Lost identity…
tagged with labels, numbers.
I am a refugee everywhere…
Refugee even in my homeland.
Nowhere accepted me,
not even my own hometown!
I never had a permanent place
to call that home.
I haven’t held a passport
because I never had one.
My passport was
the tagged labels on my ears
or my torn cloth,
hanging on my thin-body
like Afghanistan’s bombed flag!
Visible and recognizable
from every angle.

In Iran as a nine-years old refugee labor,
I had only an expired numbered-card,
always in run from anyone in uniform,
even from the traffic police officers.
Therefore, now,
I don’t like police men!

I was given different names
in different continents.
In Iran, Iranians called me
Dirty Afghani افغانی کثافت
Illiterate Afghani افغانی بی سواد
and in many more harsh ways.
As a child refugee,
I didn’t know the meanings a lot
but now, I differentiate very well.

I grew up as a refugee,
I had to cross borders for safety.
I fled like the flake of migrant birds
roved across abandoned hillsides,
walked between the bottomless valleys,
sailed few dark and scary seas
until I reached here.

And now,
I am called a Crisis,
a Disaster,
an illegal migrant.
I am hated,
Denied,
Demoralized,
Devalued,
Disrespected,
Excluded,
Physically confined,
Mentally tortured.
I sometimes dare to call myself
more than just a number, or a label.
I had experienced only startings
but never had permanent endings.

I am the survivor,
I have strengths
unlike permanent residents.
I am the baggage of courage,
I am an absolute triumph!

After all,
I am a strong human being
not just a number or a label!
And I am proud of who I am.
Your red marks and labels
can never drag me to a lower level!
I do dare to stand for my rights…
I stand for justice and truth.
I am given birth to live
a life of dignity and honour.
And if these make you think
that I am arrogant…
yes, I am and
I am proud of this arrogancy.

Cheers World!

*

Είμαι ένας θρίαμβος

Χαμένη ταυτότητα…
με ετικέτες ετικέτες, αριθμούς.
Είμαι πρόσφυγας παντού…
Πρόσφυγας ακόμη και στην πατρίδα μου.
Πουθενά δεν με δέχτηκαν,
ούτε καν η ίδια μου η γενέτειρα!
Ποτέ δεν είχα ένα μόνιμο μέρος
για να το ονομάσω σπίτι.
Δεν κρατούσα διαβατήριο…
γιατί ποτέ δεν είχα.
Το διαβατήριό μου ήταν
οι ετικέτες στα αυτιά μου
ή το σκισμένο μου ρούχο,
κρεμασμένα στο λεπτό μου σώμα
σαν βομβαρδισμένη σημαία του Αφγανιστάν!
Ορατό και αναγνωρίσιμο
από κάθε γωνία.

Στο Ιράν ως εννέα χρόνων πρόσφυγας εργάτης,
είχα μόνο μια ληγμένη αριθμημένη κάρτα,
πάντα σε φυγή από οποιονδήποτε ένστολο,
ακόμη και από τους αστυνομικούς της τροχαίας.
Επομένως, τώρα,
δεν μου αρέσουν οι αστυνομικοί!

Μου έδωσαν διαφορετικά ονόματα
σε διαφορετικές ηπείρους.
Στο Ιράν, οι Ιρανοί με φώναζαν
βρωμο-Αφγανό افغانی کثافت
Αναλφάβητο Αφγανό افغانی بی سواد
και με πολλούς πιο σκληρούς τρόπους.
Ως παιδί πρόσφυγας,
δεν ήξερα πολλές απ’΄αυτές τις έννοιες
αλλά τώρα τις αναγνωρίζω πολύ καλά.

Μεγάλωσα ως πρόσφυγας,
έπρεπε να διασχίσω σύνορα για ασφάλεια.
έφυγα σαν το φτερό των μεταναστευτικών πουλιών.
που περιπλανιούνται σε εγκαταλελειμμένες πλαγιές λόφων,
περπάτησα ανάμεσα στις απύθμενες κοιλάδες,
ταξίδεψα σε σκοτεινές και τρομακτικές θάλασσες
μέχρι που έφτασα εδώ.

