Denise Levertov, Τα δίκαια

Να σου δώσω θέλω
κάτι που δημιούργησα

λέξεις λιγοστές σε μια σελίδα — ίδια
με το να σου ’λεγα «να, λίγες μπλε χάντρες»

ή, «να, ένα λαμπρό κόκκινο φύλλο που
βρήκα στο πεζοδρόμιο» ( γιατί,

να βρω σημαίνει να επιλέξω, και εγώ
επέλεξα) Μα είναι δύσκολο:

ως τώρα τίποτα δεν βρήκα
άλλο πέρα από τη διάθεση να δώσω. Ή

μήπως λέξεις χιλιοειπωμένες; Φτηνές
και άψυχες; ακόμη και παράλογες;
Ετούτη

λάβε έναντι καλύτερα — την πιθανή
υπόσχεση: Αν

γράψω ποτέ
κανένα ποίημα με μια ορισμένη διάθεση

(επίμονη, τρυφερή, αόριστη,
θλιμμένη & ξεπεσμένη)

σε σένα θα το δώσω.

*Από το βιβλίο “Ντενίς Λέβερτοφ Ποιήματα”, Επιλογή-μετάφραση: Γιάννης Λειβαδάς, Εκδόσεις Ηριδανός, 2007.

Muriel Rukeyser (1913 – 1980), Φόρος τιμής στη λογοτεχνία

Όταν φαντάζεσαι μουσικούς με πρόσωπα τρομπέτας
να φυσούν ξανά αμίμητη τζαζ
καμία τέχνη δεν κατηγορεί ούτε οι κανονιοβολισμοί πληγώνουν,

ή βγαίνοντας απ’ τα όνειρά σου των αερόπλοιων
ξανά βλέπεις τον παράλογο σακάτη
να ρίχνει το δεκανίκι του με ορμή καθώς οι προβολείς των
αυτοκινήτων

κινούνται ταχύτατα στο δρόμο με τις λακκούβες, καθώς οι τρεις σφυροκόποι
μετράνε Ένα, Δύο, Τρία πάνω απ’το παλούκι, κοπανήματα από σφύρα
και ούτε ένα σημάδι νέων κόσμων να ηρεμήσει η ψυχή’

τότε ατένισε τη λίμνη του ηλιοβασιλέματος καθώς ρέει
βράζοντας, προς τη δύση ανεξέλεγκτα
κυλώντας και κατακλύζει το καρδιοχτύπι και επαναλαμβάνει
θάλασσα πέρα από τη θάλασσα έπειτα από αβάστακτους ήλιους’
σκέψου: ποιήματα όρισαν το τοπίο: Ο Μπλέηκ, ο Ντον, ο Κητε.

*Από το βιβλίο “Ποιήματα για την τζαζ / Jazz Poems” (δίγλωσση έκδοση), Εκδόσεις Bibliotheque, 2018. Επιλογή-μετάφραση Χρήστος Αγγελακόπουλος.

Στρατής Πασχάλης, Τρία ποιήματα

πάει καιρός πού μ’ έπισκέφτηκαν τά πάθη
κι εγώ κουρνιάζω σέ μιά κάμαρη ολο βιβλία
λίγο πιο πάνω από τά ρεύματα πού διατρέχουνε τη γή
λίγο πιο κάτω άπ’ τά σημεία δπου οί νεκροί καταλαγιάζουν
ύπάρχουν μέρες πού διψώ τις πιο άπόκρημνες αισθήσεις
αυτές πού ξέρει νά έφευρίσκει τό μυαλό
κι έτσι αισθάνομαι σά νά μονάζω
αφού συνέχεια φυλλομετρώ κρύα κενά τετράδια
καί στις λευκές σελίδες στάζω μαύρο μελάνι καί πικρό
μοιάζοντας άνθρωπος άπόλυτος πού ξέχασε τη θλίψη

***

ή ώρα ήταν δύο καί το τριζόνι άλάλαζε

κοίταξα τότε προς τα έρείπια καί τ’ άσχημα
τά σπίτια
κι ειδα τήν έκταση του μυστικού
τέλεια φωταγωγημένη

***

άκουσα τή βροχή σάν ένα μυστήριο
να πέφτει έξω άπ’ το παράθυρο τή νύχτα
στις γυμνές άκακίες·
καί πεθύμησα τότε βαθιά ένα σπίτι χαμένο
πέρ’ άπό τα περίχωρα του πιο ξεχασμένου τόπου
να μέ δεχτεί

*Από τη συλλογή “Κωμωδία”, Εκδόσεις Το Ροδακιό, Δεκέμβρης 1998.

Ειρήνη Παραδεισανού, Καθήκον ποιητού

Είναι καιρός που επιδίδομαι σ’ αυτό το παιγνίδι.
Παίρνω την άγραφη κόλλα και το πιο καλό μου μολύβι.
Και γράφω εξαρχής ολοστρόγγυλα γράμματα.
Τα καμαρώνω έτσι ως τ’ αραδιάζω στο άσπρο χαρτί.
Εγώ, ο ποιητής των λέξεων
Των στρογγυλών φωτεινών οραμάτων
Με τάξη και χάρη συνταιριασμένων
Καμαρώνω.

