Ήχοι από φλάουτο θαρρώ
διαχέονται στα αιωνόβια πλατάνια.
Μια καλοκουρδισμένη
συμφωνική ορχήστρα
νομίζω με περικυκλώνει.
Ευαισθησίες ξεχύνονται δειλά
μ’ αγωνία να προλάβουν
να σιγουρέψουν τον δρόμο τους,
σαν ορμητικές πρωτόγνωρες στιγμές,
σαν κρυμμένες πτυχές
μιας ψυχής που διψούσε
γι’ αγάπη.
*Από τον κύκλο ποιημάτων “Ηλιοβασιλέματα” που γράφτηκαν στην Ικαρία τον Ιούλη του 1990.
Ι
Κατά τα μεσάνυχτα,
μία βάρκα αποχωρεί.
Ένας γέρος καλόγερος
ανάβει χάρτινα φανάρια
που σιωπηλά επιπλέουν στο νερό.
Οι ποιητές επιβιβάζονται αργά,
σκιές που φωσφορίζουν στο σκοτάδι.
Είναι συνήθως ντυμένοι ελαφρά,
(πόσο αναμενόμενο αι απρόσμενο είναι πάντα το ταξίδι),
άλλοι φορούν τριμμένα πανωφόρια
και άλλοι από μετάξι κάπες,
άλλοι τζιν μπουφάν και λιωμένα παντελόνια,
κάποιες γυναίκες φορούν δαντελένιες νυχτικές,
άλλες μακριά φορέματα και κρινολίνα,
κι άλλες ντυμένες είναι με κοστούμι και γραβάτα.
Η βάρκα γλυστράει αθόρυβα στο αλλόκοτο τοπίο,
το δάσος μισοπνιγμένο μες στη λίμνη,
μπλέκουν τα κλαδιά των δέντρων τα μακριά μαλλιά των ποιητών,
κι η βάρκα μετεωρίζεται στους κορμούς των δέντρων,
ανάμεσα στις φυλλωσιές και στους καρπούς τους.
Τα νερά της λίμνης είναι ζεστά,
γεμάτα μικροοργανισμούς, θολά,
η λίμνη γουργουρίζει,
κάτι ζωντανό κοχλάζει στον βυθό της.
IV
Όλοι οι ποιητές κουβαλούν
πάνω τους κάτι αιχμηρό.
Είτε μια παλιά καρφίτσα στη γραβάτα,
είτε μανικετόκουμπα ασημένια
που μπήγονται στη σάρκα,
ή κοχύλια μυτερά, ξυράφια,
σπασμένα μπουκάλια από αψέντι,
αλεξανδρινούς κονδυλοφόρους
ή σουγιάδες ναυτικούς
ή μία μόνο λέξη
όπως «λείπεις» ή «μάνα» ή «ποτέ».
ΙΧ
Πού πάνε οι ποιητές τις νύχτες;
Γιατί κυκλοφορούν με χέρια ματωμένα;
Γιατί ουρλιάζουν οι ποιητές στις στέγες;
Γιατί έχουν έναν επίδεσμο στη θέση της καρδιάς;
Γιατί τα γράμματα που σκαλίζουν με κόπο στο χαρτί
με πένα, με κονδυλοφόρο, με μολύβι,
αφήνουν μικρά κόκκινα χνάρια από αίμα;
*Από τη συλλογή Η Αποχώρηση της Λαίδης Κάπα (Νέα Πορεία, 2004)
**Το πήρα από το http://chloekoutsoumpeli.blogspot.com
Μία εποχή κενή, «αντι-ποιητική»
θέλει να με φυλακίσει σε άνυδρες πηγές,
σ’ ένα κελί μίζερο.
Κι η τέχνη, σε αγοραία πρότυπα,
μοιάζει να ξεπουλά ιδέες κι αξίες.
Μία ανελέητη δημοπρασία ψυχών
σε μία «αφύσικη» καθημερινότητα.
