Μετά από την παρουσίαση των έργων της ακαδημαϊκού, γλωσσολόγου και ποιήτριας Έρμας Βασιλείου τον περασμένο Σεπτέμβρη, της αυτοβιογραφίας και των ποιητικών της συλλογών, επανερχόμαστε για να δώσουμε μια σφαιρική εικόνα της πνευματικής της δημιουργίας.

Το Agora Dialogue, ανοικτό σε πτυχές των ανθρώπων εκείνων που τολμούν να μοιράσουν το ενδότερο είναι τους, είχε παρουσιάσει πριν λίγους μήνες συνέντευξη (http://agora-dialogue.com/?p=41585) με την αξιόλογη δημιουργό, στην οποία η ίδια ανέπτυσσε την ευτυχή θέση τού να βρίσκεται κανείς κοινωνικά απομονωμένος λόγω των διαφορών του και παρερμηνειών που αυτές δημιουργούν στο περιβάλλον του, τη μονήρη πορεία του ανθρώπου που δεν ακολουθεί τη νόρμα και το βήμα των υπολοίπων, αλλά και την τύχη τού να μπορεί να βρίσκει κανείς τον ενδότερο εαυτό του μέσα από την έρευνα, τη μελέτη και το γράψιμο.

Πληθωρική στη σκέψη και τη δημιουργία, η Έρμα έχει σήμερα να παρουσιάσει τη δουλειά ενός ατέλειωτου κάματου. Βασισμένοι στις δικές της σημειώσεις παρουσιάζουμε το λογοτεχνικό αποκλειστικά έργο της που εγκαινιάζεται με την άφιξή της στην Αυστραλία.

Με τον ερχομό της λοιπόν ξεκινά να γράφει για βιοποριστικούς λόγους. Τρεις μόνο μέρες μετά την άφιξή της, τον Φεβρουάριο του 1987, αρχίζει να εργάζεται στον Πανελλήνιο Κήρυκα που εδρεύει στο Σίδνεϊ. Έγραψε μικρές ιστορίες για το περιοδικό Ελληνίς. Από τότε δεν έχει σταματήσει. Την πνευματική της δημιουργία σχετίζει η ίδια με τους στίχους ενός ποιήματος του Ελύτη (από τη συλλογή του Ο Ήλιος ο Ηλιάτορας), το Τραγούδι του κοριτσιού, “Το ‘να χέρι μου κρατεί μέλισσα θεόρατη,τ’ άλλο στον αέρα πιάνει πεταλούδα που δαγκάνει”. Σίγουρα θα γνωρίζει ποιο από τα δυο συμβολίζει τη θεόρατη μέλισσα και ποιο την πεταλούδα, η ποίηση ή η γλωσσολογία…

Εδώ αναφερόμαστε στη λογοτεχνική της δημιουργία που αρχίζει με λίγα ποιήματα, ενώ, το ίδιο διάστημα, επιχειρεί να γράψει και μικρά μονόπρακτα. Μια σειρά ποιημάτων, όταν εργαζόταν ως δημοσιογράφος στην Ειδική Υπηρεσία Ραδιοφωνίας SBS, αποτελεί την πρώτη συλλογική εργασία της. Γράφει για την πολυπόθητη ειρήνη, όταν ο κόσμος σειόταν στον ήχο του πολέμου. Το 1988 γράφεται στο Victoria College (σήμερα Deakin Univeristy) και σπουδάζει Μετάφραση και Διερμηνεία. Δημιουργεί, ενώ σπουδάζει και μεγαλώνει παιδιά, άτιτλα ποιήματα που αποτελούν το Παραλήρημα για Ειρήνη. Τα ποιήματα παρουσίασαν τον Ιούλιο του 1989 οι ηθοποιοί Ειρήνη Παπά και Αλέξης Ανθόπουλος σε εκδήλωση για τα 15 χρόνια από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, στην Κυπριακή Κοινότητα που βρισκόταν τότε στο κέντρο της Μελβούρνης, σε μια πάροδο της Lonsdale. Το πρώτο αυτό έργο της εκδόθηκε το 2010 υπό τον νέο τίτλο Λυρικός Πυρετός. Την ίδια περίοδο γράφει το μέχρι σήμερα αδημοσίευτο μονόπρακτο Neerim Road –ένας δρόμος είναι η Νήριμ Ρόουντ στο προάστιο Murrumbeena, στα ανατολικά της Μελβούρνης– που παρουσιάστηκε και πάλι από το γνωστό ζευγάρι Ανθόπουλος-Παπά σε εκδήλωση του Ελληνο-Αυστραλιανού Πολιτιστικού Συνδέσμου, σε αίθουσα εκδηλώσεων στο Ormond, τον Οκτώβριο του 1989.