Μουτζούρα καμία
Αστοχία καμία
Αλήθεια καμία.

Μονάχα στρογγυλά, καθαρά, τακτοποιημένα γράμματα.
Ποιήματα καθωσπρέπει.

Ετσι ως ταιριάζει
Στους σκάρτους καιρούς μας.

*Από τη συλλογή “Τα γυάλινα μάτια των ψαριών”, Εκδόσεις Βακχικόν, 2016.

Χρίστος Κασσιανής, Δύο ποιήματα

Ασάλευτο θάρρος

Καμιά στιγμή δεν πρόφτασε για να σαρώσει εκείνα
που στέκονται σιωπηλά στης νύχτας την αχτίδα

Μ’ ένα χορό, χωρίς φωνή εξέπεσε το βλέμμα
τα μάτια του ξεχάστηκαν στου κόσμου την λατέρνα

δεν φτάνει ούτε χόρτασε ακόμη η λεπίδα
αχόρταγη δαγκωματιά, στην αχυρένια ασπίδα

“καθάρια πράγματα να λεν”, κι άλλα να εννοούνε
κι ούτε στιγμή, μήτε χρονιά
να μην βαριολογούνε

Να στέκονται ανήμποροι
αυτό δα και μέχρι εκεί
ναι, εκείνο το μπορούνε
το θάρρος που δεν έχουνε,
εκείνο ξεγελούνε

Ιούνιος 2019

***

Πύρινος ανεμοστρόβιλος

Ο πύρινος ανεμοστρόβιλος στο κέντρο της θαλάσσης
σαρώνει ασταμάτητα το κέντρο της ηπείρου

Στον μικρό μας κήπο ανθίζουν οι μανταρινιές
στη δίνη του πολέμου
Αντίμαχοι κι ουδέτεροι, μπλεχτήκαν μεταξύ τους
με λόγους άλαλους
λόγους σφυριχτούς
λόγους βλεμμάτων

Σφυρίζει ο παλιογέρακας σμιλεύεται η φτέρνα
του Αχιλλέα η ατρομησιά δεν έχει πλέον βλέννα
Τα βέλη που μαζεύτηκαν στο μοναχό σημείο
μας βρήκανε ανέτοιμους
μας στείλαν στο πορθμείο

Δεκέμβρης 2019

Sandro Sussuarana, Εκδιδόμενη!

Sandro Sussuarana

Η Ζουάνα ήταν όμορφο κορίτσι
με καλή ανατροφή
Η ζωή ποτέ δεν της χαρίστηκε
έκανε πράγματα από μικρή
που εγώ ενήλικας κι ακόμη δεν τα κάνω
Η ζωή της χάθηκε πριν να την απολαύσει
κρυφτό ούτε που πρόλαβε να μάθει
Τη λέξη «μάνα» δεν γνώρισε κι ας έκανε παιδιά
Δεν είχε την πολυτέλεια
να μη τάίσει τα «σκυλιά»
Ασκώντας το επάγγελμα, δούλευε σκληρά
αφού όποιος δεν δουλέψει ψωμί δεν τρώει τελικά
Δούλευε λοιπόν την ώρα που κοιμούνται οι άλλοι
Ήταν γυναίκα, είχε θέληση κι από άνδρα πιο μεγάλη
Κι αν πάντα ήθελε ζωή ν’ αλλάξει
διέξοδο δεν έβρισκε όσο κι αν είχε ψάξει
Στο τέλος αποφάσισε έτσι να συνεχίσει
αφού ποτέ δεν μπόρεσε τη μοίρα να γυρίσει
Παρότι ήταν γυναίκα
η Ζουάνα πέθανε για πάντα μένοντας κορίτσι

*Μετάφραση: Δήμητρα Γλεντή.

**Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Βόρεια Βορειοανατολικά”, τεύχος 3, Σεπτέμβρης 2019.

Κώστας Κωνσταντινίδης, Καιροί μεταμοντέρνοι

ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Πριν από λίγο καιρό διαβάσαμε την ποιητική συλλογή του Κώστα Κωνσταντινίδη «Καιροί μεταμοντέρνοι», που κυκλοφορεί σε αυτοέκδοση.

Η ποιητική συλλογή του Κώστα Κωνσταντινίδη χωρίζεται ουσιαστικά σε δύο μέρη: Το πρώτο μέρος έχει ένα μακροσκελές ομότιτλο ποίημα στο οποίο θα πρέπει να σταθούμε λίγο. Εδώ ο ποιητής χωρίζει το ποίημα σε έντεκα μέρη, όπου το καθένα περιλαμβάνει τρία τρίστιχα. Το κάθε τρίστιχο είναι αυστηρά μετρημένο και υπάρχει ρίμα. Ο τρόπος γραφής θυμίζει Κάλβο, αλλά η γλώσσα είναι μοντέρνα. Σε αυτό το μακροσκελές ποίημα ο Κώστας Κωνσταντινίδης παραθέτει τα κακώς κείμενα της σύγχρονης κοινωνίας και τα στηλιτεύει. Ας δώσουμε ένα παράδειγμα:

Κηρύσσουν μόδες την οδό
Καταναλώνοντας θα ‘ρθει
Πληρότητα.

