιχειρεί η ψυχή
σ’ αυτή τη ζωή
της πολυκατοικίας.

Τη μέρα
αντιστέκεται στο ασανσέρ,
το βράδυ στις τηλεοράσεις.

Και τα μεσάνυχτα
-που εξαντλείται ο θάνατος-
πληγώνει τα φτερά της στο φωταγωγό

Για λίγο παιδικό φεγγάρι.

*

ΟΙ ΔΥΟ ΛΕΞΕΙΣ

Θ’ αρχίσω με τη λέξη έρωτας
και θα τελειώσω
με τη λέξη χώμα.
Τις ενδιάμεσες,
θαρρώ πως τις μαντεύετε.

*

ΘΕΛΩ ΜΟΝΑΧΑ

Δε θέλω να ξέρω κανόνες για την Ποίηση
ούτε τι γράφουνε γι΄ αυτήν
οι σπουδασμένοι.

Θέλω μονάχα
να με απορροφάει,
όλο να με απορροφάει η μουσική

για να μπορώ στα ποιήματά μου
να σωπαίνω.

*

ΑΝΤΙ ΝΑ ΖΩ

Αρχίζω να μετακινούμαι δύσκολα
να χάνω την ευαισθησία μου
να παίρνω βάρος

κι αντί να ζω
να κάθομαι και να πλήττω στο παράθυρο

κοιτάζοντας το δρόμο
με τα τροχοφόρα.

*Στη φωτογραφία: Tibor Honty, Child with balloons

Μάτση Χατζηλαζάρου, Σταγόνες

Αδιάκοπα ώς τον ουρανό
απ’ τα βάθη της γης και των ωκεανών
ώς το αίμα
εισδύει μες στο κόκαλο
το πεταμένο πίσω από μια μάντρα με τσουκνίδες
πολύ καιρό αφού λιώσουν οι σάρκες
η σταγόνα
κάθε νερού κάθε υγρού και χυμού
που μας περικλείνει προτού γεννηθούμε

φτέρες πλαγκτόν ή ατόλλ
είναι σημάδια στις γλώσσες όπως
η σταγόνα
κάθε νερού κάθε υγρού και χυμού
που μας περικλείνει προτού γεννηθούμε
αδιάκοπα ώς τον ουρανό
απ’ τα βάθη της γης και των ωκεανών
ώς το στόμα μου
δίχως τέλος φανερό
κάθε σταγόνα που κυλάει ξεχειλίζει
και πλημμυρίζει και εξατμίζεται
ένας διάλογος παλάμη με παλάμη
και τα φύλλα αραιώνουνε
το φως εισδύει έως τους κρυφούς λοβούς
μες στη νωπή θαλπωρή
παλάμη με παλάμη
τα βλέμματα είναι χνούδι φυλλωσιάς
τα λόγια είναι οι φλέβες της
όταν δε σέρνεις πια τ’ αστέρια
σαν του κατάδικου τους χαλκάδες
τ’ αστέρια που σε κρατάνε καθηλωμένο
με τον θάνατο
που μας περικλείνει προτού γεννηθούμε
σφουγγάρι της κάθε σταγόνας που κυλάει ξεχειλίζει
και πλημμυρίζει και εξατμίζεται
σταγόνες δάκρυα γάλα και σπέρμα
σταγόνες χυμό σταγόνες φαρμάκι
τόσες σταγόνες που πλανιούνται
μετρημένες για κάθε μοίρα
αδιάκοπα ώς τον ουρανό
απ’ τα βάθη της γης και των ωκεανών
ώς το αίμα

*Από το βιβλίο “Μάτση Χατζηλαζάρου – Ποιήματα 1944-1985”, εκδ. Ίκαρος, 2021.