Στροφές και τεχνικές
έγιναν θραύσματα
σε διαδρομές ποιητικής αναζήτησης.
Κι οι επίδοξοι αγοραστές πολλοί,
έτοιμοι να παζαρέψουν ιδέες κι αξίες.
Θάλασσα τα ψευτοδιλήμματα
πρωταγωνιστούν σ’ ένα κοινωνικό σώου
θράσους και αναίδειας…
Μα πώς να εκφραστώ μέσα σε ιστούς ψηφιακής «μυθολογίας»;
Λέξεις οργής σμιλεύονται στα χείλη.
Κι αναρωτιέμαι …
Να θυσιάσω τους στίχους στο βωμό της σιωπής;
Συμβάσεις και συνθήκες μ’εκδικούνται.
Αλλ’ εγώ ελευθερώθηκα από τον φόβο της μετριότητας.
Έσπασα τις αλυσίδες της συνήθειας.
Δεν θα κρύψω πια την φαντασία στο παραβάν του «δήθεν».
Συνομιλώ με τον εαυτό μου.
Όπλο το χαμόγελο,
σημαία η ποιητική πνοή μου.
Σκίζω τις μαγικές συνταγές,
τους χιλιοειπωμένους στίχους
και ζωγραφίζω όσα με πλήγωσαν.
Ρουφώ ανελέητα την ένταση της στιγμής!
Αφήνομαι στ’ όνειρο.
Παρασύρομαι στο πρωτόγνωρο.
Αφήνομαι στην απρόσκλητη έμπνευση,
στην επανάσταση των στίχων.
Και περιμένω την Λύτρωση
που άργησε να ΄ρθει.
Δίωρη πτήση.
Βαριές αποσκευές. Προτάσεις, στόχοι, προσδοκίες.
Με περιμένουν, πώς και πώς. Πρέπει ν’ αρέσω. Να καταπλήξω. Ταξίδι στο Βορά.
Ως βορά, ίσως.
Φευγαλέα ματιά στον καθρέφτη.
Πού είναι τα πλουμίδια μου; Τα επιχειρήματα μου; Χωρίς τα κρυσταλλένια μου γοβάκια,
πού πηγαίνω; Πώς θα γυρίσω; Αν γυρίσω.
Δείπνο σε στρογγυλό χειρουργικό τραπέζι.
Πιάτα ζεστά. Πρόσωπα κρύα. Αιματοβόρα.
Δίωρη πτήση.
Επιστρέφω ως αποσκευή. Βαριά. Με ελαφρύ στομάχι. Καταστόλιστη.
Κατεψυγμένη σε ορθογώνιο φέρετρο
από χρυσό 24 καρατίων.
Νυφούλα μέσα στις γαλαζοπράσινες
συνθετικές μουσελίνες
που μου δάνεισαν.
Εναλλασσόμενες όψεις
πότε άγονες και άνυδρες
πότε μυστηριακές
με μύριες αντανακλάσεις
φωτοσκιάσεις ανεπαίσθητες.
Φαντασίες που ακονίζονται
σε λαξευτούς βράχους.
Κάθε τι πολυφωνικό
έχει θέση στην καρδιά μου.
Τέτοιες ώρες το παρθένο άγριο
μ’ αγκαλιάζει…
*Από τον κύκλο ποιημάτων “Ηλιοβασιλέματα” που γράφτηκαν στην Ικαρία τον Ιούλη του 1990.
Κανείς ποιητής δεν γράφει ήθος στα κοινά σήμερα. Τα μεταδικτατορικά αφηγήματα περί ποιητικής και πολιτικής ηθικής, βρήκαν την εκπλήρωσή τους σε κάποιες εξαγορές του αριστερού παρελθόντος από την κλεπτοκρατία, που κουρέλιασε κάθε ήθος, μετατρέποντας τον ποιητή σε δευτέρας κατηγορίας κλεπταποδόχο και τζουτζέ, με τη σιωπηλή αποδοχή μιας αριστεράς που συνοδοιπορούσε με την κλεπτοκρατία.
