Εις σε προστρέχω Τέχνη της Ποιήσεως,
που κάπως ξέρεις από φάρμακα۠
νάρκης του άλγους δοκιμές, εν Φαντασία και Λόγω…
Κωνσταντίνος. Π. Καβάφης «Μαχαίρι» (1908)

«Μελαγχολία του Ιάσωνος Κλεάνδρου
ποιητού εν Κομμαγηνή 595 μ.Χ. » (1911)

Για να απαντήσει κάποιος σε αυτό το ερώτημα, πρέπει πρωτίστως να αναζητήσει την ποίηση, και για να την αναζητήσει, οφείλει να έχει διαμορφώσει στην ψυχή του στους απαραίτητους κανόνες για να την κατανοήσει. Άραγε, τι να είναι η Ποίηση; Ήδη από τη δημιουργία του κόσμου προσπαθεί να δοθεί μια απάντηση, ένας ορισμός που θα περιλαμβάνει απολύτως την ουσία της, το νόημά της. Ένας ορισμός μπορεί να δοθεί μόνο μετά τη συγγραφή ενός ποιήματος, μετά από μια αναγκαία, λυτρωτική, ωστόσο, πρόσκαιρη εξομολόγηση του ποιητή προς την Τέχνη του.

Όμως, ο ορισμός αυτός είναι σαν το κύμα.. Περνά ένα άλλο κύμα που σηματοδοτεί τη συγγραφή ενός άλλου ποιήματος και, συνεπώς, τη γέννηση ενός νέου ορισμού, ανάλογα με την «εξομολόγηση» καθώς, κάθε εξομολόγηση είναι διαφορετική, όπως διαφορετική είναι κάθε ψυχή, κάθε στιγμή της ημέρας, κάθε εποχή, κάθε ανατολή… Παρόλα αυτά, ο ορισμός που αιωρείται, μαρτυρά πως η Ποίηση είναι η πεμπτουσία της ανθρώπινης τέχνης, κάτι το υψηλό, το μαγικό, το θεσπέσιο, το απόλυτο, το υπερβολικό, το εξιδανικευμένο, κάτι το αιθέριο… ένας έρωτας που έχει ως άξονα μόνο τη βίωση του πλατωνικού, πάναγνου συναισθήματος…το «Καταφύγιο του Πόνου», μια αγκαλιά για την αποφυγή όσων αέναα μας πληγώνουν και μας βασανίζουν.

Επομένως, στην Ποίηση μπορεί καθένας να αναζητήσει παρηγοριά, ανεξαρτήτως κοινωνικής θέσης, οικονομικής κατάστασης, ηλικίας, επαγγέλματος…Λόγω της αισθητικής της τέρψης είναι η μόνη που μπορεί να εφοδιάσει μια ψυχή με τα κατάλληλα αντισώματα κατά των δυσχερειών και των κινδύνων. Μπορεί να προσφέρει μια ανακούφιση, στιγμιαία, ωστόσο, αναγκαία και επιβεβλημένη για να ξεπεραστεί κάθε φόβος και να αποφευχθεί κάθε δυστυχία. Για αυτόν ακριβώς το λόγο, κρίνεται απαραίτητη η παρουσία της τη σημερινή εποχή, που χαρακτηρίζεται από ένα κράμα οικονομικής και, κυρίως, ηθικοπνευματικής κρίσης. Δυστυχώς, η πλειονότητα σήμερα παρουσιάζει μια υστερική υλιστική τάση, αδιαφορώντας παντελώς για την ανάταση της ψυχής. Βασική επιδίωξη όλων, η ικανοποίηση ενός καθημερινού απαιτητικού παρόντος, εμπλουτισμένου με αρκετή δόση άγχους, που, εν τέλει, αποστασιοποιεί τον άνθρωπο από τον αυθεντικό εαυτό του και τους άλλους.

Θεωρώ πως η ενασχόληση με κάτι πνευματικό, όπως με ένα λογοτεχνικό κείμενο, είναι μια δροσιά μέσα στην ξηρασία της εποχής. Διαβάζοντας, ο άνθρωπος θα νιώσει καλύτερα, θα ξεφύγει από τη στυγνή πραγματικότητα, θα ταξιδέψει σε ένα μαγικό κόσμο, αυτό της λογοτεχνίας, και συνάμα θα οδηγηθεί σε μια εσωτερική αναζήτηση. Η λογοτεχνία, και ειδικά η Ποίηση, δεν είναι μόνο διδάγματα που προσφέρονται αφ’ υψηλού στον αναγνώστη, αλλά ένας ατέρμονος αγώνας, μια συζήτηση με τη ψυχή του, καθώς η Ποίηση είναι αυτό ακριβώς, μια αέναη αναζήτηση της αλήθειας και όχι απαραιτήτως η κατοχή της.