Και τώρα,
ονομάζομαι Κρίση,
Καταστροφή,
ένας παράνομος μετανάστης.
Με μισούν,
με απορρίπτουν,
είμαι αποθαρρυμένος
υποτιμημένος,
δεν με σέβονται,
αποκλεισμένος
Περιορισμένος σωματικά,
Βασανισμένος ψυχικά.
Μερικές φορές τολμώ να αποκαλώ τον εαυτό μου
κάτι περισσότερο από έναν αριθμό ή μια ετικέτα.
Είχα βιώσει μόνο την αρχή…
αλλά ποτέ δεν είχα μόνιμο τέλος.

Είμαι ο επιζών,
έχω δυνάμεις
σε αντίθεση με τους μόνιμους κατοίκους.
είμαι μια αποσκευή θάρρους,
είμαι ένας απόλυτος θρίαμβος!

Μετά από όλα αυτά,
είμαι ένας δυνατός άνθρωπος
όχι απλώς ένας αριθμός ή μια ετικέτα!
Και είμαι περήφανος γι’ αυτό που είμαι.
Τα κόκκινα σημάδια και οι ετικέτες σας
δεν μπορούν ποτέ να με σύρουν σε χαμηλότερο επίπεδο!
Τολμώ να υπερασπιστώ τα δικαιώματά μου…
Υπερασπίζομαι τη δικαιοσύνη και την αλήθεια.
Γεννήθηκα για να ζήσω
μια ζωή με αξιοπρέπεια και τιμή.
Και αν αυτά σας κάνουν να σκέφτεστε
ότι είμαι αλαζόνας…
ναι, είμαι και
είμαι περήφανος γι’ αυτή την αλαζονεία.

Στην υγειά μας, κόσμε!

2/7/2019 – 9:29πμ,
Τζακάρτα, Ινδονησία

*Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

δεν μπόρεσε να κλείσει μάτι
τη νύχτα που κατάλαβε
το σύνολο των νοημάτων
που κουβαλάει η φράση

“τελειώνω μέσα σου”

*

κατάλαβε ότι την αγάπησε
όταν έπαψε
να δίνει μεγάλη σημασία
στους πολέμους

*

έβαλε τόση δύναμη
στο μπλακ εντ ντέκερ
που μετατόπισε
το κέντρο του κόσμου
και ύστερα
σταμάτησε να την αγαπά

*

τις Κυριακές
τα μεσημέρια
τα ραδιόφωνα
όλου του κόσμου
τα ελέγχει
ο πιο στεναχωρημένος βοηθός
του διαβόλου

*Από τη συλλογή “Τρυφερούλης νεκροτόμος [μικρή σπουδή στις μικρές αποστάσεις], εκδ. Κάπα Εκδοτική, 2022.

Απέναντι απ’ τη στάση των εωσφόρων
επώνυμη φίρμα ρούχων
όπου κάποτε στεκόταν σαν κούκλα στη βιτρίνα
μια Μαρία
σήμερα κατεβάζει ρολά
τώρα είναι η ευκαιρία·
το αυτοσχέδιο τραπέζι από χαρτόνι
στήνουν επιδέξια
μπροστά στα μάτια μου
οι παπατζήδες
με παρακαλούν να στοιχηματίσω
την ψυχή μου
για ένα βιβλίο δανεικό
που ‘κρυψε
μες στην κούτα της απόλυσης
εδώ θεός. εκεί θεός
πού είναι ο θεός;
οι εξατμίσεις σκάνε
στα πόδια μου δηλητήριο
ένας πεθαμένος λαχειοπώλης
από την Τασκένδη μού προσφέρει
τον λήγοντα οκτώ
και εγώ σήμερα κατηφορίζω
προς το λιμάνι
με τον Φάουστους υπό μάλης

*Από τη συλλογή “Μαρμαρογλυφείο [Shine], εκδ. στίξις, 2022.

MARIA POPOVA*

Το να είσαι ολοκληρωμένος άνθρωπος, το να κατοικείς πλήρως τη ζωτικότητά σου, σημαίνει να ζεις αδιαίρετα μέσα στη φύση σου. Κανένα μέρος μας δεν είναι πιο συνηθισμένο να εξορίζεται, να φυλακίζεται και να συνθλίβεται κάτω από το βάρος πολιτισμικών αποσκευών χιλιετιών από τον Έρωτα – το μέρος που περιλαμβάνει τη σεξουαλικότητα αλλά την υπερβαίνει για να συμπεριλάβει επίσης την ικανότητά μας για αυθορμητισμό και παιχνιδιάρικη διάθεση, την ανοχή μας στην αβεβαιότητα, την ανυπόκριτη δημιουργική μας ενέργεια.