Πρώην τραπεζικοί υπάλληλοι με κομμένα τα φτερά τους στο ευρωπαικό γήπεδο, με φιλάρεσκη υποταγή στον ακαδημαϊσμό των δεξιών καταβολών τους, δεν μπορούν να κρύψουν τις οικονομικές αποβλέψεις των επιλογών τους συν το θέαμα. Μια κοινωνία μετρίων τιμωρούσε επαρκώς το γεγονός ότι της ξέφυγαν δύο Νόμπελ.
Από εκεί και πέρα η ποίηση μπήκε στο μηχανισμό της εξάρθρωσης της ποιότητας με την ποσότητα, συμπλέοντας με τα φωτεινά μηδενικά που εξέθρεψε και επέβαλε ο βαλκάνιος περονισμός που κατέλαβε το κράτος. Η ποίηση πια στη δημόσια σύγκρουσή της με την εξουσία, είναι ακκίσματα γεροντοκόρης με πολύ εσώρουχο που τραβάει το ηδονοβλεπτικό της δημοσιότητας. Αυτό δεν σημαίνει διόλου ότι δεν υπάρχουν ποιητές που με προσωπικά έξοδα ανέλαβαν το πρόταγμα του ήθους.
Η κοινωνία αντίστοιχα ανέλαβε το πρόταγμα της λήθης. Αφού κανένας στίχος δεν κινητοποιεί τις μάζες, οι ποιητές έγιναν μάζα. Δεν χρειάζεται πάρα μια μικρή συμφωνία από δημοσιογράφους του πολιτιστικού φάσματος με σταλινικές οπτασίες και σκοτεινών υποκειμένων του χώρου των εκδόσεων να θεσμίσουμε την ύπαρξη αυτής της μάζας, σαν μιας ακόμη συντεχνίας δικαιούχων, με ποιά αόριστη αναπηρία άραγε, σε λιτανείες στην πρωτεύουσα.
Δεν έχει σημασία, αν εξευγενίζοντας την πρόφαση, αναλάβει κανείς την παιγνιώδη κατάθλιψη που έχουν οι μαζώξεις των ποετάστρων, όπου οι αναγνώστες βλέπουν στα μάτια των ακροατών το μίσος που προκαλεί ο αποκλεισμός από τη δημοσιότητα, αφού και οι ακροατές το πάνε το γράμμα τους, γράφουν κι αυτοί. Δεν έχει ακόμα σημασία ούτε να αρνηθείς γιατί ποιός νοιάζεται για το τι κάνουν οι ποιητές.
Έχει σημασία όμως να ξέρεις ότι κάποιοι από τους διοργανωτές, πριν καιρό, διοργάνωναν στα κρυφά ανθολογίες όπου το συμμετέχον ψώνιο θα ανθολογείτο αντί 90 ευρώ. Και είναι αυτοί οι ίδιοι που ίσως επαναφέρουν την πρόταση για μιαν ανθολογία λιτανευόντων ποιητών.
Γιατί το ήθος της εποχής εξακολουθεί από αδράνεια να είναι το ταμείο. Οπότε στη λιτανεία των ποιητών, εμείς άλλο δεν έχουμε παρά να καθήσουμε παράμερα, να τους βλέπουμε όπως εποχούνται στην Ιστορία με άλφα κεφαλαίο, και να τους χαρίσουμε τη λιτανεία του μάγκα. Είναι το μόνο σοβαρό που στοχεύει αυτό το κείμενο.