Ωστόσο, θα πρέπει καθένας να εκτιμήσει και να αποδεχτεί πως το χρέος του ποιητή είναι δύσκολο και απαιτεί θυσίες. Δεν είναι κάτι που το επέλεξε! Η «Κόρη της Δημιουργίας» είναι έμφυτο χάρισμα. Η στιγμή της δημιουργικής δραστηριότητας είναι μια ιεροτελεστία μεταξύ της Ποίησης και του καλλιτέχνη, κατά την οποία ο ποιητής χρησιμοποιεί τα αντισώματα με τα οποία τον εφοδίασε η Τέχνη του: τη Φαντασία και το Λόγο. Η Φαντασία είναι η ποιητική έμπνευση που συλλαμβάνει τις ποιητικές ιδέες. Η δύναμη της φαντασίας οδηγεί τον ποιητή στην ενδοσκόπηση, προκειμένου να μετουσιώσει σε καλλιτεχνικό δημιούργημα όλα τα αναπάντητα και προαιώνια ερωτήματα του ανθρώπου, να εκφράσει και να μοιραστεί μαζί του την τραγικότητα και την ομορφιά της ζωής, τις αναγκαιότητες και την πολυμορφία της με όλες τις ακαταληψίες που τη χαρακτηρίζουν, τις πληγές που αέναα ματώνουν και μας βασανίζουν. Για τη σύλληψη της ποιητικής ιδέας πρέπει να ταξιδέψει νοερά σε ένα ποιητικό σύμπαν και κατόπιν να επιλέξει τις σωστές λέξεις για να αποτυπώσει καλύτερα τις ιδέες του. Ο Λόγος είναι η μαγική λειτουργία της γλώσσας, που θα αισθητοποιηθεί και θα ενδυθεί την ποιητική σύλληψη.

Στη συνέχεια, η «κληρονομιά» που αποκόμισε περνά σε κάθε ευαίσθητη ψυχή, που επιθυμεί να γίνει κοινωνός στα μυστικά της Τέχνης. Με αυτό τον τρόπο, προσφέρεται στους ανθρώπους, ώστε καθένας να κατευνάσει τον πόνο, να απαλύνει την πληγή, ζώντας σε μια στιγμή απόλυτης ευδαιμονίας και πληρότητας. Η λογοτεχνία, η Ποίηση, θα βρίσκεται πάντα στο πλευρό καθενός, είτε αυτός είναι δημιουργός, είτε απλός αναγνώστης, προσπαθώντας, με τα φάρμακά Της, να επουλώσει τις πληγές ή ακόμα και να προσφέρει έναν επίγειο πνευματικό παράδεισο. Εξάλλου, έχουμε την Τέχνη για να μην πεθάνουμε από την αλήθεια, καθώς, η Τέχνη, είναι μία πρόσκαιρη διαφυγή από τους πόνους της ζωής. Δεν είναι, επομένως, τυχαίες, οι απόπειρες κάποιων ποιητών να ορίσουν την ποίηση: Η ποίηση είναι ανάπτυξη ενός επιφωνήματος (Βαλερύ), είναι το καταφύγιο που φθονούμε (Καρυωτάκης), είναι συνουσία επ’ άπειρον (Ελύτης), μα πάνω απ’ όλα είναι το μέγα θαύμα που αξιώθηκε ο άνθρωπος, που δεν είναι άλλο από την ίδια τη ζωή! Όλοι αυτοί οι ορισμοί, εμπεριέχουν ψήγματα αλήθειας, δεν είναι, ωστόσο, οι μοναδικοί. Η Ποίηση είναι κάτι μαγικό, με έντονο το στοιχείο της υποκειμενικότητας. Ας αφεθούμε, λοιπόν, με εμπιστοσύνη στην Τέχνη της Ποιήσεως και στις ευεργετικές της ιδιότητες. Ως πιστή υπήκοος της Τέχνης της Ποιήσεως, την έχω διαμορφώσει ως Το μαργαριτάρι στο βυθό του ωκεανού, που καθένας από εμάς το έχει βαπτίσει με διαφορετικό χρώμα και όνομα….

*Η Νεκταρία Μαραγιάννη είναι 18 χρόνων, απόφοιτη του Λυκείου Θέρμου Αιτωλοακαρνανίας, και πλέον, φοιτήτρια του τμήματος Επικοινωνίας & Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ποιήματά της και ένα διήγημα έχουν δημοσιευτεί στην ιστοσελίδα http://www.eyelands.gr Το παρόν άρθρο της σχετικά με τις ευεργετικές ιδιότητες της ποίησης γράφτηκε όταν ήταν ακόμα μαθήτρια με αφορμή ποίημα στο οποίο εξετάστηκαν οι μαθητές στη Λογοτεχνία Κατεύθυνσης…