Σε ελάχιστο χρόνο από τότε παρουσιάζεται στο Mechanics Institute, στο Brunswick, ένα μικρό θεατρικό έργο της, οι Μικροί Θεοί. Το δίπρακτο ανέλυσε και παρουσίασε τον Οκτώβριο του 1990 η καθηγήτρια Ελληνικών του RMIT Μελβούρνης Δέσποινα Πιερή και απέδωσαν θαυμάσια και πάλι οι Αλέξης Ανθόπουλος και Ειρήνη Παπά. Οι Μικροί Θεοί δημοσιεύτηκαν σε ελάχιστα αντίτυπα το 2011, με επιχορήγηση των εταιριών ‘Famasos’ The Fish Factory της οικογένειας Τουμάζου, που επιδότησαν ολόκληρη τη σειρά Άμισθα Χρόνια, που αποτελείται από 12 βιβλία, όπως στη συνέχεια θα δούμε.

Το 1991 η Έρμα Βασιλείου γράφεται στο Πανεπιστήμιο La Trobe όπου γνωρίζεται με την Ελένη Νίκα, λέκτορα τότε στο La Trobe και εκδότρια, υπεύθυνη των Owl Publishing. Η κυρία Νίκα ενδιαφέρεται για τη δουλειά της και γεννιέται έτσι το πρώτο βιβλίο που εκδίδεται το 1993, η Θέαλλη. Μια μεσαιωνική κυπριακή λέξη για τη θύελλα, κάνει τη ζεστή αλλά θυελλώδη παρουσία της στον χώρο. Η έννοια της μετανάστευσης αμβλύνεται στο ποιητικό αυτό έργο. Η μετανάστευση όχι οδυρμός αλλά αυτή που μας συστήνει στον εαυτό μας. Το βιβλίο παρουσιάζεται στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αντίποδες στη Μελβούρνη το 1994, από τη λέκτορα Ελληνικών του Πανεπιστημίου La Trobe Μαρία Ηροδότου. Δύο χρόνια αργότερα, η ποιήτρια ιδρύει έναν μικρό εκδοτικό οίκο που καλύπτει τις δικές της εκδόσεις, το Collections Books, με σήμα του την Αφροδίτη, που μετονομάζεται αργότερα σε Aphrodite Editions.

Η Έρμα Βασιλείου δημοσιεύει σε ελάχιστα αντίτυπα. Πρόκειται για αριθμούς των 100, των 50, ακόμα και των 25 και 15 βιβλίων. Σήμερα μόνο 8 αντίτυπα εκδίδει για κάθε τίτλο βιβλίου της. Γιατί αυτοί οι τόσο μικροί αριθμοί; Η ίδια εξηγεί πως είναι λόγοι οικονομικοί περισσότερο. Αλλά και η εικόνα της ανώνυμης σχεδόν παρουσίας της στον χώρο της ποίησης παίζει ρόλο. Της ανώνυμης αλλά θεόρατης μέλισσας. Κάτι που επιχειρεί να πετύχει ενσυνείδητα. Ωστόσο, είναι ορατή, ενθαρρύνεται και προτείνεται. Η ανωνυμία του ποιητή που επιθυμεί δεν επιτυγχάνεται. Επιχειρεί να μελετήσει την τέχνη των ομότεχνών της με την κριτική μελέτη. Αυτό θα μεστώσει ένα άλλο προφίλ της.

Το πρώτο βιβλίο των Εκδόσεων Αφροδίτη με τίτλο Καλένδες περιλαμβάνει μικρές ιστορίες και λίγα ποιήματα, και παρουσιάζεται στην Ελληνική Κοινότητα το 1995, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αντίποδες, από την καθηγήτρια Μαίρη-Μυλωνά Βασιλακάκου του Victoria College.