*Το πήρα από το http://giorgosmixos.blogspot.com
ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΔΕΣΠΟΙΝΙΑΔΗ*
Στον Ζήση Σαρίκα
Θεωρώ τον Άρη Αλεξάνδρου τον σημαντικότερο έλληνα πεζογράφο μεταπολεμικά, κι ας έγραψε ένα και μοναδικό (και με τις δύο σημασίες της λέξης) μυθιστόρημα: «Το κιβώτιο». Θεωρώ, επίσης, τον Άρη Αλεξάνδρου έναν από τους πολύ σημαντικούς μεταπολεμικούς μας ποιητές κι ας έγραψε μοναχά τρεις ποιητικές συλλογές. Θεωρώ, τέλος, τον Άρη Αλεξάνδρου έναν από τους καλύτερους μεταφραστές που πέρασαν από αυτή τη χώρα, χάρη στον οποίο όλοι εμείς που δεν γνωρίζουμε ρωσικά είχαμε την ευκαιρία να διαβάσουμε τον Ντοστογιέφσκι και όχι μόνο.
Στο δικό μου σύστημα αξιών, θα αρκούσε ένα μόνο από τα τρία παραπάνω για να θεωρώ τον Άρη Αλεξάνδρου «δικό» μου· μέρος του κόσμου μου· πανταχού παρόντα συνομιλητή· έναν από τους φωτεινούς οδοδείκτες, δίχως την ύπαρξη των οποίων η ζωή μας δεν έχει κανένα απολύτως νόημα.
Οι ράγες μουγκρίζουν,
τρίζουν οι πλατφόρμες,
φωτάκια λαμπυρίζουν μακριά,
περνάνε τόσο γρήγορα
και φεύγω ξοπίσω τους,
μ’ αφοπλιστική ταχύτητα
αγωνίζομαι να πιάσω το σφυγμό τους.
*Από τον κύκλο ποιημάτων “Ηλιοβασιλέματα” που γράφτηκαν στην Ικαρία τον Ιούλη του 1990.
1
Τον τρελό του οι άνεμοι άρχισαν χορό
με ουρλιαχτά φρικτά κάπου σε άξενη πλάση,
σε τοπία γυμνά – σε παγωμένη ώρα
σιωπηλά μια σκιά προσπερνά
θρηνεί μες στων βάλτων τη χώρα
2
Σαν απλώνεται γύρω σκοτάδι
αχανείς ανοίγουν οι πυλώνες του Άδη
Θολή η λόχμη προβάλλει,
σαν νεκρή – σιωπηλή,
σαν καρδιά αφημένη στη λήθη
3
Καλάμια στις όχθες φυτρώνουν
περιζώνοντας πυκνά τα νερά που λιμνάζουν,
μες στο τέλμα αιώνια τα πάντα σαπίζουν,
σαπρόφυτα μύρια,
μες στη λάσπη μόνο σκουλήκια ζουν
4
Εδώ αυγή ποτέ δεν χαράζει,
η ψυχή στις ανέλπιδες όχθες ζει
ατενίζοντας βουβή στη μεγάλη κοιλάδα
νερά θολωμένα – το έλος που μαυρίζει,
αν πεθαίνει ή ζει ούτε αυτή γνωρίζει
5
Βασιλεύει στυγνή στον ορίζοντα
και λιμνάζει αιώνια τη νύχτα, τη μέρα
Βαθιά, σε παγωμένη ώρα,
ακαθόριστο ξέφωτο
η άγνωστη χώρα
©Μανώλης Μεσσήνης
*Το πήρα από το http://manolismessinis.blogspot.com
We drove out of the city
the car sizzling
the traffic
maddened by the heat
the desert wind
through the windows.
The suburbs dark with soot
petrol stations, car yards,
two men on their brick verandah
in singlets, beers in hand
watching the traffic
in the apricot light
of the late afternoon.
But the bush
full of silence
the wind at night
the sound of sea waves
high in the gum trees.
*Antigone Kefala was born in Romania from Greek parents. She left with her family at the end of the war for Greece and from there to New Zealand. Studied at Victoria University of Wellington and now lives and works in Sydney. She writes in English and has published a number of books of poetry and prose: “Absence – New and Selected Poems” (Hale and Iremonger), “Sydney Journals” (Giramondo Publishing) and in 2009 MAX: “The Confessions of a Cat”, an English and Greek edition by Owl Publishing.