Φετίχ βραχύβια διαρκώς
Αλλάζουμε επιμελώς
Ανώφελα.

Σαν μαγεμένοι από αυλό
Στο φαύλο κύκλο των μωρών
Γυρίζουμε.

Όπως βλέπουμε ο ποιητής χρησιμοποιεί αρκετές φορές το α΄ ενικό πρόσωπο, συμπεριλαμβάνοντας και τον εαυτό του στα σύγχρονα κοινωνικά φαινόμενα. Πριν προχωρήσουμε στα επόμενα ποιήματα ας δούμε ένα ακόμα παράδειγμα:

Κλιματική καταστροφή
Παράφρονες κερδομανείς
Διαπράττουνε.

Ύβρεις με αύξοντα αριθμό
Ανέκκλητο αιτιατό
Συμφέροντος.

Σε αποψίλωση ολική
Κι αργή αυτοκαταστροφή
Βαδίζουμε.

Τα υπόλοιπα ποιήματα είναι γραμμένα κυρίως σε ελεύθερο στίχο ενώ υπάρχουν και ορισμένα με χαλαρή ρίμα και μερικά πεζοποιήματα. Ο Κώστας Κωνσταντινίδης στηλιτεύει τα κακώς κείμενα με ακόμα περισσότερη μαεστρία. Για τα θεάματα, που σερβίρονται στο «φιλοθεάμον» κοινό γράφει: «Κι άλλο σεξ / κι άλλο σεξ / Τάισε μας κι άλλο σεξ! / Αφού ‘ναι δύσκολοι καιροί / και μόν’ η μπάλα δεν αρκεί.»

Σε ορισμένα ποιήματα ο ποιητής εξεγείρεται οργισμένος ενάντια στους βολεμένους, που δηλώνουν «αριστεροί», ενώ στην πραγματικότητα διψούν για αξιώματα και τιμητικές θέσεις: «Μίλα μου, / μόνο, / μόνο για ρεφορμιστική αριστερά / μη μου μιλάς», γράφει, γιατί έχουμε βαρεθεί να ακούμε για κυβερνήσεις της αριστεράς, που υποτίθεται πως μπορούν να υποκαταστήσουν το εργατικό κίνημα και μόλις βρεθούν στην εξουσία, δεν διαφέρουν από τις δεξιές κυβερνήσεις. Ο Κώστας Κωνσταντινίδης με το ποίημα «Ο κόσμος να χαλάσει» αναφέρεται αρκετά ειρωνικά σε μια δήθεν αριστερή και δήθεν ποιήτρια, που διατηρεί εργαστήρι δημιουργικής γραφής και δεν καταδέχεται όσους δεν ανήκουν στην αριστοκρατία των κυκλωμάτων της ποίησης. Παρόμοια ειρωνεία υπάρχει και στο ποίημα «Άκου φίλε», όπου περιγράφεται ένας ποιητής, που σκύβει το κεφάλι μπροστά στα αφεντικά. Εδώ, ο ποιητής μας λέει και τη γνώμη του για τους πραγματικούς ποιητές: «Κι αφού λοιπόν θες να γίνεις και ποιητής, μάθε πως δεν αρκεί απλά να ‘χεις πονέσει, πρέπει να ‘χεις τη δύναμη να σκαλίζεις τις πληγές σου και γυμνός να εκτίθεσαι εντέχνως.»

Στην συγκεκριμένη ποιητική συλλογή ο Κώστας Κωνσταντινίδης μπαίνει στην ιδιοσυγκρασία των ανθρώπων της σύγχρονης κοινωνίας και περιγράφει με τρόπο απλό τα αδιέξοδά τους. Έτσι στα ποιήματα «Παραλογία» και «Μελαγχολία» βρίσκουμε την σύγχρονη γυναίκα, που θεωρείται πετυχημένη να καταλήγει να κάνει γιόγκα για να διώξει τις αρνητικές σκέψεις ή ακόμα χειρότερα: «Όταν η εμμηνόπαυση της χτύπησε την πόρτα / τα σίριαλ, δεν ήταν αρκετά.» Στο ποίημα «Χωρίς αντικαταθλιπτικά» αναφέρεται στα κοινωνικά αδιέξοδα, που οδηγούν αρκετούς ανθρώπους να καταλήξουν σε χρήση ουσιών, ενώ στο ποίημα «Με Μίσος» δυο άνθρωποι ποτισμένοι με το δηλητήριο της ακροδεξιάς προπαγάνδας θα βρεθούν αντιμέτωποι σε ένα οπαδικό ραντεβού θανάτου.

Διαβάζοντας το βιογραφικό του ποιητή Κώστα Κωνσταντινίδη μάθαμε πως η ποιητική συλλογή «Καιροί μεταμοντέρνοι» είναι το δεύτερο έργο του. Μπορούμε να πούμε πως μας ξάφνιασε ευχάριστα και περιμένουμε τις νέες πνευματικές του δημιουργίες.