Μια βιβλιοκρισία του διαλεχτού μου ποιητή και διανοούμενου Αθανασίου Οικονόμου. για την ποιητική συλλογή “Το θέρος των βροτών” του Γιώργου Γιαννόπουλου … Δημοσιευμένη στο περιοδικό ΕΝΕΚΕΝ(τεύχος 31 ο , Ιανουάριος ,Φεβρουάριος, Μάρτιος 2014)
Ανάδυση από το ασυνείδητο είναι το προανάκρουσμα της ποιητικής γραφής του Γιώργου Θ. Γιαννόπουλου στη δεύτερη ποιητική του συλλογή με τίτλο “Το θέρος των βροτών” (Εκδόσεις ΕΝΕΚΕΝ, Θεσσαλονίκη: 2010 με σχέδια του Κ. Λαζαρίδη). Το Matadi μπορεί κάλλιστα να θεωρηθεί αφήγηση ονειρικού περιεχομένου με πλούσια και ζωηρή συνειρμική ακολουθία, γεμάτη συμβολισμούς που ζητούν ψυχαναλυτική ερμηνεία των λανθανόντων στοιχείων αυτού του εντυπωσιακού ονειρο-ποιήματος.
Ανάδυση στον Τόπο του άλλου από τη σκοπιά του εαυτού ως ποιητικού υποκειμένου είναι η δραματική κατακλείδα της συλλογής, για να μάς υπενθυμίσει ότι ο άνθρωπος οικεί τον κόσμο ποιητικά και τότε μόνο καταξιώνεται, όταν καταφέρει και διασώσει την αξιοπρέπεια και την ευγένειά του, όσο η ευαισθησία του διηθείται μέσα από τα συμφραζόμενα της ζωής του, όποτε συναντά και έρχεται σε σχέση με τους άλλους (“Ο εαυτός μας είναι οι άλλοι”).
Ενδιαμέσως, το ομότιτλο με τη συλλογή του ποίημα “Το θέρος των βροτών”, μια σουρρεαλιστική ραψωδία, αποτυπώνει το ποιητικό credo του ποιητή. Η γραφή εδώ αποσπασματική. Κύματα-κύματα, αναδεύει ένα βαθύ προεγώ και από το βυθό αναδύονται λεπτές αποχρώσεις της ζωής, κρυπτογραφημένες σε συμβολικές παραστάσεις, που όλες όμως παραπέμπουν στο ανεξιχνίαστο μυστήριο της ύπαρξης.
Το αέναο ρεφραίν, “ο δρόμος είναι σκληρός”, υποβάλλει μια ατμόσφαιρα μυστική και μεταφυσική και συνάμα ένα δεύτερο λάιτ-μοτίφ (με τη σταθερή επανάληψη του “καίγονται… καίγονται…”) εστιάζει στην σωστική εκπύρωση των επιφαινομένων – ανούσιων, μα εξουσιαστικών – παραφέρνων του κοινωνικού βίου. Με τον τρόπο αυτό η γραφή οδηγείται σε μια αναπάντεχη κορύφωση, που καταφάσκει στη ζωή (αψηφώντας μυριάδες μικρούς θανάτους) και σ’ αυτά που συνιστούν τις πιο θελκτικές “αιχμές” της.
Πληγωμένος από την αίσθηση της βροτείας του φύσης, ο ποιητής μας εστιάζει την προσοχή του στα ουσιώδη, στα τιμαλφή του βίου του δράγματα. Συμπονώντας το θάνατο και τη λήθη της ύπαρξης, ανακαλύπτει ευγνωμόνως “την ευεργεσία της ζωής”, χωρίς να υποτιμά τα δικαιώματα των νεκρών. Συνομιλεί με ποιητές και αναστοχάζεται τη σημασία της ποίησης. Ως γνήσιος ωραιολάτρης, λατρεύει και δοξάζει την ομορφιά και τη γυναίκα, είτε ως αιώνιο θήλυ είτε ως προκλητική femme rouge είτε ως συμβατική σύντροφο του άντρα. Σέβεται τον πνευματικό του “γέροντα” και συμπροσεύχεται με ταπεινότητα, εκφράζοντας μία απολογητική συγγνώμη, που ο καθένας μας θα όφειλε να ζητήσει. Αναπολεί και νοσταλγεί τα χρόνια του σε μεγάλες ξενικές πολιτείες και αντλεί κουράγιο και δύναμη να ξαναρχίζει από το τίποτα και από το πουθενά. Γράφει ένα νεκρικό “παραμύθι” και αφηγείται το περιστατικό του αιφνίδιου θανάτου του πατέρα, φιλοσοφώντας για το πεπρωμένο και την άφευκτη μοίρα, φιλιώνοντας εν τέλει με την ιδέα του θανάτου, που είναι πλέον “καλοδεχούμενος”. Με χιούμορ αντιμετωπίζει τον πειρασμό, αναλαμβάνοντας περσόνα ζωγράφου.
