“Απ’ το χιόνι ως το βαθύ κόκκινο” του Δημήτρη Α. Δημητριάδη

Γράφω γιατί μου λείπεις 

πάντα μου λείπεις 

κι ο μόνος ήχος του κόσμου 

είναι ένα ατέλειωτο μπλουζ [1] 

Η επαφή του αναγνώστη με τους στίχους του Δημήτρη Δημητριάδη είναι από τις πλέον αυτονόητες που έχω συναντήσει τελευταία, και ο κύριος λόγος που γράφω γι’ αυτή τη συλλογή. Το ζητούμενο για τον ποιητή είναι να επικοινωνήσει ευθέως και άμεσα, γράφει με τον ίδιο τρόπο που θα κοιτούσε τον άλλον στα μάτια: χωρίς κενά και πιθανότατα χωρίς παρερμηνείες. 

Προσωπική ποίηση στο σύνολό της, στο Απ’ το χιόνι ως το βαθύ κόκκινο το Εγώ είναι ο ποιητής που στέκεται απέναντι στον αναγνώστη ξεδιπλώνοντας φόβους, αγωνίες και απογοητεύσεις. Εκθέτοντας τετελεσμένα. Η ματιά του επανέρχεται σε παρελθούσες εποχές και σκέψεις σε μια προσπάθεια να ξορκιστεί ο χρόνος και ίσως και το αποτέλεσμά του, να ξορκιστούν οι φθορές, οι απουσίες. Η πορεία είναι αναμφισβήτητα προς τα πίσω, στην ανάμνηση και στα ατελέσφορα, στα όνειρα και σε ό,τι τελικά ξημέρωσε αντί αυτών, αλλά δεν υπάρχει πίκρα, μόνο αποδοχή. Και η απουσία της αισιοδοξίας έστω και σε ψίθυρο είναι αυτό που θα φώτιζε τα πάντα αλλιώς, που ενδεχομένως θα εξασφάλιζε μια συνέχεια. Το μοναδικό άνοιγμα στο μέλλον γίνεται στο τελευταίο ποίημα, και το μόνο που επιτυγχάνεται είναι να τονιστεί η απουσία φωτός που διέπει ό,τι προηγήθηκε. 

Ξεκάθαρες εικόνες και ψύχραιμη ματιά στα πράγματα, αυτά είναι τα στοιχεία που οριοθετούν το περίγραμμα των ποιημάτων, δεν υπάρχουν υπεκφυγές και το κυριότερο δεν υπάρχουν προσποιήσεις: όλα είναι εδώ, ανοιχτά χαρτιά μπροστά στον αναγνώστη. Εικόνες που αρκετές φορές απεικονίζουν μια βιαιότητα σχεδόν ωμή, σκιτσαρισμένη με αδρές γραμμές και ικανή να δημιουργήσει μια αίσθηση ηλεκτροσόκ, και που εξαφανίζεται ακριβώς όπως ήρθε: σαν στιγμιαία λάμψη χωρίς να αφήσει ίχνη. Έλεγα πιο πάνω ότι τα γραφόμενα στο Απ’ το χιόνι ως το βαθύ κόκκινο περιγράφουν το παρελθόν, ενίοτε και το παρόν, αλλά δεν δείχνουν κανένα μέλλον, καμία εικόνα που να έπεται όσων έχουν συμβεί και που θα μπορούσε να θεμελιώσει μια συνέχεια. Δεν θα μπω σε κλασικά κλισέ περί απαισιόδοξης ή αισιόδοξης ποίησης γιατί στο τέλος της μέρας μου φαίνονται στείρα και σαφώς υποκειμενικά, θα ήθελα όμως να υπογραμμίσω το γεγονός ότι το μόνο οικείο μέρος για τον Δημητριάδη είναι το παρελθόν: παρόλα τα δύσκολα τοποθετεί εκεί, είναι χώρος γνώριμος και άρα ασφαλής. Εκεί είναι που βλέπει κανείς σε όλη της την έκταση την κάθετη ρήξη ανάμεσα στην μέσα και την έξω πραγματικότητα που αποτελεί έναν από τους πυλώνες της συλλογής. Στην πραγματικότητα ο ποιητής αναγνωρίζει στον εαυτό του μια παρουσία μετέωρη ανάμεσα σε μια ταυτότητα που πλέον του φαίνεται μακρινή και σε μια άλλη που πήρε την θέση της προηγούμενης αλλά που την αισθάνεται σαν ξένο ρούχο. Η ιδιαιτερότητα των στίχων του πηγάζει από την απόσταση ανάμεσα στο πριν και το τώρα, από τα κενά και όλα όσα τελικά έμειναν μετέωρα σε πλέον μη αναστρέψιμες συνθήκες. Δεν υπάρχει φως είναι γεγονός, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο ποιητής αλλά και ο αναγνώστης δεν μπορούν να βρουν τον δρόμο τους μέσα στις σκιές, το αντίθετο μάλιστα. 

Παραθέτω δύο ποιήματα που μου άρεσαν περισσότερο: 

ΒΛΕΠΩ ΞΑΝΑ 

Μέσα σ’ αυτό το σκοτεινό σακάτεμα 

σ’ αυτό το μακελειό 

βλέπω ξανά 

τα μακρινά τραγούδια 

να πέφτουν άηχα 

σαν σιγανή βροχή 

γλείφοντας τα πρόσωπα των επιζώντων. [2] 

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ 

Οι λέξεις 

ακούν καθαρά τον μονόλογο της φωτιάς 

το τραγούδι που αφέθηκε στο χρόνο 

και δεν ακούγεται πουθενά 

τη σιωπή που υπάρχει μέσα σου 

και κανείς θόρυβος 

δεν μπορεί να την καλύψει. [3]

Κρις Λιβανίου

[1] in. «Γιατί μόνο ο θάνατος δεν έχει λέξεις», στ. 1-4, σελ. 13.

[2] σελ. 31.

[3] σελ. 44.

*Αναδημοσίευση από εδώ: http://stigmalogou.blogspot.com/2021/01/blog-post_15.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed%3A+blogspot%2FJkQng+%28στίγμαΛόγου%29

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s