Την ίδια εκείνη χρονιά, η Έρμα Βασιλείου εξασφαλίζει μια επιδότηση από το Australia Council for the Arts (Συμβούλιο Τεχνών Αυστραλίας) για εξελισσόμενους δημιουργούς (developing writers), για το έργο της Εώρακα, ένα αφηγηματικό ποιητικό έργο γραμμένο για την Κύπρο. Το βιβλίο παρουσιάζεται στην Κυπριακή Κοινότητα το 1996 από τη Μαρία Ηροδότου του Πανεπιστημίου La Trobe. Ενώ η ίδια γράφει και δημιουργεί σε πεζό λόγο, αρχίζει την εκπόνηση της διδακτορικής της διατριβής στο Πανεπιστήμιο La Trobe. Λίγο αργότερα η Ελληνική Πολιτεία, το Προξενείο Μελβούρνης, την καλεί στο πρώτο παγκόσμιο συνέδριο του ΣΑΕ στη Θεσσαλονίκη όπου και εκλέγεται στην ενδεκαμελή επιτροπή πολιτισμού το 1999.

Το 2000, το Κέντρο Ελληνικών Ερευνών του La Trobe εκδίδει το μυθιστόρημα Κλέλια, ένα έργο που σύμφωνα με τον παρουσιαστή του, τον καθηγητή Μιχάλη Τσιανίκα του Πανεπιστημίου Flinders, αποτελεί έργο avant-garde στον χώρο των Αντιπόδων. Ενώ η εκπόνηση της διατριβής συνεχίζεται και υποστηρίζεται το 2002, τα επόμενα χρόνια γράφει ποίηση και συγκεντρώνει υλικό με ποιητικές δημιουργίες σε δύο ογκώδης τόμους. Είναι η Αγγελιοφόρος, που δημοσιεύει και πάλι το ΕΚΕΜΕ, το 2003. Ο πρώτος τόμος αποτελείται από έξι ποιητικές συλλογές (Πλανήτης για ένα κάτοικο, Τα ερωτικά ονόματα της επανάστασης, Σύμβολα χαρίτων Ωδές αδύτων, Ωδές υδάτων, η Μάρσιπος), και παρουσιάζεται στα τέλη του 2003 στην Κυπριακή Κοινότητα από τον καθηγητή γλωσσολογίας και δάσκαλό της, σήμερα Emeritus Professor Barry Blake. Το έργο ανέλυσε η Άννα Χατζηνικολάου, λέκτορας του Πανεπιστημίου Μελβούρνης που μεταξύ άλλων τόνισε ότι η ποίηση της Έρμας Βασιλείου «έχει μια αφοπλιστική φρεσκάδα… και η παραγωγή της τάραξε τα λιμνάζοντα νερά του status quo της ελληνόγλωσσης παραγωγής της Μελβούρνης».

Δύο χρόνια αργότερα, έξι ακόμη ποιητικές συλλογές (Άνθος αρμονίας, Τα ποιητικά αίτια του έψιλον, Η τοξοβόλος, Η πόρτα της θαλάσσου, Χρονογραφία, Πράσινο Στάχυ) εκδίδονται σε έναν εξίσου ογκώδη τόμο, τον Β΄ τόμο της Αγγελιοφόρου, που παρουσιάζεται το 2005 από τον επόπτη της και καθηγητή γλωσσολογίας David Bradley, στην Ελληνική Κοινότητα Μελβούρνης. Την παρουσίαση συνόδεψε ανάγνωση ανάλυσης των έργων του τόμου από την Κύπρια ποιήτρια και ακαδημαϊκό δρα Νάγια Ρούσσου, τότε στο Intercollege Λευκωσίας, καθώς και χαιρετισμός και ανάλυση από τον ποιητή Ιάκωβο Γαριβάλδη που και προλόγισε την όλη εκδήλωση.

Την ίδια χρονιά και πριν την παρουσίαση του Β΄ τόμου της Αγγελιοφόρου χάνει τον σύντροφό της και ο πόνος τη ρίχνει κυριολεκτικά στο γράψιμο και την έρευνα. Αρχίζει μια νέα ποιητική σειρά, τα Άμισθα χρόνια, που δεν έχει κλείσει ακόμα. Από τα δώδεκα βιβλία που ετοιμάστηκαν, έξι ποιητικές συλλογές της (Κρυπτογραφίες, Πέρα από τη σιωπή, ή Ασώματοι στίχοι, Ο δραπέτης καθρέφτης ή Mezza voce, Η αισθητική της σκιάς, Αλάσιος Νόστος, Ποιος αθώωσε την αυγή;) και οι Μικροί Θεοί είδαν το φως της δημοσιότητας. Τρεις από τις ποιητικές συλλογές της σειράς αυτής θα έχουν την τύχη να παρουσιαστούν στο 9ο Συνέδριο της Εταιρείας Νεοελληνικών Σπουδών Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας, (11-13 Δεκεμβρίου του 2008) που διοργανώθηκε από το Τμήμα Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου La Trobe. Το πρόγραμμα αφιέρωσε λογοτεχνικό απόγευμα στην ποιήτρια για την παρουσίαση των τριών αυτών συλλογών των Άμισθων χρόνων, που ανέλαβε να αναλύσει και παρουσιάσει ο Καθηγητής Μιχάλης Τσιανίκας του Πανεπιστημίου Flinders.