Ο W.H. Auden κατανόησε την κεντρική σημασία του Έρωτα όταν κοίταξε τα αστέρια που μας δημιούργησαν και συνειδητοποίησε πως κι εμείς “αποτελούμαστε όπως αυτά από Έρωτα και σκόνη, πολιορκημένοι από την ίδια άρνηση και απελπισία”.

Η Audre Lorde (18 Φεβρουαρίου 1934-17 Νοεμβρίου 1992) το κατανόησε, επίσης, με μοναδική διαύγεια οράματος σε μια εισήγηση που εκφώνησε στο Τέταρτο Συνέδριο Berkshire για την Ιστορία των Γυναικών στο Mount Holyoke College στις 25 Αυγούστου 1978, με τίτλο “Uses of the Erotic”, η οποία αργότερα προσαρμόστηκε ως δοκίμιο στην καθόλα απαραίτητη συλλογή της Lorde Sister Outsider: Essays and Speeches.

[…]

Η ίδια γράφει: “Η Lorde είναι η πρώτη γυναίκα, η οποία είναι μια από τις μεγαλύτερες και πιο δημοφιλείς καλλιτέχνιδες που έχει δει ποτέ:

“Υπάρχουν πολλά είδη εξουσίας, χρησιμοποιημένης και αχρησιμοποίητης, αναγνωρισμένης ή μη. Το ερωτικό είναι ένας πόρος μέσα στην καθεμιά μας που βρίσκεται σε ένα βαθιά γυναικείο και πνευματικό επίπεδο, σταθερά ριζωμένο στη δύναμη του μη εκφρασμένου ή μη αναγνωρισμένου συναισθήματός μας… Μας έχουν μάθει να υποψιαζόμαστε αυτόν τον πόρο, να τον συκοφαντούμε, να τον κακομεταχειριζόμαστε και να τον υποτιμούμε μέσα στη δυτική κοινωνία… Είναι ένα μικρό βήμα από εκεί στην ψευδή πεποίθηση ότι μόνο με την καταστολή του ερωτικού μέσα στη ζωή και τη συνείδησή μας οι γυναίκες μπορούν να είναι πραγματικά δυνατές. Αλλά αυτή η δύναμη είναι απατηλή, γιατί διαμορφώνεται μέσα στο πλαίσιο των ανδρικών μοντέλων εξουσίας”.

Το ερωτικό προσφέρει ένα πηγάδι αναζωογονητικής και προκλητικής δύναμης στη γυναίκα που δεν φοβάται την αποκάλυψή του.

Προσφέρει (η Lorde) έναν επεκτατικό ορισμό του Έρωτα:

Το ερωτικό είναι ένα μέτρο μεταξύ των απαρχών της αίσθησης του εαυτού μας και του χάους των ισχυρότερων συναισθημάτων μας. Είναι μια εσωτερική αίσθηση ικανοποίησης στην οποία, όταν την έχουμε βιώσει, ξέρουμε ότι μπορούμε να προσβλέπουμε. Γιατί έχοντας βιώσει την πληρότητα αυτού του βάθους συναισθήματος και αναγνωρίζοντας τη δύναμή του, με τιμή και αυτοσεβασμό δεν μπορούμε να απαιτήσουμε λιγότερα από τον εαυτό μας.

[…]

“Η ίδια η λέξη ερωτικό προέρχεται από την ελληνική λέξη eros, την προσωποποίηση του έρωτα σε όλες τις πτυχές του – γεννημένη από το Χάος και προσωποποιώντας τη δημιουργική δύναμη και την αρμονία. Όταν μιλάω για τον ερωτισμό, λοιπόν, μιλάω γι’ αυτόν ως διεκδίκηση της ζωτικής δύναμης των γυναικών- αυτής της δημιουργικής ενέργειας που ενδυναμώνεται, τη γνώση και τη χρήση της οποίας διεκδικούμε τώρα στη γλώσσα μας, στην ιστορία μας, στο χορό μας, στον έρωτά μας, στη δουλειά μας, στη ζωή μας”.