Μα πάνω απ’ όλα, αυτός ο ποιητής-ζωγράφος φωταγωγεί τους πίνακές του μέσα σε άπλετο φως αγάπης, αγάπης ουρανωμένης, που ξεθωριάζει τη δύναμη όλων των σκοταδιών (πρβλ. το motto της συλλογής).
Έτσι, ο “άτυχος της αγάπης” καθίσταται εν τέλει τυχερός να φέρει στο φως ένα εικόνισμα σπάνιας ομορφιάς, που δεν βασίζεται στους τυπικούς κανόνες της καλολογίας. Απόκειται στην εξεικονιστική δύναμη της γλώσσας του Γ. Γιαννόπουλου να περιγράφει συνειδησιακές καταστάσεις της ύπαρξης, χωρίς ναρκισσισμούς και ωραιοπάθειες – με μόνη τη δύναμη της καθαρής καρδιάς και του αναβαπτισμένου σε καθάρια νάματα στοχαστικού νου σε μια ακόμα θαρραλέα ανάδυσή του…
*Ο Αθανάσιος Οικονόμου σπούδασε Ψυχολογία και κοινωνικές επιστήμες,Αγγλική Φιλολογία και επιστήμες του ανθρώπου.Γράφει ποίηση και κριτικά δοκίμια,μεταφράζει και συνθέτει μουσική.Έχει δημοσιεύσει ποιητικές συλλογές στον τόμο Μετα-ποίηση:Διατριβή Αισθητικής Μικρογνωσίας(1991) και την πολυσυζητημένη έμμετρη μετάφραση στον Απολεσθέντα Παράδεισο του Τζων Μίλτων(εκδ. Οδός Πανός 2010).Κείμενά του δημοσιεύονται σε διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά.
**Ο Γιώργος Γιαννόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα και μεγάλωσε στα Γρεβενά. Έζησε στη Νέα Υόρκη, στις Βρυξέλλες και στο Άμστερνταμ. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος στην εφημερίδα Μακεδονία, όπου διατηρούσε στήλη με αρθρογραφία διεθνών θεμάτων. Παράλληλα συνεργάστηκε και με διάφορα περιοδικά ποικίλης ύλης (SL, Επιχειρείν, 8ME8, Publicus). Είναι ο εκδότης και διευθυντής του πολιτιστικού περιοδικού Ένεκεν, το οποίο πρωτοκυκλοφόρησε ένθετο στην εφημερίδα Αγγελιοφόρος. Έχει επιμεληθεί την έκδοση διαφόρων περιοδικών και βιβλίων, καθώς και των δύο τελευταίων τόμων της τετράτομης Ιστορίας του Ποντιακού Θεάτρου του θεατρικού συγγραφέα και σκηνοθέτη Ερμή Μουρατίδη κ.ά. Έχει μεταφράσει από τη γαλλική το βιβλίο (ψυχαναλυτικό δοκίμιο) του διακεκριμένου Βέλγου ψυχιάτρου-ψυχαναλυτή Mosse Maurice Krazman La place de l’ amour dans psychanalyse. Το 2000 κυκλοφόρησε η ποιητική του συλλογή “Διαδρομή”, θετικές κρίσεις για την οποία γράφτηκαν στα λογοτεχνικά περιοδικά Οδός Πανός, Εντευκτήριο, καθώς και σε τοπικά έντυπα. Βασισμένη στο έργο αυτό η πιανίστα Ζωή Σαμσαρέλου έχει συνθέσει μουσική για παράσταση. Άρθρα και συνεργασίες του Γιώργου Γιαννόπουλου έχουν δημοσιευθεί σε διάφορα έντυπα.