Τα ποιητικά αυτά έργα θα μένουν ωστόσο μέχρι σήμερα άγνωστα στο κοινό, λόγο του μικρού αριθμού των αντιτύπων τους, εκτός ελαχίστων, που παρουσίασε η εφημερίδα Νέος Κόσμος και ο συνεργάτης της εφημερίδας ποιητής Κώστας Καλυμνιός. Τα έργα εκδίδονται μεταξύ 2006 και 2009. Ενώ δημιουργούνται αυτά, η Έρμα Βασιλείου είναι από το 2005 ερευνήτρια στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Αυστραλίας.

Το 2009 παρουσιάζεται στην Κυπριακή Κοινότητα το έργο της Νομάς μιας Νύχτας το Μανιφέστο μου, μια ποιητική συλλογή που περιέχει αφιερώσεις σε όσους επηρέασαν και ενέπνευσαν το έργο της. Το βιβλίο, που ανήκει στη σειρά Η μεγάλη δωρεά παρουσιάστηκε από τον καθηγητή Δρα Μιχάλη Μιχαήλ, του Πανεπιστημίου La Trobe, τον Σεπτέμβριο του 2009 στην Κυπριακή Κοινότητα και χαιρετίστηκε από τις ακαδημαϊκούς δρα Παναγιώτα Νάζου, του Τμήματος Ελληνικών του Πανεπιστημίου του Σύδνεϋ, δρα Μαρία Ηροδότου, λέκτορα και συντονίστρια του προγράμματος Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου La Trobe, την Άννα Χατζηνικολάου, λέκτορα τότε στο Πανεπιστήμιο Μελβούρνης, και τη δρα Νάσα Παταπίου ποιήτρια και ιστορικό – ερευνήτρια στο Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών Κύπρου. Μετά το Νομάς, και από την ίδια σειρά, εκδίδεται το 2010 και παρουσιάζεται το Όταν η μνήμη έχει δικαίωμα, στην Ποντιακή Κοινότητα, από τους εραστές της ποίησης Ντίνο Τουμάζο και τον ποιητή Ιάκωβο Γαριβάλδη.

Η σειρά Η μεγάλη δωρεά θα οδηγήσει σε μια άλλη σειρά, με ερωτικό στίχο αυτή τη φορά, που κυκλοφόρησε με τον πρώτο τόμο της αυτοβιογραφίας της, και που είναι επιδότηση του Συμβουλίου Τεχνών Αυστραλίας. Φέτος έγινε η παρουσίαση έξι ποιητικών έργων, που συμπεριλαμβάνουν και τον Λυρικό Πυρετό. Πρόκειται για την Ατέλειωτη Συγκομιδή που έχει να καυχηθεί για τις συλλογές: Παλίρροια, Ο έρωτας όμως, Ιδού η γυνή, μην αφήσεις, Εν μέσω ξωτικών και ερώτων και Απόσταγμα δάκρυ.

Μαζί με αυτά και ο πρώτος τόμος της ιστορίας της ζωής της: Μπορείς ακόμα κι ονειρεύεσαι- Η μεγάλη περίοδος των βροχών και η μικρή της ξηρασίας. Τη βιογραφία ανέλυσε η Δρ Μαρία Ηροδότου του Πανεπιστημίου La Trobe και τις συλλογές παρουσίασαν ο ποιητής Δημήτρης Τρωαδίτης (όλο το ποιητικό έργο) και η δημοσιογράφος Ρένα Φραγκιουδάκη (το Ιδού η γυνή, μην αφήσεις).

Αυτά επί του παρόντος. Γιατί είναι βέβαιο ότι η χαρισματική, αστείρευτη και χειμαρρώδης Έρμα Βασιλείου επιφυλάσσει πολλά ακόμη. Επιφυλασσόμαστε και εμείς να παρουσιάσουμε μελλοντικά ένα πιο ολοκληρωμένο πορτρέτο της ποιήτριας που να περιέχει αποσπάσματα παρουσιάσεων και αναλύσεων των μελετητών του έργου της, των ατόμων αυτών που διάβασαν, αγάπησαν αλλά κυρίως το στήριξαν.

*Αναδημοσίευση από το http://agora-dialogue.com/?p=51640