Ο έρωτας, παρατηρεί, πηγάζει από την ικανότητά μας να αισθανόμαστε – μια ικανότητα που απαιτεί από εμάς το δύσκολο θάρρος της αυθεντικότητας, γιατί, όπως γνώριζε ο E.E. Cummings, “όποτε σκέφτεσαι ή πιστεύεις ή γνωρίζεις, είσαι πολλοί άλλοι άνθρωποι: αλλά τη στιγμή που αισθάνεσαι, δεν είσαι κανείς άλλος εκτός από τον εαυτό σου”.

Παρατηρώντας ότι “έχουμε μεγαλώσει να φοβόμαστε το ναι μέσα μας, τους βαθύτερους πόθους μας”, η Lorde γράφει:

“Το ερωτικό δεν είναι ένα ζήτημα μόνο του τι κάνουμε- είναι ένα ζήτημα του πόσο έντονα και πλήρως μπορούμε να αισθανθούμε κατά την πράξη. Μόλις μάθουμε το βαθμό στον οποίο είμαστε ικανοί να νιώσουμε αυτή την αίσθηση ικανοποίησης και ολοκλήρωσης, μπορούμε στη συνέχεια να παρατηρήσουμε ποιες από τις διάφορες προσπάθειες της ζωής μας μας φέρνουν πιο κοντά σε αυτή την πληρότητα”.

Σε συμφωνία με τη διαπίστωση του υπαρξιακού ψυχολόγου Rollo May ότι ο έρωτας “μας προκαλεί μέσα μας την ικανότητα να απλώνουμε το χέρι μας… να προμορφώνουμε και να διαμορφώνουμε το μέλλον”, η Lorde υποστηρίζει ότι “η αναγνώριση της δύναμης του ερωτικού μέσα στη ζωή μας μπορεί να μας δώσει την ενέργεια να επιδιώξουμε τη γνήσια αλλαγή μέσα στον κόσμο μας” και γράφει:

Όταν αρχίζουμε να ζούμε από μέσα προς τα έξω, σε επαφή με τη δύναμη του ερωτικού μέσα μας και επιτρέποντας σε αυτή τη δύναμη να ενημερώνει και να φωτίζει τις πράξεις μας πάνω στον κόσμο γύρω μας, τότε αρχίζουμε να είμαστε υπεύθυνοι απέναντι στον εαυτό μας με τη βαθύτερη έννοια. Διότι καθώς αρχίζουμε να αναγνωρίζουμε τα βαθύτερα συναισθήματά μας, αρχίζουμε να εγκαταλείπουμε, αναγκαστικά, την ικανοποίηση με τον πόνο και την αυτοακύρωση, και με το μούδιασμα που τόσο συχνά μοιάζει ως η μόνη τους εναλλακτική λύση στην κοινωνία μας.

Από αυτή την άρνηση της αυτο-άρνησης προκύπτει ωμή δημιουργική ζωτικότητα, που ακτινοβολεί κάθε πτυχή της ζωής:

Δεν υπάρχει, για μένα, καμία διαφορά μεταξύ της συγγραφής ενός καλού ποιήματος και της κίνησης στο φως του ήλιου ενάντια στο σώμα μιας γυναίκας που αγαπώ.

Πράγματι, η Lorde επιμένει ότι μια θεμελιώδης λειτουργία της ερωτικής σύνδεσης είναι να χρησιμεύει ως “η ανοιχτή και άφοβη υπογράμμιση” της ικανότητάς μας για χαρά. Σε ένα συναίσθημα που ο ποιητής Ross Gay θα επαναλάμβανε μια γενιά αργότερα, αναλογιζόμενος τη σύνδεση ως την ευρύτερη πύλη προς τη χαρά, γράφει:
Το μοίρασμα της χαράς, είτε πρόκειται για σωματική, συναισθηματική, ψυχική ή διανοητική χαρά, δημιουργεί μια γέφυρα μεταξύ των μοιραζομένων, η οποία μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την κατανόηση πολλών από αυτά που δεν μοιράζονται μεταξύ τους, και μειώνει την απειλή της διαφορετικότητάς τους.

[…]

“Αυτή η αυτοσύνδεση που μοιράζεται είναι ένα μέτρο της χαράς που γνωρίζω ότι είμαι ικανή να αισθάνομαι, μια υπενθύμιση της ικανότητάς μου να αισθάνομαι. Και αυτή η βαθιά και αναντικατάστατη γνώση της ικανότητάς μου για χαρά έρχεται να απαιτήσει από όλη μου τη ζωή να τη ζήσω μέσα στη γνώση ότι αυτή η ικανοποίηση είναι δυνατή και δεν χρειάζεται να ονομάζεται γάμος, ούτε θεός, ούτε μεταθανάτια ζωή”.

Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο το ερωτικό είναι τόσο φοβισμένο και τόσο συχνά παραπέμπεται μόνο στην κρεβατοκάμαρα, όταν δεν αναγνωρίζεται καν. Γιατί μόλις αρχίσουμε να αισθανόμαστε βαθιά όλες τις πτυχές της ζωής μας, αρχίζουμε να απαιτούμε από τον εαυτό μας και από τις αναζητήσεις της ζωής μας να αισθάνονται σύμφωνα με εκείνη τη χαρά για την οποία γνωρίζουμε ότι είμαστε ικανοί.

Συμπληρώστε με τον Ρίλκε για τη σχέση μεταξύ σεξουαλικότητας και δημιουργικότητας, και στη συνέχεια επανεξετάστε τη Lorde για το συναίσθημα ως αντίδοτο στο φόβο, τη μετατροπή του φόβου σε φωτιά για τη δημιουργική εργασία και το ποιητικό της ποίημα “Οι μέλισσες”.

*Το άρθρο δημοσιεύτηκε εδώ: https://www.themarginalian.org/2023/08/18/uses-of-the-erotic-audre-lorde/?mc_cid=eb7da2f223&mc_eid=f988fc8190

**Απόδοση: Δημήτρης Τρωαδίτης.

Like your face in a dark room
So exhausted and strange
Hangs the Moon in the black sky.

I saw her bright and white
And polished hard, like a piece of metal.

In the early blue afternoon,
Sometimes also pale and weak,
As if painted by a child
With poor colors,
Yet full of tenderness.

Germany, 1933

ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ

Σαν το πρόσωπο σου σε σκοτεινό δωμάτιο
εξαντλημένο και παράξενο
κρέμεται το φεγγάρι στο μαύρο ουρανό.

Tο είδα λαμπερό κι ολόασπρο
γυαλιστερό, μεταλλικό

νωρίς στο γαλανό απόγευμα
μερικές φορές χλωμό κι αδύναμο
σαν να το ζωγράφισε παιδί
μ’ απαλά χρώματα
μα με τόση τρυφερότητα

*Το ποίημα και η εικόνα της ανάρτησης αναδημοσιεύονται από εδώ: https://authormanolis.wordpress.com/2023/09/11/ithaca-546/

**Μετάφραση: Μανώλης Αλυγιζάκης / Translated by Manolis Aligizakis

8.

Ίσως,
να γίναμε απλά μια σκέψη.

Σε ένα μυαλό
που η αυτονομία του με ξεπερνά.
Ένα μυαλό που αδυνατώ να εξουσιάσω.

9.

Δύο στόματα ακίνητα.
Περιφραγμένα.
Υπόσχονται μια μεταχειρισμένη ιστορία.
Δανεική,
ακίνδυνη πια.

Μια ξεθωριασμένη κόπια του χθες.
Μασημένη.

Σκόρπια θραύσματα από φτηνό υλικό
ενός σκηνικού που εγκαταλείφθηκε.
Ξέφτια
των ψάθινων ημερών
που εξαντλήθηκαν γρήγορα.
Που πνίγηκαν ανάμεσα στα δάχτυλα,
θύματα κάποιας νεύρωσης.
Που κρεμάστηκαν αθώα
από την αλυσίδα μιας κουρασμένης κούνιας.
Που τραύλιζαν
λιώμα απ΄ το πιοτό
για ό,τι δεν ήρθε.
Που αποσύρθηκαν
και χάθηκαν ανάμεσα στις απομιμήσεις.

Τραβηγμένα χαρακτηριστικά
μια ζωής που φεύγει.
Κυνηγοί του παρελθόντος.
Ρακοσυλλέκτες
μιας εποχής που έδυσε στα σκουπίδια.

Ο χορός έπαψε.
Τα κέρινα βήματα σωπαίνουν την πορεία.
Στο πάτωμα φυτρώνουν μαχαίρια.
Τίποτα δεν γεννιέται πια.

Τίποτα.

*Από τη συλλογή “Ερασιτέχνες εμπρηστές”, εκδ. Απόπειρα, 2017.

Ι

Το αίμα θέλει να ξαποστάσει.
Του έχουν κλέψει τον λόγο ν’ αγαπάει.
Γυμνή απουσία.
Παραληρώ, μου πέφτουν τα φτερά, τα χάνω.
Τι θά ’λεγε ο κόσμος αν ο θεός
τον είχε έτσι εγκαταλείψει;

ΙΙ
Χωρίς εσένα
ο ήλιος πέφτει σαν νεκρός παρατημένος.
Χωρίς εσένα
γυρνώ στην αγκαλιά μου
και παίρνω τη ζωή μου
να ζητιανεύει ζεστασιά, αφοσίωση.

*Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

στο βάθος του δέντρου,
τραγούδι των Αγίων Πάντων

Φωτά από αγριοπερίστερα!
Νερό από αγκαλιάσματα!
Γη από τη φωτιά
Αέρας από το νερό
Εισήγηση της κληματίδας των σπονδύλων μου
Μη φάτε απ’ αυτό το δέντρο
Είναι το καμουφλάζ ενός ανθρώπου σε ποιητή
Η γαλάζια πανοπλία
Σαν δοξάρι αναμαλλιασμένο, από τριβές με την πραγματικότητα

Γη από αλαφρόπετρα!
Αέρας από σκάφανδρο!
Φωτιά από τη γη
Νερό από τον αέρα
Η φύση αρέσκεται να ομιλεί με υπονοούμενα
Εσείς ξέρατε ότι υπάρχουν κάποιοι μουσικοί,
που κουρδίζουν τα όργανά τους με ποδοβολητά αλόγων;

*Από τη συλλογή “Ποιήματα”, εκδ. Φαρφουλάς, 2021.

Αν δεις έναν άνθρωπο
Να περπατάει σε έναν πολυσύχναστο δρόμο
Και να μιλάει δυνατά στον εαυτό του
Μην τρέξεις
προς την αντίθετη κατεύθυνση
Αλλά τρέξε προς αυτόν
Γιατί είναι ποιητής
Δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς
από τον ποιητή
Παρά μόνο την αλήθεια.

*Μετάφραση: Ελένη Χατζάκη

Τι περιμένεις γυναίκα άγνωστη
κάτω από το τσίγκινο υπόστεγο;
Το λεωφορείο δεν θα ’ρθει.
Ο Έρωτας δεν θα ’ρθει.
Εκείνος δεν θα ’ρθει.
Μέσα από τις ρυτίδες σου
μπορώ να διακρίνω τη ζωή
που χάνεται
―αυτή την ασπρόμαυρη τηλεόραση
με τον ένα μόνο σταθμό
τις συχνές διακοπές, τα παράσιτα.
Στενά δωμάτια, πολλά παιδιά
υγρασία στα κόκαλα και στην καρδιά
δύσκολα χρόνια
δύσκολα χρόνια
δύσκολα χρόνια.
Δεν είσαι εσύ η γυναίκα
που θαύμασα τις προάλλες στο ELLE,
δεν σε είδα στην τελευταία ταινία
του Αντονιόνι ή του Τρυφφώ
δεν άκουσα να σε υμνούν
μεγάλοι ποιητές και ζωγράφοι.
Περνάς κάθε μέρα ανάμεσά μας
ανώνυμη, σχεδόν αόρατη
περιμένοντας πάντα κάτι
που δεν θα ’ρθει ποτέ,
γράφοντας κατά διαστήματα
κραυγές απογνώσεως
με το έμμηνο αίμα σου στον αέρα,
με φόντο τον, εξαίσια γαλάζιο,
αττικό ουρανό.